Палаян қаласы – Нуэва-Эсиха провинциясының астанасы

Кіріспе

Палайан қаласы (, Ilocano: Siudad ti Palayan) – 5-ші сыныпты құрамдас қала және Филиппиннің Нуэва-Эсия провинциясының астанасы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 45 383 адамды құрайды, бұл оны Филиппиннің ең аз халқы бар қаласына айналдырады. Палайан 1965 жылдың 19 маусымында Филиппин Конгресімен құрылған және Филиппиндегі жеті жоспарланған қаланың бірі (қалған алтысы – Манила, Багио, Кесон-Сити, Тресе Мартирес, Коронадал және Самал аралдық бағы). Нуэва-Эсия провинциясының жаңа әкімшілік орталығы, конгресс-орталығы және спорт орталығы осы қалада орналасқан. Палайан қаласы Кабанатуаннан және Маниладан арақашықтықта орналасқан.

Тарих

1952 жылдың 25 наурызында губернатор Леопольдо Диас, конгрессмен Хесус Илаган, кеңес мүшелері Диоскоро де Леон және Антонио Корпус, Дон Фелипе Буэнкамино және Нуэва Эсияның муниципалитет әкімдерімен бірге провинциялық астананы Кабанатуаннан көшіру мәселесін талқылау үшін арнайы кеңес отырысын өткізді. Нәтижесінде, топ жаңа астананы Лаур және Бонгабон муниципалитеттерінде орналасқан Мемлекеттік мал шаруашылығы фермасының жерінде құруға бірауыздан келісті. Гапан, Сан-Хосе, Санта-Роза, Гимба, Талавера, Генерал Тинио, Балок (Санто-Доминго) және Муньос муниципалитеттері де жаңа астана орны ретінде қарастырылды. 1955 жылы президент Рамон Магсайсай президенттік жарлық №237-ге сәйкес Мемлекеттік мал шаруашылығы фермасының бір бөлігін қоныстандыруға ашты. 1965 жылдың 19 маусымында Филиппин Конгресі Республика заңы №4475-ті қабылдады, осы заң бойынша Палаян қаласы Нуэва Эсияның жаңа астанасы болып құрылды. Жаңа провинциялық астананың аты ретінде "Палаян" (шалы егістігі) таңдалды, бұл Нуэва Эсия провинциясына "Филиппиннің күріш қоймасы" деген лақап есім бергенін көрсетеді. Қалалық басқару 1965 жылдың 5 желтоқсанында құрылды, сол кездегі губернатор Эдуардо Л. Хосон қаланың міндетті түрдегі мэрі болып тағайындалды, ал провинциялық кеңес алғашқы қалалық кеңесті құрды. Осы басқару кезінде Iglesia ni Cristo (INC) Одақтардың таратылуына байланысты туындаған жанжалдарға байланысты Асьенда Луиситадан INC мүшелерін орналастыру үшін Лаур маңындағы қала шегінде үлкен жер учаскесін сатып алды. 1969 жылы мэр Эльпидио О. Кусио және вице-мэр Фелипе Баутиста, екеуі де бұрынғыда олардың лауазымдарына тағайындалған, Флора Агустин, Транкилино де ла Крус, Антонио Паскуаль, Федерико Даканаи, Луис Лакалье және Томас Лумавиг кеңесшілерімен бірге қаланың алғашқы сайланған жергілікті шенеуніктері болды. Осы жылы қалада Мыңдаған жергілікті және шетелдік скауттар қатысқан Ұлттық скауттық джамборе де өтті. 1969 жылдың тамызында қала сол кездегі конгрессмен Анхель Консепсьон жасаған Республика заңы №6052 бойынша кеңейтілді, онда Лаурдағы әскери резервация және Санта-Розада орналасқан Форт-Мэгсайсей гарнизонының аумағы кірді. 1972 жылы жарлық №893-ке сәйкес, Пантабаган бөгетінің құрылысына байланысты Пантабаганнан көшірілген халыққа Мемлекеттік мал шаруашылығы фермасының бір бөлігі бөлінді. Қоныс аудару орны кейіннен Маркос ауылы болып өзгертілді. 1983 жылы Филиппин армиясының оқу-жаттығу алаңы Метро-Манила қаласындағы Бонифасио фортынан Рамон Магсайсей фортына көшірілді. Бұл армияның оқу-жаттығу талаптарына қызмет ететін оқу кешеніне айналдыруға мүмкіндік берді. 1993 жылы қалада өткен бірінші RP-Жапония екіжақты экологиялық жұмыс лагерінде Азиядағы жасыл скауттар қозғалысы құрылды. Бұл іс-шара "Каваянг Бухай" және "Азия экологиялық орман" жобаларын құруға әкелді, бұл жобалар Азиялық достық қоғамымен қолдалады. 1995 жылы Боңгабонның бұрынғы барангайы болған Пополон барангайы Республика заңы №8030 бойынша қалаға қосылды, бұл 1995 жылдың 1 қазанында өткен плебисцитте бекітілді. Сонымен қатар, Багонг Бухай, қаланың үш қоныс аудану аймақтарының бірі, 1995 жылдың 26 қарашасында өткен плебисциттен кейін тұрақты баранга болып өзгертілді. Нуэва Эсия провинциясының жаңа астана ғимараты 2002 жылы аяқталды, бұл қаланың провинцияның де-факто және де-юре астанасы мәртебесін бекітті. Ескі провинциялық астана Кабанатуандағы Бургос даңғылында орналасқан және провинциялық үкімет оны әлі де пайдаланады.

On March 25, 1952, a special consultation meeting was conducted by Governor Leopoldo Diaz along with Congressman Jesus Ilagan, Board Members Dioscoro de Leon and Antonio Corpuz, Don Felipe Buencamino, and the municipal mayors of Nueva Ecija to discuss the transfer the provincial capital from Cabanatuan. As a result, the group unanimously agreed to establish the new capital on the site of the Government Stock Farm located within the municipalities of Laur and Bongabon. The municipalities of Gapan, San Jose, Santa Rosa, Guimba, Talavera, General Tinio, Baloc (Santo Domingo), and Muñoz were also considered as potential sites for the new capital. In 1955, President Ramon Magsaysay declared a portion of the Government Stock Farm open for settlement pursuant to presidential Proclamation No. 237. On June 19, 1965, the Congress of the Philippines enacted Republic Act No. 4475 creating Palayan City as the new capital of Nueva Ecija. "Palayan" (rice paddy) was chosen as the name of the new provincial capital to reflect the moniker bestowed upon the province of Nueva Ecija as the “Rice Granary of the Philippines”. The city government was constituted on December 5, 1965, with then Governor Eduardo L. Joson acting as the city's Ex Officio Mayor while the Provincial Board constituted the first City Council. Under this administration, Iglesia ni Cristo (INC) purchased a large tract of land at the city's parameters near Laur to house INC members from Hacienda Luisita due to conflicts arising from union disbandments. In 1969, Mayor Elpidio O. Cucio and Vice Mayor Felipe Bautista, both formerly appointed to their respective offices, were amongst the first elected local officials of the city along with councilors Flor Agustin, Tranquilino dela Cruz, Antonio Pascual, Federico Dacanay, Luis Lacalle and Thomas Lumawig. The city also hosted the National Boy Scout Jamboree attended by thousands of local and foreign scouts during this year. In August 1969, the city was enlarged by virtue of Republic Act 6052 authored by then Congressman Angel Concepcion which provided for the inclusion of the Military Reservation in Laur and the Fort Magsaysay Cantonment area located in Santa Rosa. In 1972, by virtue of Proclamation No. 893, a portion of the Government Stock Farm was allocated for the displaced population of Pantabangan due to the construction of the Pantabangan Dam. The resettlement site was eventually converted into barangay Marcos Village. In 1983, the training ground of the Philippine Army was transferred from Fort Bonifacio in Metro Manila to Fort Ramon Magsaysay. This paved the way for the development of the reservation area into a training complex to serve the army's training requirements. In 1993, the Asianwide Green Scouts Movement was founded during the first RP Japan Bilatateral Ecology Work Camp held in the city. The event also led to the establishment of the projects Kawayang Buhay and the Asian Ecology Forest which is supported by the Asian Friendship Society. In 1995, Barangay Popolon, formerly a barangay of Bongabon, was annexed to the city by virtue of Republic Act No. 8030 ratified by a plebiscite held on October 1, 1995. Moreover, Bagong Buhay, one of the three resettlement areas in the city, was converted to a regular barangay after a plebiscite on November 26, 1995. The new provincial capitol building of Nueva Ecija was completed in 2002, solidifying the city's status as both the de facto and de jure capital of the province. The old provincial capitol is located on Burgos Avenue, Cabanatuan, and is still utilized by the provincial government.