Кіріспе

Албион Моторс - Шотландияда автомобильдер мен коммерциялық көлік құралдарын өндірген компания. 1899 жылы құрылған «Албион Моторс» 1951 жылы «Лейланд Моторс» компаниясымен сатып алынды. Көлік құралдары 1972 жылға дейін «Албион» таңбасымен өндірілді, содан кейін де өндіріле берді, бірақ «Лейланд» таңбасымен сатылды. Шотландияның Глазго қаласындағы Скотстаун ауданындағы бұрынғы «Албион» зауытында көлік құралдарын өндіру 1980 жылға дейін жалғасты.

Тарих

Алғашында Albion Motor Car Company Ltd деп аталған компанияны 1899 жылы Томас Блэквуд Мюррей мен Норман Осборн Фултон (екеуі де бұрын Arrol Johnston компаниясында жұмыс істеген) құрды. Мюррейдің әкесі, Джон Лэмб Мюррей, бастапқы капиталды қамтамасыз ету үшін Оңтүстік Ланнаркширдегі Биггар қаласындағы Heavyside иелігін кепілге берді. Бірнеше жылдан кейін оларға қосымша капитал ұсынған Джон Ф. Хендерсон қосылды. Зауыт бастапқыда Глазгодағы Финнистон көшесіндегі ғимараттың бірінші қабатында орналасқан және онда бар болғаны жеті адам жұмыс істеді. 1903 жылы компания Scotstoun-дағы жаңа ғимаратқа көшті. 1931 жылдың сәуір айында Albion Motor Car Company Ltd компаниясы Albion Motors Ltd деп өзгертілді, ал оның көліктері күн шығу белгісімен (sunrise badge) белгіленді. 1951 жылы Albion компаниясын Leyland Motors сатып алды, ол 1968 жылы British Leyland Motor Corporation құрамына кірді. Chieftain, Clydesdale және Reiver жүк көліктері мен Viking автобустарының өндірісі жалғасты. 1969 жылы компания көршілес Coventry Ordnance Works зауытын Саут-стритте сатып алып, жүк көліктерінің құрамдас бөліктерін өндіруге пайдаланды. 1972 жылы British Leyland Albion атауын жойды, бірақ өнімдер Leyland брендімен сол зауытта жасалуын жалғастырды. 1980 жылы бұрынғы Albion зауытында көлік құралын өндіру тоқтатылды және ол Батгейттегі British Leyland зауытына көшірілді, алайда құрамдас бөліктерді өндіру жалғасты. 1986 мен 1997 жылдар аралығында British Leyland Rover Group компаниясына айналды, ал құрамдас бөліктерді өндіру зауыты Rover Group-тың Leyland Trucks бөлімшесі мен голландтық DAF Trucks компаниясының бірігуінен құрылған ағыл-голландиялық DAF NV компаниясының британдық бөлімі – Leyland DAF құрамына кірді. 1998 жылы Albion Automotive компаниясын American Axle & Manufacturing Company (Детройт) сатып алды. Жаңа компания осьтерді, күш беріліс жүйелерін, шасси жүйелерін, коленвалдарды және шасси құрамдас бөліктерін өндіреді.

Жолаушылар автомобильдерін өндіру

1900 жылы компания алғашқы автокөлігін жасады – лакталған ағаштан жасалған, қарапайым көріністі, "Patent Combination Clutches" және қатты шиналары бар, жалпақ екі цилиндрлі 8 ат күшімен жұмыс істейтін ит арбасын. 1903 жылы Albion 3115 куб.см 16 ат күші бар тік екі цилиндрлі қозғалтқышты, ал 1906 жылы 24 ат күші бар төрт цилиндрлі қозғалтқышты ұсынды. Компанияның ерекшеліктерінің бірі – қатты дөңгелекті аңшылық тежегіштері болды. Жекеменшік Albion автокөліктерінің соңғысы 2492 куб.см көлемді 15 ат күші бар моноблок төрт цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған. 1915 жылы жолаушылар автокөліктерін шығару тоқтатылды, бірақ 1920 жылы компания кішкентай автобус шассиіне негізделген универсал автокөліктер қайта қолжетімді екенін хабарлады, бірақ олардың шынымен жасалған-жасалмағаны белгісіз.

Коммерциялық көліктер өндірісі

Автомобиль өндірісі алғашқы он жылда негізгі сала болғанмен, 1909 жылы коммерциялық көліктер өндірісіне көңіл бөлу туралы шешім қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде компания соғысқа арналған 3 тонналық жүк машиналарын көптеп жасап шығарды, олар тізбекті жетекпен артқы дөңгелектерге қуат жеткізетін қозғалтқышпен жабдылған болатын. Соғыстан кейін олардың көбісі шарабан ретінде пайдалануға берілді. Scotstoun зауытында 1980 жылға дейін жүк көліктері мен автобустар (бір және екі қабатты) өндірілді (толық көліктер үшін – 1972 жылға дейін). Автобустар Азия, Шығыс Африка, Австралия, Үндістан және Оңтүстік Африка елдеріне экспортталды. Альбион автобустарының көбіне "V" әріпінен басталатын атаулар берілді, олардың арасында Виктор, Валиант, Викинг, Валькирия және Венчур модельдері болды.

Автобустар өндірісі

Алғашқы автобустар A10 жүк машинасының шассиіне негізделген, ал екеуі 1914 жылы Вест-Бромвичке жеткізілді. Ньюкасл-апон-Тайн да сол шамада екі қабатты автобустарды алды, бірақ Альбион 1931 жылға дейін екі қабатты автобусқа арналған шассиді әзірлемеді. 1923 жылы жүк машинасы шассиінен алынған, бірақ серіппесі жақсырақ болған, алғашқы арнайы автобус шассиі жарияланды. 12-ден 23 жолаушыға дейін сыйымдылығы бар кузовтар қол жетімді болды. 1925 жылы қозғалтқыш пен дөңгелек аралығы бар, төменгі рама шассиі, Модель 26, ұсынылды. Барлық алғашқы көліктерде қозғалтқыш жүргізушінің алдында орналасқан, стандартты басқару жүйесі болды, бірақ 1927 жылы 32 орынға арналған «Викинг» моделімен, қозғалтқыш жүргізушінің қасында орналасқан алдыңғы басқару енгізілді. Дизельдік қозғалтқыштар, бастапқыда Гарднерден, 1933 жылдан бастап қол жетімді болды. Бірінші екі қабатты модель – 1932 жылғы Venturer, ол 51 орынға дейін сыйымды болатын. Шассидің CX нұсқасы 1937 жылы ұсынылды, онда қозғалтқыш пен қоробкалар бөлек жетек білігімен жалғанбай, бірге орнатылды. Сондай-ақ, Albion өндірген дизельдік қозғалтқыштар да қол жетімді болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, модельдер қатары біртіндеп жаңартылды және еден астындағы қозғалтқыштары бар модельдер енгізілді, 1951 жылы екі прототип, ал 1955 жылдан бастап Nimbus өндіріс үлгілері пайда болды. Лейленд компаниясы бақылауға алғаннан кейін, модельдердің қатары қысқартылды. Соңғы Albion екі қабатты автобусы – 1961 жылғы Lowlander, ол Англияда Leyland ретінде сатылды, ал соңғы модель – ескі атауды қолданған Viking болды.

Өрт сөндіру қаруын өндіру

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Albion Motors соғысқа көмектесу мақсатында Enfield No 2 Mk I* револьверлерін жасады. 1945 жылға қарай Albion (және кейін Coventry Gauge & Tool Co.) 24 000 Enfield No 2 Mk I* револьверін өндірді.

Басқа дереккөздер

Майкл Седжвик, "Албион", Г. Н. Георгано редакторы болған, "Моторлы автомобильдердің толық энциклопедиясы, 1885–1968" (Нью-Йорк: Э. П. Даттон және компаниясы, 1974), 32-бет.