Франсис Лодвик: Жасанды тілдердің алғашқы дамушысы
Francis Lodwick
Фрэнсис Лодвик (1619-1694): саяхатшы, философтық тілдерді жасаушы. Корольдік қоғамға қабылданып, Джон Уилкинстің жұмысын жалғастырды. Тіл туралы білуге асығушыларға арналған!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фрэнсис Лодвик (немесе Лодвик; 1619–1694) – априорлы тілдердің алғашқы дамушысы (он жетінші ғасырда «философиялық тіл» деп аталған).
Pioneer of a priori languages
Francis Lodwick FRS (or Lodowick; 1619–1694) was a pioneer of a priori languages (what in the seventeenth century was called a 'philosophical language').
Өмірбаян
Фрэнсис Лодвик – фламанд тегінен таралған, Лондон қаласында тұратын саудагер. Оның аты 1677 жылғы «Лондон қаласы мен оның маңында тұратын саудагерлердің тізімі» атты еңбекте «Фан-черч-стрит» (Фенчерч көшесі) мекенжайымен көрсетілген. Ол жоғары білім алмаған, бірақ 60 жасында Корольдік қоғамға мүше болып қабылданды. Джон Обри (1626–1697) Джон Уилкинс (1672 жылы қайтыс болған) жарыққа шығармай кеткен философиялық тілді жасау жұмысын қолға алған бір топ адам болғанын хабарлады. Бұл топқа Лодвик, сондай-ақ Эндрю Пашалл (шамамен 1630–1696), Томас Пигот, Роберт Хук және Джон Рей кірді, соңғылары Уилкинстің алғашқы комитетінің бұрынғы мүшелері еді. Лодвик біраз уақыттан бері әмбебап әліпбиді жасап келе жатқан, ал Уилкинс 1668 жылғы мақаласы үшін Лодвиктің бірнеше қағаздарын қолданған. Хук 1673 жылдың 12 қарашасындағы күнделігінде Лодвиктің оған әмбебап әліпбиінің жаңартылған нұсқасын бергенін жазды. 1675 жылдың 10 шілдесінде Хук Лодвиктің онымен әмбебап жазу жүйесін талқылағанын, ал 28-і күні өзінің (Хук) сол жазу жүйесінде жазғанын атап өтті. Топ 1682 жылға дейін хат алмасып тұрды. Лодвиктің әліпбиі дауыссыз дыбыстарды жүйелі түрде бейнелеу жүйесінен тұрады; артикуляция орнын (ерін, тіс, таңдай, жұмсақ таңдай, тіл ұшы) көрсететін символдар артикуляция түрін (дауысты, дауыссыз, екпінді, мұрындық) көрсете отырып өзгертіледі. Дауысты дыбыстар диакритикалық белгілер түрінде қосылады. Бұл тәсіл 1930 жылдары Дж. Р. Р. Толкин жасаған тенгвар әліпбиіне толыққанды ұқсас. Лодвик Дэниел Дефомен таныс болған болуы мүмкін. Францистің туысы Чарльз Лодвик (1658–1724), 1694 жылы Нью-Йорк қаласының мэрі, Дефоның некесіне куә ретінде қол қойды, ал Францис Дефоны 1683 жылы Лорд Роскомон құрған «Роскомон академиясымен» таныстырған болуы мүмкін. Эсперантоның авторы, ең көп тараған халықаралық қосымша тілдің жасаушысы Л. Л. Заменгоф Францис Лодвиктің құрметіне еврей емесі үшін Людвик есімін таңдады.
Francis Lodwick was a merchant of Flemish origin who lived in London. His name appears in A Collection of the Names of the Merchants living in and about the City of London (1677), with the address "Fan church street" (Fenchurch Street). He did not have any higher education and was admitted as a Fellow to the Royal Society at the age of 60. John Aubrey (1626–1697) reported that there was a group of men taking up the task of constructing a philosophical language left unfinished by John Wilkins (d. 1672). This group included Lodwick, besides Andrew Paschall (c. 1630–c. 1696), Thomas Pigott, Robert Hooke and John Ray, the latter being former members of Wilkin's original committee. Lodwick had been working on a universal alphabet for some time, and Wilkins had borrowed some of Lodwick's papers for his 1668 Essay. Hooke notes in his diary for 12 November 1673 that Lodwick had lent him a revised version of his universal alphabet. For 10 July 1675, Hooke notes that Lodwick had discussed the universal character with him and on 28 that he (Hooke) himself had written in the character. The group maintained correspondence until at least 1682. Lodwick's alphabet consists of a system of representing consonants systematically; symbols indicating place of articulation (labial, dental, palatal, velar, sibilant) are modified by indication of the manner of articulation (voiced, voiceless, aspirated, nasal). Vowels are added as diacritics. This approach is entirely parallel to the tengwar alphabet, developed by J. R. R. Tolkien in the 1930s. Lodwick may have been acquainted with Daniel Defoe. Francis' nephew Charles Lodwik (1658–1724), Mayor of New York City in 1694, signed at Defoe's marriage as a witness, and Francis may have introduced Defoe to "Roscommon's Academy", a group founded by Lord Roscommon in 1683. L. L. Zamenhof, creator of Esperanto, the most widely used constructed international auxiliary language, chose Ludwik as his non Jewish name in honor of Francis Lodwick.