Кіріспе

АҚШ армиясының офицері (1938–1989)

Джеймс Николас "Ник" Роу (8 ақпан 1938 – 21 сәуір 1989) – АҚШ армиясының офицері және Вьетнам соғысы кезінде тұтқыннан қашып шыққан 34 американдық әскери тұтқынның бірі. Полковник Роу жоғары тәуекелді әскери қызметкерлерге (мысалы, Арнайы операциялар күштері мен әуе экипаждарына) арналған қатаң АҚШ армиясының өмір сүру, қашу, қарсы тұру және қашу (SERE) оқу бағдарламасын жасаумен және тұтқынға түскен қызметкерлердің осы әдістер мен қағидаларды сақтауын институционалдық деңгейде қамтамасыз ететін АҚШ армиясының доктринасын әзірлеумен айтылды. 1989 жылы Роу Филиппиндегі "Алекс Бонкайо" бригадасы деп аталатын Жаңа халық армиясының бірлігі тарапынан өлтірілді.

Жеке өмір

Роу 1938 жылғы 8 ақпанда Техас штатының Мак-Аллен қаласында Ли Делаван мен Флоренс (Сурвильо) Роудың отбасында дүниеге келді. Ол Мак-Алленде өсіп, жергілікті DeMolay ұйымына қосылды және 1956 жылы Мак-Аллен орта мектебін бітіріп, Нью-Йорк штатының Вест-Пойнт қаласындағы АҚШ Әскери академиясына оқуға кетті. 1969 жылғы 27 желтоқсанда Роу Джейн Роуға үйленді, кейіннен олар ажырасты. Оның екінші әйелі Сюзан болды. Бірінші некесінен Дебора мен Кристина есімді екі қызы, ал екінші некесінен Алекс пен Брайан есімді екі ұлы болды. Оның бірінші әйелі Джейн Роу 2022 жылы Вирджиния штатының Ричмонд қаласында ұзаққа созылған сырқаттан қайтыс болды.

Әскери қызмет

Роу 1960 жылы Вест-Пойнтты бітіріп, АҚШ армиясының екінші лейтенанты болып кірісті. 1963 жылы бірінші лейтенант Роу Вьетнам Республикасына жіберілді және 5-ші арнайы күштер тобының А23 бөлімшесінің атқарушы офицері болып тағайындалды, бұл 12 адамнан тұратын "А" тобы еді. А 23 Ан Сюйен провинциясындағы Тан Фу қаласында орналасқан және Вьетнамның Меконг дельтасы аймағындағы Азаматтық тәртіпсіз қорғаныс тобының лагерін ұйымдастырып, кеңес берді.

Соғыс тұтқыны

1963 жылғы 29 қазанда, елде үш ай болғаннан кейін, Роу капитан Хумберто "Роки" Р. Версаче және сержант Даниэль Л. Питцермен бірге Вьетконг элементтерімен Ле-Кьер ауылынан Вьетконг бөлімін шығару операциясы кезінде тұтқындалды. Роу олардың жабдықтарын байқағандықтан, Вьетконгтың негізгі күштер тобы болғанын айтады. Роу өз әріптестерінен – "Жасыл берет" жасағынан бөлініп, 62 ай тұтқында болды, тек қысқа ғана уақытқа басқа американдық тұтқындармен кездесті. Роу Вьетнамның оңтүстігіндегі "Қараңғылық орманы" деп белгілі У-Мин орманында ұсталды. Роу тұтқында болған бес жылдың көбісін бамбук қосқасында өткізді. Роу тұтқында болған кезінде майор шеніне көтерілді. 1971 жылы ол әскери тұтқындық жылдары туралы баяндайтын "Бес жыл бостандыққа" атты кітабын жазды. 1974 жылы ол АҚШ Армиясының резервінде әскери қызметін жалғастырды.

Тірі қалу бағыты

1981 жылы Роу әскери тұтқын ретінде алған тәжірибесіне сүйене отырып, курс әзірлеу және құру үшін подполковник шенімен қайтадан әскери қызметке шақырылды. Ақаудан сақтану, қашу, қарсы тұру және құтқарылу (SERE) енді АҚШ Армиясының Арнайы күштеріне қабілеттілік беру курсын аяқтау үшін міндетті талап болып табылады. SERE полковник Джеймс "Ник" Роутың оқу-жаттығу орталығында, Солтүстік Каролина штатындағы Макколл лагерінде оқытылады. Көптеген адамдар бұл курсты арнайы операциялар саласындағы ең маңызды жоғары білім беру курсы деп санайды. Әскери-теңіз күштері, Әскери-әуе күштері және Теңіз жаяу әскерлерінің арнайы операциялар қызметкерлері осы курс түрлеріне өздерінің әскерлері ұсынатын оқытудан өтеді. Көлік құралына жиырма бір оқ тиді; бір оқ көлік құралының қоршалмаған бөлігі арқылы өтіп, Роудың басына тиіп, оны дереу өлтірді, ал оның жүргізушісі Хоакин Винуя жараланды. Бірнеше жыл өткен соң, Жаңа халық армиясы оның қанына қан жұғырғандығын мойындады. Филиппин азаматтары Хуанито Т. Итас (басты кінәлі) және Донато Б. Континенте (көмектесуші) 1991 жылы Филиппин сотында Роуды өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ал оның жүргізушісі Хоакин Винуяны өлтіруге талпынғаны үшін 10 жылдан 17 жылға дейін сотталды. 2000 жылы Филиппиннің Жоғарғы соты Континентенің үкімін растады, бірақ оның жазасын 14 жылға қысқартты, өйткені ол басты емес, көмектесуші ретінде әрекет еткен. 2005 жылдың 28 маусымында Континенте түрмеден босатылды. 2022 жылдың 8 қаңтарында Итас 10592 Республика заңына сәйкес, Жақсы мінез-құлық мерзіміне қосымша (GCTA) арқылы жазасын толық өтегені анықталғаннан кейін түрмеден босатылды. Ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.

Саясат

Роу 1972 жылғы президенттік сайлау кампаниясында Джордж Макговернге қатысты қатал сыншы және беделді консерватор болды. Ол 1974 жылы Техас штатының бас есепшісі лауазымына республикалық кандидат ретінде түсті, бірақ Уотергейт жанжалының салдарынан демократтардың үстемдік құрған жылы демократ Боб Буллоктан ойсырап жеңілді. Буллок 1 099 599 дауыс (71,6%) алды, ал Роу 419 657 (27,3%) дауыс жинады. Үшінші партиядан шыққан кандидатқа қалған 16 383 (1%) дауыс бұйырды. Роу енді қайтадан сайлауға түспеді, ал Буллок екі мерзімге вице-губернатор болды.