Наваррлық әскери инженер Педро Наварро: өмірбаяны мен еңбектері

Кіріспе

Наварралық әскери инженер Педро Наварро, Оливето графы (шамамен 1460 – 1528 жылғы 28 тамыз) – Наварралық әскери инженер және Камбрей лигасы соғысына қатысқан генерал. 1512 жылғы Равенна шайқасында испан және Папалық жаяу әскеріне басшылық етті, бірақ француз әскеріне тұтқынға түсті. Францияның Франциск I-нің қызметінде ол 1513 жылғы Новара шайқасы алдында Альпі тауларын француз әскерінің өтуін қадағалады. Ол қазіргі құрлықтағы миналардың ойлап табушысы ретінде кеңінен танылады.

Өмірбаян

Наварро, бәлкім, Наварраның Ронкаль аңғарындағы Гарде қаласында туған. Оның ерте өмірінен көп мәлімет белгілі емес. Әскери карьерасын 1485 жылға дейін кардинал Хуан де Арагонның қызметінде бастады. Италияда кондотьер ретінде барберлік қарақшыларға қарсы күресті. 1499 жылы Гонсало Фернандес де Кордованың қатарына қосылып, 1500 жылы Кефалонияны басып алу мен қоршауға қатысты. Ол жер минасын ойлап тапты және оның миналарды тиімді пайдалануы түрік бекінісінің қабырғаларын бұзуға мүмкіндік берді. Гонсало Фернандес де Кордованың қызметінде болып, Неапольге барды, 1502 жылы Каносаны және 1503 жылы француздарға қарсы Тарантоны қорғады. 28 сәуірде Гонсало Фернандес де Кордованың Немур герцогы Луи д'Арманьякпен шайқасын жеңуіне көмектесетін Цериньола шайқасындағы далалық бекіністердің құрылысын басқарды. 1503 жылы 29 желтоқсанда Гарильяно өзенінде испандықтардың жеңісіне үлкен үлес қосты және қызметі үшін Оливето графы атанды. 1507 жылы Испанияға оралғаннан кейін кардинал Циснеростың Солтүстік Африка экспедицияларына қатысты. Наварро 1508 жылы Пенон де Велес де ла Гомераны басып алуға өз жобасымен жасалған жүзетін батареяны пайдалану арқылы көмектесті. 1509 жылы Мазалкивир (Мерс-эль-Кебир) мен Оранды басып алу шайқастарында күресті. Наварро 1510 жылы Буги (Бежая), Алжир, Тунис, Тлемсен және Триполиді жаулап алу кезінде испан әскерлерін жеке басқарды. Неаполь вице-королі Рамон де Кардонаның қызметіне кіріп, 1511 жылы Францияға қарсы жаңа соғыс жайлы естіген соң Италияға оралды. 1512 жылы жаудың қатарын бұзуға арналған жеңіл артиллериямен жабдықталған бірнеше жеңіл арбаларды жасады. Оның күш-жігеріне қарамастан испан-папа әскері жеңілді және 11 сәуірде Равенна шайқасында Гастон де Фуа басқаратын француздар оны тұтқынға алды. Арагон патшасы Фердинанд II оны құтқару үшін төлем жасаудан бас тартты, содан кейін ол Франциск I-нің қызметіне кірді. Наварро француз әскерлерін Миланға қарсы жорықта (1515–1516) сүйемелдеді және Франциск патшамен бірге швейцариялықтарға қарсы Мариньяно шайқасында (1515 жылдың 13-14 қыркүйегінде) шайқасты. Француз қызметінде болып, Бикокка шайқасында (1522 жылдың 27 сәуірінде) шайқасты және келесі жылы (1523) испандықтар Генуяны басып алғанда тұтқынға алынды. Мадрид келісімінен кейін (1526 жылдың 14 қаңтарында) босатылып, француз қызметіне қайта оралды, бірақ Италиядағы француз экспедициясы кезінде (1527) қайта тұтқынға алынды. 68 жасында 1528 жылдың тамыз айының соңында Неапольдегі Кастель-Нуово түрмесінде қайтыс болды, мүмкін, жастықпен тұншықтырылып өлтірген.

Navarro was probably born at Garde in the Navarrese valley of Roncal. Little is known of his early life. He began his military career in the service of Cardinal Juan de Aragon prior to 1485. He fought against the Barbary pirates in Italy as a Condottiere. Enlisted by Gonzalo Fernández de Córdoba in 1499, he took part in the capture and siege of Cephalonia in 1500. He invented the landmine and his skilful employment of mines allowed for the breaching of the walls of the Turkish fortress. He continued in the service of Gonzalo Fernández de Córdoba and went on to Naples, and defended Canosa in 1502 and Taranto in 1503 against the French. He supervised the construction of the field fortifications at the Battle of Cerignola, that enabled Gonzalo Fernández de Córdoba to win his battle with Louis d'Armagnac, Duke of Nemours on 28 April. He played a major role in the Spanish victory at the Garigliano River on 29 December 1503 and was created count of Oliveto for his services. After returning to Spain in 1507 he took part in the North Africa expeditions of Cardinal Cisneros. Navarro assisted in the capture of the Peñón de Vélez de la Gomera in 1508 by employing a floating battery of his own design during the battle. He went on to fight at the capture of Mazalquivir (Mers el Kébir) and Oran in 1509. Navarro personally led the Spanish forces during the conquest of Bougie (Béjaïa), Algiers, Tunis, Tlemcen, and Tripoli in 1510. He enlisted in the service of Ramon de Cardona viceroy of Naples and returned to Italy upon hearing of a new war against France in 1511. He constructed a number of light carts mounted with light artillery pieces designed to break up enemy formations in 1512. Despite his efforts the Spanish Papal army was defeated, and he was captured by the French, who were under the command of Gaston de Foix, at Ravenna on 11 April 1512). Ferdinand II of Aragon refused to ransom him, and he eventually entered the service of Francis I of France. Navarro went on to accompany the French armies in their campaign against Milan (1515–1516), and he fought alongside King Francis against the Swiss at the battle of Marignano (September 13–14, 1515). Continuing in French service, he fought at the Battle of Bicocca (April 27, 1522) and was taken prisoner when the Spanish captured Genoa early the following year (1523). Released after the Treaty of Madrid (January 14, 1526), he returned to French service, again being taken prisoner while serving the French expedition in Italy (1527). He died, aged around 68, in the prison of Castel Nuovo at Naples at the end of August 1528, possibly smothered with a pillow.