Кіріспе

Армян-американдық суретші Ховсеп Пушман (9 мамыр 1877 – 13 ақпан 1966) – оның отбасы, бастапқыда «Пушмандық» аталған, кілем саудасымен айналысқан. Пушман ерте жасынан өнерге бейімділігін көрсетті және 11 жасында Стамбулдың Көркемсуреттер императорлық мектебіне қабылданған ең жас студент болды. 1896 жылы Пушманның отбасы Чикагоға көшті, онда ол қытай мәдениетін зерттеді, азиялық өнерге ден қойып, 17 жасында сабақ беруді бастады. Кейін ол Парижге көшіп, Джулиан академиясында Жюль Жозеф Лефевр, Тони Роберт Флюри және Адольф Дешенодан сабақ алды. Пушман өзінің туындыларын «Salon des Artistes Français» көрмесінде көрсетіп, 1914 және 1921 жылдары жүлделер жеңіп алды. 1914 жылы Пушман АҚШ-қа оралды, ал 1916 жылы Калифорния штатының Риверсайд қаласына көшіп, 1919 жылға дейін қалалық Миссия қонақүйінде тұрды. Ол сол жерде бірнеше портреттерге тапсырыс алды, соның ішінде бүгінге дейін қонақүйде ілінген портрет те бар. 1918 жылы Пушман және Калифорниялық суретшілер тобы «Laguna Beach Art Association» қоғамын құрды; сол жылы оған Калифорниялық өнер клубының Акерман сыйлығы табысталды. 1923 жылы Пушман тағы да АҚШ-қа оралып, Нью-Йоркке қоныс аударды. «Grand Central Art Galleries» галереясымен байланысы Эрвин Барримен достық қарым-қатынас орнату арқылы басталды, ол бұрын «Carson Pirie Scott» фирмасының өнер коллекциясын басқарған болатын. Барри суретшіні галереяларды құру процесінде болған Уолтер Лейтон Кларкке таныстырды. Кларк Нью-Йорк қаласының «Grand Central Terminal» ішінде орын алғанда, Барри директор болып жұмысқа қабылданды және ол Пушманды «Grand Central Art Galleries» галереясына қосылуға шақырды. Пушман өзінің студиясын «Carnegie Hall» ғимаратында құрды, онда ол галереяларда көрсеткен керемет туындыларын жасады: Эрвин Барри Пушманның жеке пайдалануы үшін барқыт қабырғалы жеке зал жасады. Оның картиналарына рұқсат етілген жалғыз жарық – оның мұқият таңдалған антикалық жақтауларының арт жағына орнатылған арнайы шағылыстыратын шамдар болды. «Пушман залы» американдық өнер әлемінде аңызға айналды. Көрмеге 16 картина қойылды, барлығы ашылу күні сатылды. Бағасы 3500 доллардан 10000 долларға дейін (2009 жылы 150 000 доллардан астам) ауысты. 1940-1950 жылдары Пушманның өміріне дау-дамайлар мен өзгерістер әкелді. 1940 жылы ол «New York Graphic Society» компаниясын рұқсатынсыз картинасын көшіргені үшін сотқа берді. Бастапқыда сот шешімі суретшіге қарсы болғанмен, кейіннен ол өзгертілді; бұл шешім қазір суретшілердің шығармашылық туындыларын қорғайды. 1958 жылы 1923 жылы ашылғаннан бері Пушманның үйі болған «Grand Central Art Galleries» галереясы «Grand Central Terminal» ғимаратынан шығарылды. 81 жастағы Пушман галереялардың терминалында өткен, 400-ден астам адам қатысқан соңғы қабылдау рәсіміне қатысты. Пушман 1966 жылдың 13 ақпанында Нью-Йоркте қайтыс болды. Олар екеуі Нью-Йорк штатының Бронкс ауданындағы «Woodlawn» зиратына жерленді.

Мұра

Хоссеп Пушман қайтыс болғаннан кейін екі он жылдан астам уақыт бойы оның ұлдары Арсен мен Арманд әкесінің студиясын толық сақтап келді. Пушманның барлық заттары, кілемдері, антиквариаттары және картиналары 1990 жылға дейін, соңғы туысы қайтыс болғанға дейін өз орнында қалды. Пушманның картиналары көптеген маңызды музейлердің коллекцияларында сақталады, олардың ішінде Метрополитен өнер мұражайы, Бостонның Көркем өнер мұражайы, Сиэтл өнер мұражайы, Сан-Диего өнер институты, Хьюстон өнер мұражайы, Рокфорд өнер мұражайы және Миннеаполис өнер институты бар.