Жолдарға наразылық: тарих және қазіргі күні

Кіріспе

Жаңа тас жолдар мен жылдам бағыттарға қарсы наразылық

Тас жолдарға қарсы наразылықтар (сондай-ақ жылдам бағыттарға, экспресс-жолдарға немесе жолдарға қарсы наразылықтар) – автомобиль жолдары, жылдам бағыттар, экспресс-жолдар және басқа да азаматтық-инженерлік жобаларды жоспарлауға немесе салуға қарсы ұйымдастырылған наразылық акциялары. Бұл акциялар жаяу өтушілердің қозғалысын немесе басқа да мәселелерді автокөліктің басымдығынан кейінге ықпалдайды. Көптеген тас жолдарға қарсы наразылықтар 1960 және 1970 жылдары дамыған елдерде жаңа жылдам бағыттар салу жоспарларына жауап ретінде болды, бұл жоспарларды тас жол лоббисі қолдады. Көбінесе, бұл тас жолдардың көп бөлігі кең таралған халықтың қарсылығына байланысты тоқтатылды немесе айтарлықтай қысқартылды, әсіресе олардың аудандары ұсынылып отырған жылдам бағыттармен бұзылатын немесе орын ауыстыруға ұшырайтын адамдардың наразылығына байланысты, сондай-ақ тас жолдардың тудыратын басқа да жағымсыз салдарына байланысты. 21-ші ғасырда тас жолдарға қарсы наразылықтарға қызығушылық қайтадан артып, белсенділер тас жолдарды жер астына салуды немесе 20-шы ғасырда тас жол құрылысынан зардап шеккен аудандарды қалпына келтіру үшін қалалардан тас жолдарды алып тастауды талап етуде.

Австралия

Австралияда тас жолға/автокөлік жолына қарсы белсенділік Солтүстік Америкадағыдай күшті болмаса да, Сидней мен Мельбурнда тас жол құрылысына қарсы ұсақ көтерілістер болды, соның көптегені жол төлемақысын алуға наразылық танытты.

Мельбурн

Мельбурн 1969 жылғы Мельбурн көлік жоспарына қарсы наразылықтарды көрді, көбінесе әсер еткен орталық қалалық аудандарда. 1974 жылы Коллингвуд арқылы салынатын F 19 тас жолының жоспарларына қарсы наразылық білдірген 150 тұрғын құрылыс машиналарын тоқтатуға тырысып, құрылыс техникасының алдына шықты. 1978 жылы наразылық білдірушілер Оңтүстік-Шығыс тас жолының бағытында орналасқан Куйонгтағы Гардинерс-Крик ағысын қорғау үшін жиналды. 1984 жылы 100-ден астам наразылық білдіруші Пунт жолын кеңейтіп, Ходдл тас жолына айналдыруға қарсы митинг өткізді. Салынбаған көптеген тас жолдар үкімет алмасу арқылы тоқтатылды, бірақ кейбір жобалар кейінірек қайта жандандырылды. 1994 жылы «Тас жолдарды кеңейтуге қарсы коалиция» (CAFE) деген шатыр ұйым құрылды, ал келесі жылы оның 14 белсендісі Шығыс тас жолын кеңейтуге және Александра Парадының ішінара бұзуына наразылық білдірген кезде қамауға алынды. Полицияның агрессивті жауабы сынға ұшырады және топтың тарауына әкелді. Ең ірі наразылықтардың бірі 2008 жылы Кенсингтонда болды, бұл ұсынылған Шығыс-Батыс жол байланысынан ең көп зардап шеккен аймақтардың бірі болды; ол Эддингтон көлік есебіне қарсылық білдіргендіктен, кең қолдауға ие болды.

Сидней

Сиднейдегі тас жолға қарсы наразылықтар 1970-ші жылдары кең ауқымды «жасыл тыйымдарды» қамтыды, ол тарихи Рокс ауданын және Домен бақтарын тас жол құрылысы үшін бұзуды талап ететін тас жол жобаларына кедерес келтірді. 1989 жылы 200 наразылықшы Солтүстік-Батыс ақылы жолына қарсы митинг өткізді. 1991 жылы 150 тас жолға қарсы наразылықшы Парламент үйінің алдында жиналды. 1995 жылы 400-ден астам адам M2 Hills тас жолына наразылық білдірді.

Хобарт

2009 жылы Тасмания аборигендері Брайтон айналма жолының салынуына қарсылық танытты. Олар айналма жолдың салынуы нәтижесінде өзінің мәдени мұрасын жоғалтатынын айтты.

Галифакс

Жаңа Шотландияның Галифакс қаласында 1970 жылдары көптеген тарихи ғимараттарды бұзу туралы ұсынысқа қарсы шыққан жергілікті тұрғындардың наразылығынан кейін, су жағалауындағы биік автомагистраль – «Harbour Drive» құрылысы тоқтатылды. Бүгінде жобадан қалған жалғыз нысан – «Когсвелл» айырығы, қаланың аудандары арасындағы үлкен кедергі деп есептелетін массивті бетонды құрылыс. Оны бұзу қазір жоспарлануда.

Квебек қаласы

Сен-Рош ауданының үлкен бөлігі 1960 жылдардың соңында Квебек автожолы 440 (Квебек қаласы) үшін орын ашу мақсатымен бұзылды. 440 тас жолының жоспары бойынша, ол жартастың бойымен өтіп, тас жолының басқа бөлігімен жалғасуы тиіс еді, бірақ жергілікті халықтың қарсылығына байланысты бұл бөлігі ешқашан салынбады. Нәтижесінде, жергілікті Сент-Вальер көшесінде аяқталатын алты жолақты алып құрылыс пайда болды. Бұл құрылыстың бір бөлігі 2007 жылы бұзылды, сонымен қатар төменгі қала орталығындағы тоқтап қалған туннельге дейін жететін екі «призрак» пандусы да қиратылды. Автожол Сент-Лоуренс өзені арқылы өтуі жоспарланған, бірақ Бопорт тұрғындарының талабымен ол табиғи жағалауға бағытталды. 1974 жылы Сен-Рохта алты жолақты биік автожол ашылды, ал 1982 жылы Сен-Рохтан 40-автожолға дейінгі 6-8 жолақты жер деңгейіндегі бөлігі пайдалануға берілді. 2020 жылы Квебек үкіметі Левистен Квебек қаласының орталығына жаңа туннель салу жобасын ұсынды. Туннельде 440 автожолына қосылатын екі шығу орыны болды, бұл Сен-Рох тұрғындарының наразылығын тудырды, олар ауданда көлік қозғалысын арттыруды қаламайды.

Монреаль

1960-1970 жылдары бірнеше аумақтар тас жолдар салу үшін бұзылды. Сол кезде Санди ван Гинкель және Филис Ламберт сияқты тұлғаларды қамтитын тарихи мұраны сақтау қозғалысы Ескі порттың жағалау бойымен Виль-Мари тас жолын жүргізу жобасын тоқтатты, бұл сол кездегі қарапайым Ескі Монреалды қиратып, қаланы өзеннен бөліп тастауға әкеп соғар еді. Автожолдың батыс бөлігіне жол ашу үшін көптеген тарихи үйлер бұзылды, бірақ шығыс бөлігі қала орталығының оңтүстік жиегінен өтетін туннель және ескі қаланың ішкі жиегіндегі жерге батып жатқан тас жол ретінде қайта қарастырылды. Содан бері Ескі Монреал айтарлықтай жаңартылды және қазір қаладағы ең ізделісті тұрғын және коммерциялық аудан, сонымен қатар ең ірі туристік орталыққа айналды. Жерге батып жатқан тас жолдың бір бөлігі жабылды (Қартьер интернационал де Монреальді қараңыз), ал Монреаль қалалық әкімшілігінің солтүстігіндегі бөлігі де жабылуға жоспарланған. Тағы бір тоқтатылған жобада Рю Берри солтүстік-оңтүстік тас жолына айналдырылатын, бұл Плато Мон-Руаяль ауданының көп бөлігін қиратар еді. Тек Рю Шерриердің оңтүстік бөлігі ғана салынды. Соңғы жылдары Виль-Мариді Рю Нотр-Дам-Эст бағытында кеңейту ұсынысына қарсы наразылықтар өтті, бұл 8 қатарлы, терең орналасқан тас жол Хошелага-Майсоннеув тұрғын ауданын Сент-Лоуренс өзенінен бөліп тастауға әкелер еді. Қазіргі жоспар - қазіргі 4 қатарлы жолды толыққанды тас жолға айналдырудың орнына, 6 қатарлы "қалалық бульвар" етіп кеңейту. Ал проблеманы шешу үшін жаңа тас жолдар желісі 1959 жылы ресми жоспардың бір бөлігі болды. Желі құрылысы басталғанда, азаматтардың көңіл-күйі өзгерді. 1960 жылдардың ортасына қарай, қала маңындағы аудандардың өсуі қала орталықтарынан капиталдың кетуіне әкеліп соқты, нәтижесінде АҚШ-тың барлық жерінде қалалардың құлдырауы байқалды. Сонымен қатар, таңдалған бірнеше бағыттар Торонтоның ең жақсы аудандарынан, мысалы Форест-Хилл және Торонто университеті сияқты тығыз қоныстанған аудандардан өтті. Қарсылық күшейген кезде Джейн Джейкобс Нью-Йорк қаласындағы Лоуэр-Манхэттен тас жолын салуды тоқтату үшін топтарды сәтті біріктіргеннен кейін Торонтоға көшіп келді. Торонтода да осындай тәсілді қолданып, Джейкобс жергілікті топтарды Спадина тас жолы жобасына қарсылық көрсетуге шақырды, осы процесте екі рет тұтқындалды. 1971 жылдың 3 маусымында премьер-министр Билл Дэвис провинциялық заң шығарушы жиналыста сөйлеген сөзінде: "Қалалар адамдар үшін, машиналар үшін емес салынған. Егер біз автомобильдерге қызмет ететін көлік жүйесін құрасақ, Спадина тас жолы бастау үшін жақсы орын болар еді. Бірақ егер біз адамдарға қызмет ететін көлік жүйесін құрасақ, Спадина тас жолы тоқтау үшін жақсы орын".

Several areas were destroyed to make room for highways in the 1960s and 1970s. At that time, a historical preservation movement involving figures such as Sandy van Ginkel and Phyllis Lambert prevented a project to run the Ville Marie Expressway along the waterfront of the Old Port, which would have demolished much of the then unloved Old Montreal and cut the city off from the river. Many historic homes were demolished to make way for the western section of the autoroute, but the eastern section was reconceived as a tunnel skirting the southern edge of the downtown core and a sunken expressway along the inland edge of the old city. Since then, Old Montreal has undergone significant rehabilitation and is now a desirable residential and commercial district and the city's leading tourist area. Part of the sunken expressway has been covered over (see Quartier international de Montréal) and the section immediately north of Montreal City Hall is also slated to be covered. Another cancelled project would have seen Rue Berri converted into a north–south expressway, demolishing much of the Plateau Mont Royal district. Only the portion south of Rue Cherrier was built. In recent years, protests took place regarding a proposal to extend the Ville Marie in the axis of Rue Notre Dame Est, as an 8 lane entrenched highway that would separate the residential neighborhood of Hochelaga Maisonneuve from the St. Lawrence River. The current plan is to widen the current 4 lane road into a six lane "urban boulevard" rather than converting it into a full scale expressway. and a network of new highways to address the problem became part of the Official Plan in 1959. As construction of the network started, the mood of the citizens changed. By the mid 1960s, there was a growing awareness that the growth of the suburbs led to a flight of capital from the city cores, resulting in the urban decay being seen throughout the US. Additionally, several of the chosen routes ran through densely settled neighbourhoods, including some of the more upscale areas of Toronto, like Forest Hill and the University of Toronto. While the opposition was growing, Jane Jacobs moved to Toronto after having successfully rallied groups to cancel the construction of the Lower Manhattan Expressway in New York City. Applying the same formula in Toronto, Jacobs rallied local groups to oppose development of the Spadina Expressway project, while twice being arrested in the process. On June 3, 1971, Premier Bill Davis rose in the Provincial Legislature and stated, "Cities were built for people and not cars. If we are building a transportation system to serve the automobile, the Spadina Expressway would be a good place to start. But if we are building a transportation system to serve people, the Spadina Expressway is a good place to stop."

Виндзор

Онтарионың Виндзор қаласындағы тас жолға қарсы болған оқиға қызықты, және кейіннен ол ішінара өзгертілді. 1965 жылға қарай, МТО Виндзордың оңтүстік жағынан Мың Аралдар саябағына дейін, содан кейін Квебек шекарасына дейін 401-ші тас жолын салуды аяқтады. Хьюрон Черч Роуд арқылы Амбассадор көпіріне дейін тас жолды ұзарту жоспарлары жарияланды, бірақ маршрут бойындағы тұрғындар мен кәсіп иелері наразылық білдіріп, жоспарды тоқтатты, нәтижесінде тас жол 3-ші тас жолда аяқталды. Соңғы жылдары трафик көбейді. Жаңа көпір және тас жол қажет болды; 401-ші тас жолды жаңа шекара өткізу пунктына ұзарту үшін жақын жердегі жерлерді иеліктен шығару 2000-жылдардың соңында басталды. РТ. Һерб Грей атындағы паркуэйдің құрылысы, оның көп бөлігі жер астында салынды, 2011 жылдың соңында басталды және 2015 жылы аяқталды. Құрылысы жоспарланған Горди Хоу халықаралық көпірі, Онтарионың 401-ші тас жолын Детройт қаласының Делрей ауданы арқылы I 75-ке дейін жалғастырады, 2024 жылға дейін аяқталуы күтілуде.

Эдмонтон

1969 жылы Альберта тас жолы 2-нің Эдмонтонға дейін жалғасуы жоспарланған, Калгаридегі Deerfoot сияқты, 91-ші көше арқылы және содан кейін Милл-Крик шатқалына түсуі тиіс еді. Алайда, Милл-Крик маңында тұратын адамдар, сондай-ақ өзен аңғарының бөліктерін тас жол үшін жоюға қарсы болған көптеген басқалар да бұл жоспарларға келіспеді, нәтижесінде олар ешқашан іске аспады. Тек 91-ші көше, Уэйн Гретцки драйвы және Джеймс Макдональд көпірі толыққандай салынды. Бұл Джеймс Макдональд көпірінің жанындағы қисық түйісуін түсіндіреді, ол бастапқыда уақытша деп жоспарланған, бірақ бүгінгі күні өз бастапқы күйінде пайдаланылуда. Жоспарға қаланың орталық бөлігін айналатын қалалық тас жол сақинасын (Downtown Freeway Loop) салу да кірген, ал қазіргі Форт-роуд / Мэннинг-драйв / Уэйн Гретцки драйвы арқылы Эдмонтонның барлық жақтарына жететін тас жолдар Солтүстік-шығыс тас жолы, Сент-Альберт / Марк Мессье жолы Солтүстік-батыс тас жолы, 111-ші көше Оңтүстік тас жолы, 91-ші көше Оңтүстік-шығыс тас жолы болып белгіленетін 2-ші тас жолы, және қазіргі Ривер-Вэлли-роуд / Стони-Плейн-роуд және 100-ші даңғыл / Базелин-роуд бойымен өтетін және Джаспер тас жолы деп аталатын тас жол салу көзделген. Жобалар мақұлданғанмен, шығындар мен 1978 жылғы Достастық ойындарына байланысты, онда Эдмонтон LRT жүйесін салған, олар ақыры тоқтатылды.

Ванкувер

Ванкуверде, Страткона ауданындағы Джорджия және Дунсмуир виадуктарының салынысымен басталган автожол жобасын белсенділер мен тұрғындар тоқтатты; жоспар Транс-Канада тас жолынан шығыс жағына сегіз қатарлы автожолды жалғастыруды көздеді, бұл Қытай қаласының көп бөлігін қиратуға әкелмек. Тоқтатылғанға дейін Ванкувердің Хоган аллеясы ауданының көп бөлігі бұзылды. Сван Вустер дайындаған есептердегі толық ұсынысқа Солтүстік Ванкуверге апаратын алты қатарлы туннель кірді. Көтерілген автожол Бэррард шығанағының жағалау бойымен, қазіргі екі Fairmont қонақ үйі мен көптеген басқа ғимараттар тұрған жерден өтуі тиіс болған. Тағы бір көтерілген автожол қазіргі Йелтаунның жаңа бөлігі арқылы өтуі жоспарланған, онда дөңгелек үй орналасқан. Ол қазіргі Тынық мұхиты даңғылының жанында немесе үстінде, Ескі және Жаңа Йелтаун арасында орналасуы мүмкін. Бұрынғы CPR жүк темір жолының желісі болған Дунсмуир туннелі де автожолдың бір бөлігі болуы керек еді. Қазір бұл туннельді SkyTrain Expo Line пайдаланады, бұл Торонто үшін әзірленген Bombardier Innovia Metro технологиясын қолданатын жылдам транзит желісі. 1995 жылы жобаның бір бөлігін жандандыруға тырысылды, солтүстік жағалауға үш қатарлы қозғалыс қосылды; бірақ бұл да халықтың наразылығынан тоқтатылды. 1970 және 1980 жылдардағы қалалық кеңестер ұзақ мерзімді жоспардың бөлігі ретінде автожолдар салуға тыйым салды. Бұл провинциялық билік берген және қаржылаған Оук-стрит көпірінің қалаға кіретін жерінде үш қатарлы торап салудан бас тартуға дейін барды. Ол тікелей Оук-стритке кіруге рұқсат етілді, бірақ ондаған жылдар бойы басқа да жолдарға рұқсат берілмеді. Нәтижесінде қала шегіндегі жалғыз автожол – Транс-Канада тас жолы, ол қаланың солтүстік-шығыс бұрышынан өтеді. Халық саны екі есеге артқанына қарамастан, соңғы онжылдықтарда небары бірнеше ірі жолдар салынды. Ванкувер қаласының тұрғындарының, олардың сайланған кеңестері арқылы білдірілген, және Британдық Колумбияның Көлік министрлігінің арасындағы келіспеушіліктер 2013 жылға дейін жалғасуда. Көптеген қала маңындағы аудандар Ванкуверге автомобильмен кіруді жеңілдетуді қалайды. Қала қала маңынан кіретін қосымша көліктерге қарсы тұрады. Облыс аймақ бойынша көпірлер мен автожолдар салуды жалғастыруда, бірақ олар қала шекарасында аяқталады.

In Vancouver, a freeway project that began with the construction of the Georgia and Dunsmuir Viaducts in the Strathcona neighborhood was stopped by activists and residents; the plan was intended to link an eight lane freeway from the Trans Canada Highway through the East End, destroying much of Chinatown. Before it was stopped, Vancouver's Hogan's Alley neighbourhood was largely demolished. The complete proposal in reports prepared by Swan Wooster included a six lane tunnel to North Vancouver. An elevated freeway would have run along the Burrard Inlet waterfront, right through property where two Fairmont hotels and many other buildings have since been built. Another elevated freeway would have run through what is now the new portion of Yaletown, where the roundhouse is. It would likely have been adjacent to or above the current Pacific Avenue, between Old and New Yaletown. The Dunsmuir tunnel, a former freight railroad line of the CPR would also have been part of the freeway. This tunnel is now used by the SkyTrain Expo Line, a rapid transit line using the Bombardier Innovia Metro technology developed for Toronto. An attempt was made in 1995 to revive part of the project, adding three lanes of traffic to the north shore; it was also killed by public protest. Successive city councils in the 1970s and 1980s prohibited the construction of freeways as part of a long term plan. This was taken as far as refusing to have a cloverleaf where the provincially authorized and funded Oak Street Bridge entered the city. It was allowed to enter directly onto Oak Street, but no other approaches were allowed for decades. As a result, the only freeway within city limits is the Trans Canada Highway, which passes through the north eastern corner of the city. Very few major roads have been built in decades although the population would likely have doubled. The conflicting opinions of the City of Vancouver's residents, as represented by their successive councils, and the British Columbia Ministry of Transportation continue in 2013. Many of the suburbs also want more automobile access to Vancouver. The city resists additional cars entering from the suburbs. The province continues to build bridges and freeways throughout the region, but they end at the city's boundaries.

Амстердам

Амстердамда 1970-ші жылдары Президент Кеннеди алаңындағы A2 тас жолының соңынан IJтуннеліне дейін тас жол салу жоспары болған, сонымен қатар Ниувмаркт аймағында Амстердам метросының жоспарлары да қарастырылған. Бұл жоба жүзеге асырылса, мыңдаған үйлер мен ескерткіштер бұзылып кетер еді, осы себептен 1975 жылы Ниувмаркт көтерілісі болды. Метро салынды, бірақ тас жол салу жоспарынан бас тартылды.

Утрехт

Утрехтте A27 тас жолын салу жоспарлары бірнеше жыл бойы наразылықтар мен сот процестеріне әкелді, 1978 жылдың қазанында ірі демонстрация өтті. 1982 жылы Нидерланд Парламенті құрылыс салу немесе салудан бас тарту туралы шешім қабылдады. 71 дауыспен мақұлданды, 69 қарсы дауыс берді. Шешім қабылданғаннан кейін Амелисвердтің бір бөлігін белсенділер басып алды. Полиция белсенділер құрған лагерьді таратып жіберді, 465 ағаш кесіліп, бульдозермен қиратылды. Сонымен қатар, ағаш кесуге қарсы сот процесі басталды, бірақ муниципалитет адвокаты соңғы ағаштың кесілгенін хабарлады. Осылайша, бұл шақырылған сот процесі өз мақсатына жете алмады. 1986 жылы тас жол салынысымен бірге, тас жолдағы кептеліс күшейді. 2009 жылы жолды 2x4 қатардан 2x6 немесе тіпті 2x7 қатарға дейін кеңейту жоспары жасалды. 2011 жылы құрылыс басталғаннан кейін, тас жол бойында айқын лозунгтары бар наразылықтар қайтадан басталды.

Ұлыбритания

Вествей салынып жатқанда наразылықтар болған.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та "қарсылықтар" негізінен қалалар мен қала шеттерінде болды. Көптеген қалаларда пайдаланылмаған магистральдар, күрт тоқтатылған тас жол бағыттары және шалқарадағы қысқа тас жол келешектері бар, бұлардың бәрі ешқашан аяқталмаған ірі жобалардың куәсі. Кейбір жағдайларда тас жолға қарсылықтар салған тас жолдардың алынып тасталуына немесе орны ауыстырылуына әкеп соқты.