Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лаумонтит – цеолиттер тобына жататын минерал. Оның молекулалық формуласы: Ca(AlSi₂O₆)₂ * 4H₂O, гидратталған кальций-алюминий силикаты. Калий немесе натрий кальцийді ығыстыра алады, бірақ тек өте аз мөлшерде. Ол моноклинді, кеңістіктік тобы C2/m. Ол алмаз тәрізді қимасы және бұрышты ұшы бар призмалық кристалдар түзеді. Таза күйде түссіз немесе ақ болады. Қоспалар оны қызғылт сары, қоңыр, сұр, сарғыш, қызғылт немесе қызыл түске бояуы мүмкін. Онда [010] және [110] жазықтықтары бойынша мінсіз жарылу және конхоидты сыну байқалады. Өте қанық. Моос шкаласы бойынша қаттылығы 3,5-4. Оның шыныдай жылтыры және ақ сызығы бар. Ол көбінесе екіншілік минералдану нәтижесінде пайда болған, әктас тау жыныстарында қалған гидротермальдық шөгінділерде кездеседі. Қабылдаушы тау жыныстарының түрлеріне базальт, андезит, метаморфтық тау жыныстары және граниттер жатады. Ол шамамен температурада пайда болады және шамамен температурадан жоғары тұрақсыз болады, сондықтан шөгінді тау жыныстарында оның болуы олардың аралық диагенезге ұшырағанын көрсетеді. Лаумонтиттің анықталуы минералогияның алғашқы кезеңдеріне дейін жетеді. Оны алғаш рет 1805 жылы Р. Джеймсон (Минералогия жүйесі) ломонит деп атады, ал 1809 жылы Рене Жюст Аюи лаумонит деп атады. Қазіргі атауын 1821 жылы К.К. фон Леонхард (Oryktognosie нұсқаулығы) берген. Ол Гилле де Ламонттың құрметіне аталған, ол Францияның Бретань аймағындағы Юльгоаттағы қорғасын кеніштерінен сынамалар жинаған, осы жер типтік локалитет болып табылады. Лаумонтит ылғалдылығы төмен ортада сақталғанда оңай сусызданады. Жаңа жиналғанда, егер ол әлі қоршаған ортаға ұшырамаса, ол мөлдір немесе жартылай мөлдір болуы мүмкін. Бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін судың жоғалуы оны мөлдір емес ақ түске айналдырады. Бұрын осы түрді леонгардит деп атаған, бірақ бұл жарамды минералдық түр емес. Сусыздалған лаумонтит өте ұсақ, тіпті ең кішкентай әсерден ұнтаққа айналады. Бұл бүкіл әлемде кездесетін минерал. Ол жергілікті жерлерде көп мөлшерде кездесіп, жарықтар мен тамырларды құрайды. Ол көбінесе басқа цеолиттермен, соның ішінде стильбит және геуландитпен қатар табылады. Ерекше кездесетін орындар: Үндістан; Патерсон, Нью-Джерси; Пайн-Крик, Калифорния; Исландия; Шотландия; және Фанди шығанағы, Нова-Скотия. Үндістанда лаумонтиттің пренит псевдоморфтары (эпиморфтары) табылған.
Laumontite is a mineral, one of the zeolite group. Its molecular formula is |auto=1|Ca(AlSi2O6)2 * 4H2O, a hydrated calcium aluminium silicate. Potassium or sodium may substitute for the calcium but only in very small amounts. It is monoclinic, space group C2/m. It forms prismatic crystals with a diamond shaped cross section and an angled termination. When pure, the color is colorless or white. Impurities may color it orange, brownish, gray, yellowish, pink, or reddish. It has perfect cleavage on [010] and [110] and its fracture is conchoidal. It is very brittle. The Mohs scale hardness is 3.5 4. It has a vitreous luster and a white streak. It is found in hydrothermal deposits left in calcareous rocks, often formed as a result of secondary mineralization. Host rock types include basalt, andesite, metamorphic rocks and granites. It forms at a temperature of about , and becomes unstable above about , and so its presence in sedimentary rocks indicates that these have experienced intermediate diagenesis. The identification of laumontite goes back to the early days of mineralogy. It was first named lomonite by R. Jameson (System of Mineralogy) in 1805, and laumonite by René Just Haüy in 1809. The current name was given by K. C. von Leonhard (Handbuch der Oryktognosie) in 1821. It is named after Gillet de Laumont who collected samples from lead mines in Huelgoat, Brittany, making them the type locality. Laumontite easily dehydrates when stored in a low humidity environment. When freshly collected, if it has not already been exposed to the environment, it can be translucent or transparent. Over a period of hours to days the loss of water turns it opaque white. In the past, this variety has been called leonhardite, though this is not a valid mineral species. The dehydrated laumontite is very friable, often falling into a powder at the slightest touch. It is a common mineral, found worldwide. It can be locally abundant, forming seams and veins. It is frequently associated with other zeolites, including stilbite and heulandite. Notable occurrences are India; Paterson, New Jersey; Pine Creek, California; Iceland; Scotland; and the Bay of Fundy, Nova Scotia. Prehnite pseudomorphs after laumontite (epimorphs) have been found in India.