АҚШ-тағы әуе құбылыстарын зерттеуші азаматтық ұйым

Кіріспе

АҚШ-та орналасқан азаматтық НЛО зерттеу тобы.

Ұлттық әуе құбылыстарын зерттеу комитеті (NICAP) – 1950 жылдардан 1980 жылдарға дейін АҚШ-та ең белсенді болған, белгісіз ұшатын объектілер (НЛО) зерттеу тобы. Қазіргі күні ол НЛО құбылысы туралы ақпараттық қойма ретінде қызметін жалғастыруда.

Шолу

NICAP коммерциялық емес ұйым болды және өмірлік жолында бірнеше рет қаржылық қиындыққа тап болды, бұл топтың директорларының кәсіби біліксіздігіне байланысты болды. 1960 жылдардың ортасында елде кеңінен таралған НЛО оқиғалары толқынынан кейін NICAP мүшелерінің саны күрт өсті және осыдан кейін ғана ұйым қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізді. Алайда, 1968 жылы Кондон есебі жарияланғаннан кейін NICAP мүшелерінің саны күрт азайды және ұйым қайтадан ұзақ мерзімді қаржылық құлдырау мен шатаққа түсті. Осы ішкі проблемаларға қарамастан, NICAP американдық НЛО ұйымдарының арасында ең көп танымал болды және ең беделдісі саналды; Джером Кларк: «Көптеген орта таптық американдықтар және НЛО-ға қызығушылық танытқан, бірақ уфологияның маргиналды аспектілерінен жиренгендер үшін, ол НЛО туралы хабарлау, сауалдау, зерттеу және болжам жасау үшін салмақты форум қызметін атқарды» деп жазды. NICAP НЛО-ны ғылыми тұрғыдан ашық зерттеуді жақтады және «байланысқа түскендер» туралы әңгімелерге, яғни ғарыштан келгендермен кездесулерге, әуедегі нысандарды ұрлау құбылысына және осы сияқты жағдайларға күмәмен қарады. NICAP мүшелерінің арасында бірнеше көрнекті әскери шенеуніктердің болуы көптеген бақылаушылар үшін ұйымның беделін арттырды. NICAP өмір бойы НЛО туралы мәліметтерді жасыру үшін үкімет тарапынан ұйымдастырылған әрекеттер бар екенін дәлелдеді. NICAP сонымен қатар НЛО мәселесі бойынша үкіметтік тыңдаулар өткізуге ұмтылды, кейде сәттілікке де жетті. Кез келген НЛО-ға қатысты топқа көптеген сынай білмейтін жанкүйерлермен қатар, аздаған қиянаткерлер де тартылады, бірақ астроном Дж. Аллен Хайнек NICAP және Әуе құбылыстарын зерттеу ұйымын (APRO) сол заманның ең жақсы екі азаматтық НЛО тобы деп атады, олардың құрамында негізінен салмақты, ойлы және пәнді зерттеуге үлес қоса алатын адамдар болды. 1960 жылдардың ортасына дейін NICAP үшінші дәрежедегі жақын кездесулерге (НЛО-ға қатысты анимацияланған тірі организмдердің көрінуі) көп көңіл бөлген жоқ. Алайда, NICAP-тың көп жылдар бойы мүшесі болған Ричард Х. Холл бұл ұстанымның «доктриналық емес, тактикалық» болғанын жеке түрде айтты. Яғни, NICAP жай ғана жандар туралы хабарларды жоққа шығарған жоқ, бірақ негізгі бақылаушылар үшін асыра бағаланбаған және сенімдірек саналатын НЛО құбылысының басқа аспектілеріне назар аударды. 1950 жылдардағы Джордж Адамски және Труман Бетурум сияқты «байланысқа түскендерге» (әдетте мейірімді «Ғарыш бауырластарымен» үнемі байланыста екенін мәлімдеген) көрсетілген назар, NICAP-тың НЛО-ның ішіндегілер туралы есептерді тым мұқият зерттеуге құлшынбауының себебі болды. Бірақ 1964 жылы Нью-Мексикодағы Лонни Замораның НЛО-мен кездесуі – зерттеушілер тарапынан НЛО-ның ең сенімді қатысушыларының бірі деп танылғаннан кейін NICAP НЛО-ның ішіндегілер туралы есептерді зерттеуге қатысты шектеулерді жеңілдетті.

NICAP was a non profit organization and faced financial collapse many times in its existence, due in no small part to business ineptitude among the group's directors. Following a wave of nationally publicized UFO incidents in the mid 1960s, NICAP's membership spiked dramatically and only then did the organization become financially stable. However, following publication of the Condon Report in 1968, NICAP's membership declined sharply, and the organization again fell into long term financial decline and disarray. Despite these internal troubles, NICAP probably had the most visibility of any civilian American UFO group, and arguably had the most mainstream respectability; Jerome Clark writes that "for many middle class Americans and others interested in UFOs but repelled by ufology’s fringe aspects, it served as a sober forum for UFO reporting, inquiry, investigation, and speculation". NICAP advocated transparent scientific investigation of UFO sightings and was skeptical of "contactee" tales involving meetings with space visitors, the alien abduction phenomenon, and the like. The presence of several prominent military officials as members of NICAP brought a further measure of respectability for many observers. Throughout its existence, NICAP argued that there was an organized governmental cover up of UFO evidence. NICAP also pushed for governmental hearings regarding UFOs, with occasional success. Though any UFO related group attracts a number of uncritical enthusiasts along with a small percentage of cranks, astronomer J. Allen Hynek cited NICAP and Aerial Phenomena Research Organization (APRO) as the two best civilian UFO groups of their time, consisting largely of sober, serious minded people capable of valuable contributions to the subject. Until the mid 1960s, NICAP gave little attention to close encounters of the third kind (where animated beings are purportedly sighted in relation to a UFO). However, longtime NICAP member Richard H. Hall related privately that this position was "tactical and not doctrinaire." In other words, NICAP did not necessarily dismiss occupant reports out of hand, but elected to focus on other aspects of the UFO phenomenon which would be perceived by mainstream observers as less outlandish and more believable. The attention given to the contactees of the 1950s such as George Adamski and Truman Bethurum (who typically claimed ongoing contact with benevolent "Space Brothers") was almost certainly a factor in NICAP's reluctance to study UFO occupant reports too closely. But with the 1964 New Mexico Lonnie Zamora UFO encounter — regarded by researchers as one of the most reliable UFO occupant reports — NICAP loosened its restrictions on studying UFO occupant reports.

1950 жылдар

NICAP 1956 жылғы 24 қазанда ойлап табушы Томас Таунсенд Браун құрды. Басқару кеңесіне бірнеше көрнекті тұлғалар кірді, оның ішінде Дональд Кейхо, USMC майоры (отставкада), және Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымырандар бағдарламасының бұрынғы басшысы RADM Delmer S. Fahrney USN (отставкада). Алайда, 1957 жылдың қаңтар айының басында Браунның қаржылық жағынан тиімсіздігі анықталды, сондықтан кеңес оны қызметтен босатуды сұрады. Фэрни оны алмастырды, содан кейін 1957 жылғы 16 қаңтарда баспасөз мәслихатын өткізіп, НЛО ақылды басқаруда екенін, бірақ олардың американдық немесе советтік емес екенін мәлімдеді. Баспасөз мәслихатына көп назар аударылды, мұнда Фэрнидің беделі де әсер етті. 1957 жылғы сәуірде Фэрни жеке мәселелерге сілтеме жасап NICAP-тан кетті. Кейіннен оның әйелінің ауыр сырқаты анықталды. Фэрни әскери қызметтегі әріптестері арасында НЛО-ға деген қызығушылығына байланысты туындаған сыбыстар мен қысымға жиі тап болды. Кейхо NICAP директоры болды. Ол ай сайынғы «U.F.O. Investigator» атты ақпараттық бюллетеньді жариялады. NICAP басқару кеңесіне тағы бір белгілі тұлға қосылды: Кейхоның Теңіз академиясымен бірге оқыған сыныптасы VADM Roscoe H. Hillenkoetter, USN (отставкада). Ол Орталық барлау қызметінің директоры және Орталық барлау басқармасының алғашқы басшысы болды. Хаттағы тағы бір маңызды есім – генерал-лейтенант Альберт Коди Ведемейер (отставкада). Ұйымның бүкіл Америка Құрама Штаттарында тараған бөлімшелері мен жергілікті өкілдері болды. Олардың көптеген мүшелері әуесқойлар болды, бірақ қыруан бөлігі кәсіби мамандарды құрады, оның ішінде журналистер, әскери қызметкерлер, ғалымдар және дәрігерлер. NICAP-тың басты мақсаты – НЛО туралы хабарларды жан-жақты зерттеу. Олар кейіннен Кларк «көбінесе жоғары деңгейде» деп сипаттаған көптеген іс материалдарын және далалық зерттеулерді жинады. 1958 жылға қарай NICAP мүшелерінің саны 5000-нан асты. Кейхоның қаржылық басқару және бизнес дағдылары Браунның көрсеткенінен сәл ғана жақсы болды, және NICAP 1950-ші және 1960-шы жылдардың басында бірнеше рет құлдыраудың алдында болды. Директор ретіндегі қызметінің көп бөлігінде Кейхо NICAP мүшелеріне ұйымның жақын арада құлдырауы туралы ескертіп, NICAP-ты сақтап тұру үшін қаржы жинауға шақырып тұрақты емес хаттар жіберді. Джером Кларкқа сәйкес (төмендегі дереккөздерді қараңыз), Кейхо NICAP-тың көптеген операциялық шығындарын өзі төледі.

NICAP was founded on October 24, 1956, by inventor Thomas Townsend Brown. The board of governors included several prominent men, including Donald Keyhoe, Maj USMC (Ret. ), and former chief of the Navy's guided missile program RADM Delmer S. Fahrney USN (Ret.) By early January 1957, however, Brown had proved so financially inept that the board asked him to step down. Fahrney replaced him, then convened a press conference on January 16, 1957, where he announced that UFOs were under intelligent control, but that they were of neither American or Soviet origin. The press conference received major attention, doubtless aided by Fahrney's stature. In April 1957, Fahrney resigned from NICAP, citing personal issues. It was later disclosed that his wife was seriously ill. Fahrney was bothered by the whispers and ridicule his UFO interests generated among many of his peers in the military. Keyhoe became NICAP's director. He established a monthly newsletter, The U. F. O. Investigator. Another prominent figure joined NICAP's board of governors: Keyhoe's Naval Academy classmate VADM Roscoe H. Hillenkoetter, USN (Ret.) He had been Director of Central Intelligence and first head of the Central Intelligence Agency. Another important name on the letterhead was that of Gen. Albert Coady Wedemeyer USA (Ret.) The organization had chapters and local associates scattered throughout the United States. Many of their members were amateurs, but a considerable percentage were professionals, including journalists, military personnel, scientists and physicians. One of NICAP's prime goals was thorough field investigations of UFO reports. They would eventually compile a significant number of case files and field investigations which Clark characterises as "often first rate". By 1958, NICAP had grown to over 5000 members. Keyhoe's financial management and business skills were only slightly better than Brown's, and NICAP hobbled along throughout the 1950s and early 1960s, facing collapse on several occasions. For most of his tenure as director, Keyhoe sent irregular letters to NICAP's members, warning of the organization's imminent collapse, and soliciting funds to keep NICAP going. According to Jerome Clark (see sources below), Keyhoe often paid for much of NICAP's operating expenses himself.

1960 жылдар

1960 жылдардың басында американдық халқының көп бөлігі НЛО-ға қызығушылық танытты және NICAP мүшелерінің саны шамамен 14 000-ға жетті. Мүшелердің осылай көптеп келуі ұйымның қаржылық жағдайын жақсартты. Хилленкоттер 1962 жылы кеңестен шықты. 1964 жылы NICAP Ричард Х. Холл өңдеген «НЛО дәлелдері» атты кітабын жариялады, онда 1963 жылға дейін NICAP тергеушілері зерттеген жүздеген түсіндірілмейтін құбылыстар туралы есептер жинақталған. Көріністер куәгерлер санаты және арнайы дәлелдер бойынша жүйелі түрде жіктелді. Мысалы, әскери қызметшілер, ұшқыштар мен авиация сарапшылары, ғалымдар мен инженерлер көрген құбылыстарға жеке тараулар арналды. Тағы бір тарау зиялы басқарудың дәлелдеріне, ал тағы бірі физикалық дәлелдерге немесе электромагниттік әсерлер, радармен бақылау, фотосуреттер, дыбыс, физиологиялық әсерлер сияқты өзара әрекеттесулерге арналды. Тағы бір бөлімде пішін, түс, маневрлер, ұшу мінез-құлқы және көріністердің шоғырлануы сияқты байқалған үлгілер зерттелді. Бұл кітап НЛО зерттеу саласындағы құнды анықтамалық материал ретінде қарастырылады. АҚШ Әуе күштері Колорадо университетімен бірлесіп НЛО-ны зерттеу үшін Кондон комитетін (1966–68) құрғанда, NICAP бастапқыда оның тергеулеріне көмектесті, бірақ Кейхоу тез арада көңілі толып, NICAP-тың рөлін шектеді. NICAP 1968 жылдың басында Кондон комитетімен байланысын толықтырып үзді. 1969 жылдың қаңтарында Кондон комитетінің есебі жарияланғаннан кейін (онда НЛО-ларда ерекше ештеңе жоқ деген қорытынды жасалды), бұл тақырыпқа деген қызығушылық азайды және NICAP мүшелерінің саны шамамен 5000-ға дейін төмендеді. 1969 жылы NICAP-тың соңғы маңызды еңбектері екі монография болды: «НЛО-дан туындаған ерекше құбылыстар» және «НЛО: Жаңа көзқарас». NICAP мүшелігі 1960 жылдардың соңында күрт азайды, ал Кейхоу қаржылық жарамсыздық және авторитарлық әрекеттер тақырыбында айыптауларға ұшырады. 1969 жылы Кейхоу әскери саладан назарын аударып, НЛО туралы ақпаратты жасырудың көзі ретінде ЦРУ-ға назар аударды. 1969 жылдың желтоқсанында полковник Джозеф Брайан III басқарған NICAP кеңесі Кейхоуды NICAP басшысы лауазымынан зейнетке шығуға мәжбүр етті. Брайан басшылығымен NICAP жергілікті және ұлттық ұйымдарын таратып жіберді. Соңынан Джон Л. Акуфф NICAP директоры болды.

By the early 1960s, much of the American public was keenly interested in UFOs and NICAP's membership peaked at around 14,000. This influx of members greatly improved the group's finances. Hillenkoetter left the board in 1962. In 1964, NICAP published The UFO Evidence, edited by Richard H. Hall, a summary of hundreds of unexplained reports studied by NICAP investigators up to 1963. Sightings were systematically broken down by witness category and special types of evidence. For example, individual chapters were devoted to sightings by military personnel, pilots and aviation experts, and scientists and engineers. Another chapter was devoted to evidence of intelligent control and yet another to physical evidence or interactions, such as electromagnetic effects, radar tracking, photographs, sound, physiological effects, and so on. Another section examined observed patterns, such as descriptions of shape, colors, maneuvers, flight behavior, and concentrations of sightings. This book is still considered an invaluable reference source in the field of UFO studies. When the United States Air Force, in collaboration with the University of Colorado, established the Condon Committee (1966–68) to study UFOs, NICAP initially aided its investigations, but Keyhoe quickly became disenchanted and limited NICAP's role. NICAP formally severed ties with the Condon Committee in early 1968. Following the publication of the Condon Committee's report (which concluded there was nothing extraordinary about UFOs) in January, 1969, public interest in the subject abated, and NICAP's membership rapidly dropped to about 5000. 1969 saw the last NICAP efforts of any significance, two monographs: Strange Effects from UFOs and UFOs: A New Look. NICAP's membership plummeted in the late 1960s, and Keyhoe faced accusations of financial incompetence and authoritarianism. By 1969, Keyhoe turned his focus away from the military and focused on the CIA as the source of the UFO cover up. By December 1969, NICAP's board, headed by Colonel Joseph Bryan III, forced Keyhoe to retire as Chief of NICAP. Under Bryan's leadership, NICAP disbanded its local and national affiliated groups Afterwards, John L. Acuff became NICAP's director.

1970 жылдар

NICAP-тың мүшелері Акуфф пен одан кейін Алан Холл басшылығымен азаюын жалғастырды. Осы кезде ұйым ішкі кикіреулерге, соның ішінде Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) NICAP-қа енгені туралы негізсіз айыптауларға байланысты дерлік тоқтап қалды. Шындығында, ЦРУ-мен байланысы бар бірнеше адам NICAP-қа қосылды; алайда олардың NICAP-қа қосылу себептері мен ниеттері қызу талқылауларға түсті. ЦРУ-ға кірген деген күдікпен аталған бір адам – әскери-әуе күштерінің отставкадағы полковнигі Джозеф Брайан III. Оның ұлы, жазушы К.Д.Б. Брайан бұл ойға қарсы шығып, «NICAP тарихын білетін кез келген адам бұл топтың ыдырауына ешкімнің көмегі қажет болмағанын, ол өзінен-өзі құлап кеткенін біледі» дейді. Әкесінің ЦРУ-дың ықпалды адамы ретінде қатысқаны туралы Брайан былай деп жазады: «Әкемнің НЛО-ға деген сенімінің беріктігі мен ашықтығы маған ұятты көрінді. Менің ойымша, бұл НЛО-ға деген қызығушылықты басуды мақсат еткен жасырын агент алмас еді». NICAP 1980 жылы соңғы ақпараттық бюллетенін шығарды; ұйым сол жылдың соңында ресми түрде таратылды. NICAP-тың НЛО байқаулары туралы іс-қағаздарының архиві кейіннен НЛО зерттеулер орталығына (CUFOS) сатылды.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Көптеген ҰФО тақырыбындағы "X-файлдар" кейде NICAP ұйымына сілтеме жасады, ең әйгілісі – 1-ші маусымдағы "Fallen Angel" эпизодында NICAP зерттеушісі Макс Фениг рөлінде. Фениг кейін 4-ші маусымның екі бөлімді "Tempus Fugit/Max" эпизодында қайта оралды. NICAP атқарушы директоры Стюарт Никсон 1973-1974 жылдардағы "To Tell the Truth" ойын шоуының бір эпизодында пайда болды. Ойын соңында төрт қатысушының үшеуі оны дұрыс таныды.