Кіріспе

Польшалық-американдық ұфолог (1891-1965)

Джордж Адамски (17 сәуір 1891 – 23 сәуір 1965) – поляк-американдық автор, ол ұфология саласында және белгілі бір деңгейде халық арасында кеңінен танымал болды. 1940 және 1950 жылдары ол шетелдік ғарыш кемелерінің көптеген суреттерін көрсеткеннен кейін, ол достық скандинавиялық ғарыш бауырларымен кездескенін, олармен бірге Айға және басқа планеталарға ұшқанын мәлімдеді. Адамски 1950 жылдары көзге түскен бірнеше «Ұшақ түсіргендер» (UFO contactees) ішіндегі алғашқы және ең танымал болды. Адамски өзін «философ, ұстаз, оқушы және ұшақ зерттеушісі» деп атады, бірақ көптеген зерттеушілер оны шарлатан және алаяқ деп санады және оның мәлімдемелерінің бәрі бір қисынсыз әңгіме екеніне келді. Адамски скандинавиялық ғарышкерлермен кездесулері және олардың ғарыш кемелерімен бірге жасаған саяхаттары туралы үш кітап жазды: «Flying Saucers Have Landed» (Десмонд Леслимен бірге жазылған) – 1953 жылы, «Inside the Space Ships» – 1955 жылы және «Flying Saucers Farewell» – 1961 жылы. Алғашқы екі кітап та бестселлер болды; 1960 жылға қарай олардың барлығы 200 000 данасы сатылды. Адамскидің АҚШ-тағы ұфологияға қосқан үлесінен басқа, оның еңбектері басқа елдерде де, әсіресе Жапонияда танымал болды және соғыстан кейінгі жапон мәдениеті мен медиасында ғарышкерлер мен Ұшақ түсіргендердің (UFOs) көптеген бейнелеріне шабыт берді.

Алғашқы жылдар

Адамски Германия империясының Пруссия корольдігіндегі Бромберг қаласында дүниеге келді. Ол поляк тегінен шыққан Йозеф Адамски (1867–1937) мен Франциска Адамска (1862–1946) отбасының бес баласының бірі еді. Ол екі жаста болғанда оның отбасы АҚШ-қа көшіп, Нью-Йорк қаласында қоныстанды. Ол Панчо Вилла экспедициясы кезінде Мексика шекарасында соғысқан 13-ші АҚШ кавалериялық полкінің (K тобы) сарбазы болды. Адамски үйленгеннен кейін батысқа көшіп, Йеллоустоун ұлттық паркінде жөндеу жұмыстарын істеді, сондай-ақ Орегон штатындағы ұн фабрикасында және Калифорниядағы бетон зауытында жұмыс істеді. 1930 жылы «Адамски Калифорнияның эзотерикалық ортасында маңызды емес тұлға болды», ол христиандық пен Шығыс діндерінің өзіндік қоспасын үйретті, оны «Жалпыға бірдей прогрессивті христиандық» және «Жалпыға бірдей заң» деп атады. «Тибет патшалық орденіне» тыйым салу кезінде «діни мақсаттарда» шарап жасауға мемлекеттік лицензия берілді; Адамски: «Мен бүкіл Оңтүстік Калифорнияға жететіндей шарап жасадым, мен байлыққа кенелдім!» деген сөздерін айтқан. Алайда, 1933 жылдың желтоқсанында тыйым салудың тоқтатылуы оның табысты шарап жасау бизнесінің құлдырауына да себеп болды, және Адамски кейіннен екі досына ол «осы [ұшатын] тәрелкелерге араласуға мәжбүр болды» деді. Ол сонымен қатар алты дюймдік телескопын орналастыру үшін лагерьде ағаштан жасалған обсерватория салды, ал Паломар тауына келген келушілер мен туристер Адамски таудың үстіндегі танымал Паломар обсерваториясымен байланысты астроном деген жаңылыс пікірге ие болды. Адамски бұл қате пікірді «сұрақ қойғанда ғана» түзететін. Оның жақтастары мен ізбасарлары оны көбінесе «профессор» Адамски деп атады және ол әртүрлі академиялық дәрежелерге ие екенін жиі айтатын немесе мәлімдейтін болса да, Адамски ешқандай аккредиттелген колледж немесе университетті бітірмеген, тіпті үшінші сыныпты ғана бітірген.

Уфология

1946 жылы 9 қазанда метеор шашырауы кезінде Адамски және оның бірнеше досы Паломар Гарденс кемпингінде болғанда, үлкен сигара тәрізді "аналық кеме" көргендерін айтты. 1949 жылы Адамски Оңтүстік Калифорниядағы қоғамдық ұйымдар мен басқа да мекемелерге алғашқы НЛО лекцияларын оқыды; ол лекциялары үшін төлем сұрады және алды. Осы лекцияларында ол "таңғажайып" мәлімдемелер жасады, мысалы, "үкімет пен ғылым екі жыл бұрын Айдың арғы бетінде 700 футтық ғарыш кемесін радармен анықтау арқылы НЛО-лардың бар екенін анықтаған". 1950 жылы 29 мамырда Адамски аспандағы алты белгісіз нысанның суретін түсірді, олар бір формада ұшып бара жатқандай көрінді. Осы НЛО суреті 1978 жылдың тамызында Гренада аралы мемлекеті "НЛО жылы" деп белгіленген оқиғаны еске алу үшін шығарған естелік маркада бейнеленген.

Ортон және байланыс жасағандар

1952 жылғы 20 қарашада Адамски және бірнеше досы Калифорния штатының Desert Center қаласына жақын Колорадо шөлінде болған кезде аспанда ұшып жүрген үлкен, су асты қайығына ұқсайтын нысанды көрді. Адамски кеме оны іздеп келеді деп ойлап, достарын тастап, басты жолдан алыстады. Біраз уақыттан кейін, Адамскидің айтуынша, мөлдір металдан жасалған барлау кемесі оның жанына қонды, ал пилоты, Ортон есімді венералық, оны іздеп шықты. Адамскимен бірге болған адамдар да венералық кемені көргенін айтты, ал кейбіреулері Адамски шөлде біреумен кездескенін көрді, бірақ ол алыс болғандықтан анық көрінбеді. Әңгіме барысында Ортон ядролық соғыстың қаупі туралы ескертті, ал Адамски кейіннен «Венераның осы тұрғынының болуы – үлкен махаббат пен түсініктік даналықтың жылы құшағына ұқсады» деп жазды. Адамски Ортонның суретке түсуге рұқсат бермегенін, керісінше, бос фототабақ беруін сұрағанын, ал ол Ортонға бергенін мәлімдеді. Ортон фототабақты 1952 жылғы 13 желтоқсанда Адамскиге қайтарды; оны дамытқанда, ішінде жаңа, таңғажайып символдар бар екені анықталды. Осы кездесу кезінде Адамски телескопы арқылы Ортонның венералық барлау кемесінің қазіргі танымал суретін түсірді. Сол кезде күмәнданғандар бұл сурет жаңадан туған қоздарды жылытуға арналған құрылғының үстіңгі бөлігіне ұқсайды деді. Ақшаға мұқтаж болған және бестселлер жазуға құштар Лесли шетелдіктердің Жерге келгені туралы қолжазба жазды. Бұл идеяға түрткі болған Уильям Скотт Эллиоттың 1896 жылғы «Атлантистің тарихы және жоғалған Лемурия» кітабының көшірмесін дос кітапханасынан кездестіруі болды. Адамски Леслиге Ортонмен болған байланысы туралы жазбасын және фотосуреттерін жіберді. Лесли екі жұмысты біріктіріп, 1953 жылы «Ұшқыш табақтар қонды» атты кітап жазды. Кітап бестселлерге айналып, Адамски мен Леслиге бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды және ақырында «Жаңа дәуір қозғалысының маңызды мәтініне» айналды. Келесі жылы Лесли Калифорниядағы Адамскиге барып, онымен бірге бірнеше НЛО-ны көргенін мәлімдеді. Лесли сол суреттердің бірін Сан-Диегода болғанда әйеліне жазған хатында былай сипаттады: «күн бату кезінде көрінген әдемі алтын кеме, бірақ күн батудан да жарқыраған. Ол олар сияқты баяу-ақ жоғалып кетті». «Ұшқыш табақтар қонды» кітабында Венерадан және Күн жүйесіндегі басқа планеталардан келген солтүстік шетелдіктер Жерге үнемі келіп тұратыны айтылды. Кітапта айтылғандай, Ортон және басқа шетелдіктер Жер атмосферасындағы ядролық бомба сынақтары Жердегі барлық тіршілікті жояды, ғарышқа радиация таратады және басқа планеталарды ластайды деп уайымдаған. Адамски солтүстік шетелдіктер «Барлық нәрсенің Жаратушысына» табынатынын, бірақ «біз Жер бетінде осы Жаратушы туралы өте аз білеміз, біздің түсінігіміз терең емес» деді. Адамски оның Жер тұрғындарына бейбітшілік туралы хабар жеткізу үшін солтүстік шетелдіктер таңдап алғанын, сондай-ақ тарих бойы басқа адамдар да олардың хабаршысы болғанын, соның ішінде Иса Мәсіх те болғанын айтты. Адамски шетелдіктердің Жерде бейбіт өмір сүріп жатқанын және Оңтүстік Калифорниядағы барлар мен мейрамханаларда олармен кездескенін мәлімдеді. Алайда Адамски байланыс жасағандар арасында ең көрнекті және ықпалды болып қала берді.

Тікелей әріптер қалпы

1957 жылы Адамскиге АҚШ Мемлекеттік департаментінің "Мәдени алмасу комитетінің" өкілі деп таныстырылған "Р. Э. Стрейт" деген атпен қол қойылған хат келді. Хатта АҚШ үкіметі Адамскидің 1952 жылы Калифорния шөлінде басқа планеталық азаматтармен сөйлескенін білетіндігі, сондай-ақ жоғары лауазымды үкімет шенеушілерінің тобы Адамскидің айтқандарын жария түрде растауды жоспарлап отырғаны жазылған. Адамски осы қолдауды мақтан тұтып, өзінің сөздерін дәлелдеу үшін көрсетті. Бірақ 1985 жылы уфолог Джеймс У. Мозли бұл хаттың жалған екенін жариялады. Мозли өзінің досы Грей Баркермен бірге Мемлекеттік департаменттен ресми хат қағаздарын алып, "Р. Э. Стрейт" кейіпкерін құрып, Адамскиге әзіл ретінде хат жазғанын айтты. Мозлидің сөзіне қарағанда, ФБР бұл істі тергеп, хаттың жалған екенін анықтады, бірақ Мозли мен Баркерге қарсы қылмыстық іс қозғалмады. Мозли сондай-ақ ФБР Адамскиге Стрейттің хатының жалған екенін хабарлап, оны өз мәлімдемелерін растау үшін пайдалануын тоқтатуды сұрағанын, бірақ Адамски бас тартқандығын және хатты лекциялары мен баяндамаларында көрсетуді жалғастырғанын жазды. Адамски өзінің НЛО туралы әңгімелеріне үкімет тарапынан қолдау көрсетілгенін алғаш рет айтқан жоқ. 1953 жылы ол Калифорния штаты Корона қаласындағы "Лайонз" клубының отырысында өзінің "материалының барлығы Федералдық Тергеу бюросымен (ФБР) және Әуе күштерінің барлау қызметімен келісілгенін" мәлімдеді. ФБР Адамскидің бұл сөздерін естіп, онымен сөйлесу үшін үш агентті жіберді. Адамски ФБР немесе Әуе күштерінің барлау қызметі өзінің сөздерін қолдағанын айтқан жоқ (оның сөздері жергілікті газетте, "Риверсайд Энтерпрайз" басылымында жарияланған болатын), және ол "жалған мәлімдеме жасаудың салдарынан хабардар екенін" және ФБР "жеке тұлғалардың мәлімдемелерін қолдамайтынын" жазған хатқа қол қоюға келісті. Үш ФБР агенті де сол хатқа қол қойды, ал Адамскиге оның көшірмесі берілді. Кейіннен Адамски ФБР-нің "оған үндемеуді ескерткенін" айтты.

Нидерланд королевасы Джулианамен кездесу

1959 жылдың мамыр айында Голландияның күмәнді ұшатын объектілер қоғамының басшысы Адамскиге Голландия королевасы Джулиананың сарайынан шенеуніктер хабарласып, "королева сізді қабылдауға ниетті" екенін мәлімдеді. "United Press International" және "Reuters" сияқты ақпарат агенттіктері кездесу туралы хабарламаны әлемдік газеттерге таратты.

Кейінгі өмірі

1962 жылы Адамски Сатурн планетасында өтетін планетаралық конференцияға қатысатынын жариялады. Бірақ, күмәнданғандар бұл медальдің Италияның Милан қаласындағы бір компания жасаған қарапайым туристік сувенир екенін, ал Адамски оны достарына Римдегі туристік дүкендерде сатылатын арзан пластик қорапта көрсеткенін айтты. Адамски өзінің байланыста болған деп мәлімдеген ғарыздықтардың өтініші бойынша Папамен кездесіп, Папаның ғарыздықтармен тікелей байланыс жасамау шешіміне байланысты "соңғы келісімге" қол қоюын сұрады, сондай-ақ оған асқазан ішек қабынуынан құтқару үшін бір сұйық зат ұсынды, бұл кейіннен жедел іш қабынуға (перитонитке) ұласты.

Өлім

1965 жылғы 23 сәуірде 74 жасында Адамски Вашингтондағы НЛО туралы лекциясын өткізгеннен кейін көп ұзамай Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласындағы досының үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратына жерленген.

Тергеулер мен сын

Онжылдықтар бойы көптеген сыншылар мен күмәнданушылар Адамскидің мәлімдемелерін зерттеді. Адамски 1950-ші жылдары кездестіргенін айтқан шетелдіктерді ол "басқа әлемнен келген адамдар" деп сипаттады, көбінесе ашық терілі, ашық шашты гуманоидтар, кейіннен "солтүстік" шетелдіктер деп аталды. Дегенмен, барлық ғылыми дәлелдер, сондай-ақ американдық астронавттардың Айға жасаған кешіккен сапарлары, Айдың бүкіл беті тіршілікке жарамсыз және атмосферасы жоқ екенін нақты көрсетті. Адамски өзінің жазбаларында Венера, Марс және Жердің Күн жүйесіндегі басқа планеталарға сапар шеккенін және олардың барлығы адам тәрізді өмірді қолдауға қабілетті екенін айтқан. Адамски үшін Люси МакГиннис жазған 1949 жылғы ғылыми-фантастикалық романның "қайта жасалуы" – "Ғарыш пионерлері" деп аталды. Онда Күн жүйесі арқылы жасалған ойдан шығарылған саяхат сипатталған, сыншылар атап өткендей, бұл Адамскинің "Кемелердің ішінде" кітабындағы ғарыш саяхаттарына өте ұқсас болды. Адамски кинорежиссер Сесил Б. Де Миллдің бас фотографы Дж. Певерелл Марлидің оның НЛО суреттерін қарап, оларда "ғарышкер" тапқанын мәлімдеді, ал Марлидің өзі Адамскидің суреттері жалған болса, олар оның көрген ең жақсысы екенін айтты. Ұлыбританияда J. Arthur Rank компаниясының 14 сарапшысы суреттегі нысан нақты немесе толық көлемді модель болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Алайда, 1955 жылы Адамскидің мәлімдемелерін зерттеген Джеймс В. Мозли Марлимен сұхбаттасты, ол суреттерді талдау үшін үлкейтуге ешқашан тырыспағанын, оларда "ғарышкер" таппағанын және мұны білетін ешкімнің жоқ екенін мәлімдеді. Мозли сондай-ақ неміс ракета ғалымы Вальтер Йоханнес Ридельмен сұхбаттасты, ол Адамскидің НЛО суреттерін талдап, олардың жалған екенін анықтағанын айтты. Ридель Мозлиге НЛО-ның "тіректері" шын мәнінде 100 ваттты General Electric шамдары екенін және олардың үстінде дөңгелек "GE" логотипінің басылғанын көргенін айтты. 1955 жылғы тергеуінде Мозли Адамскидің әңгімесінде басқа да қателіктер тапты. Ол Адамскидің 1952 жылғы 20 қарашада Ортонмен болған алғашқы кездесуінде өзімен бірге болған деген бірнеше адаммен сұхбаттасты және бұл куәгерлер Адамскидің мәлімдемелерін жоққа шығарды. Біріншіден, Ал Бейли Мозлиге шөлде НЛО немесе Адамски сипаттаған шетелдікті көрмегенін мәлімдеді. Адамскимен бірге Паломар бақтарында жұмыс істеген Джеррольд Бейкер Мозлиге "далада не болатыны, кім баратыны және т.б. туралы жазылған таспаны" естігенін айтты. Бейкер Адамскидің Ортонмен 20 қарашадағы кездесуі алдын ала жоспарланған "операция" екенін мәлімдеді.

Әуе күштері тергеу жүргізуде

1950 жылдардың басында АҚШ Әуе күштерінің капитаны Эдвард Дж. Руппельт "Жоба Көк кітаптың" басшысы болды, бұл топ НЛО туралы хабарларды зерттеуге тағайындалған. 1953 жылы капитан Руппельт Адамскидің НЛО туралы мәлімдемелерін тексеруді шешті. Ол Калифорнияның Паломар тауына сапар шегіп, назар аудармау үшін қарапайым киім киіп, Адамскидің Паломар Гарденс кафесінде көпшілік алдындағы лекциясының біріне қатысты. Руппельт Адамскиді талантты алаяқ деп қорытындылады, оның НЛО әңгімелері оның сенімсіз ізбасарлары мен тыңдаушыларынан ақша табуға бағытталған, және ол Адамскиді әйгілі алдамшы, карнавал және цирк шебері П.Т. Барнуммен салыстырды. Адамскидің сөйлеу стилін сипаттағанда Руппельт: «Адамға қарап, оның әңгімесін тыңдағанда, оған бірден сенгіңіз келеді. Ол жақсы киінген, бірақ таза, комбинезон киген. Шашы сәл селеу, ал көздері – көрген ең адал көздер еді. Ол жұмсақ, жайбарақат, тіпті қайғылы түрде сөйлеп, 'көпшілік мені ақылдан адасқан деп ойлайды, бірақ шындығында, мен олай емеспін' деген ой қалдырды» деп жазды. Руппельт Адамскидің тыңдаушыларына үлкен әсер еткенін айтты, «Адамскидің 1952 жылы Ортонмен алғашқы кездесуі туралы айтқанда, кафеде тіпті астарлы шынаның құлауын естігендей болатын». Адамски әңгімесін аяқтағаннан кейін, Руппельт тыңдаушыларының көпшілігі кафеде сатылатын Адамскидің НЛО суреттерінің көшірмелерін сатып алғанын байқады. Адамски мен басқа да белгілі «байланысқа түскендер» өткізген тағы бір лекцияда Руппельт: «Адамскидің әңгімесін тыңдау үшін адамдар ақша төледі» деп жазды. Руппельт «осы [байланысқа түскендер] әңгімелеріндегі ортақ мән – утопия. Олардың басқа әлемдерінде ауру жоқ, олар барлық ауруларды емдеуді үйренген. Соғыс жоқ, олар бейбіт өмір сүруді үйренген. Кедейлік жоқ, әркімнің қалағаны бар. Қартаю жоқ, олар мәңгілік өмірдің құпиясын білген. Көп жағдайда бұл нәзік ұсынысты «Адамдар, алға шығып, қорапқа ақша салыңыздар. Мен ғарышкердің құпиясын білуге айналдырдым, ал менің жұмысымды жалғастыру үшін аздап ақшамен сіздерге құпияны беремін» деп түйіндеуге болады». Руппельт пікірінше, 1960 жылға қарай Адамскидің НЛО туралы лекциялары, әсіресе оның алғашқы екі кітабы оны бай адамға айналдырды: «[Оның] гамбургер сататын дүкені жабылды және ол қазір үлкен ранчода тұрады. Мексикада демалады және жеке кеңсе қызметкерлері бар. Оның екі кітабы – «Ұшқыш дискілер қонды» және «Космикалық кемелердің ішінде» 200 000 дана сатылды және орыс тілінен басқа барлық тілдерге аударылды». Руппельт әзілмен 1960 жылы Адамскимен кездесіп жүрген екі «сұлу ғарыш әйелі» бар екенін атап өтті, олар өздерін скандинавиялық шетелдіктер деп мәлімдеді – Сатурннан келген «Кальна» және «Ильмут» есімді тағы бір әйел.

Танымал мәдениетте

Ғылыми фантастика жазушысы Артур Кларк өзінің «3001: Соңғы саяхат» романында уфологтарды Адамски ауруымен ауыратындар деп атады. Адамски Дэвид Хайн мен Шейки Кейннің «Бұлтсыз табыт» комиксінің 4-ші нөмірінде қысқаша көрінеді. Музыкант Адамски, нағыз аты Адам Тинли, НЛО әуесқойының тегін өзінің сахналық атына алды. «Hunter: The Vigil» ролик ойынында VALKYRIE жасақ тобының құрамында ADAMSKI операциясы деп аталатын кіші топ бар, ол осындай жандардың бар екенін жасыру үшін шетелдіктер және басқа да «әдеттен тыс тұлғалар» туралы қасақана бұрмаланған ақпаратты таратумен айналысады. «Kirby’s Adventure» ойынында ойыншы Адамски НЛО-сына ұқсайтын формаға айнала алады. «Mega Man 9» ойынында Адамски деп аталған шағын НЛО-ға негізделген қарсылас бар. «Disgaea» ойынындағы «Prinny Commentary Mode» қосымша режимінде комментатор Адамски НЛО-лары туралы айтады. «Transformers» ойыншықтар желісіндегі Cosmos (Трансформерлер) трансформері Адамски стиліндегі Haunebu дискісіне айналады. Жапондық ойыншықтың аты тіпті «Адамс» деп қойылған. «The Battle Cats» tower defense ойынында 22-ші аймақтағы шетелдіктер тақырыбындағы деңгей «Адамски түрі» деп аталады. Адамски Scooter тобының «The Ultimate Aural Orgasm» альбомындағы «U.F.O. Phenomena» әнінде еске алынады. Дж. Г. Баллардтың 1963 жылғы «Венера аңшылары» әңгімесінде Георг Адамскидің орнына Чарльз Кандинский кейіпкері пайда болады, онда культтік сенімдердің таралуы суреттеледі.