Кіріспе

1973 жылы Джон Ньюленд түсірген телефильм

"Қараңқыдан Қорқушы Маңыз" – Джон Ньюленд режиссерлік еткен, Ким Дарби мен Джим Хаттонның басты рөлдерде ойнаған американдық телефильмдегі қорқынышты фильм. Оны Lorimar Productions компаниясы шығарды және алғаш рет 1973 жылғы 10 қазанда ABC телеарнасында "Аптаның фильмі" ретінде көрсетілді. Содан бері ол көп рет қайта көрсетілді, үйде бейнежазбада және қазір DVD-де таратылды. Еуропаның кейбір елдерінде бұл фильм "Қошмар" деп белгілі. 2011 жылғы 26 тамызда осы атпен кинотеатрларда қайта түсірілді.

Негізгі идея

Жас үй шаруасындағы әйел қарт әжесінен мұра еткен Виктория дәуіріндегі үйдің тығыздалған каминінен үш goblin сияқты жаратылысты кездейсоқ босатып алады. Олар оны қорқытып, азаптай бастайды, содан кейін оларды босатушы адам олардың бірі болуға тиіс екенін жариялайды.

Сюжет

Салли Фарнхэм мен оның күйеуі Алекс Саллидің жуырда қайтыс болған әжесінен ескі үйді мұра етеді. Үйге қоныс аударғаннан кейін көп ұзамай, ол жертөледегі үйдің ішінде кірпішпен қапталған отты табады. Еліміздің үйін күтіп ұстайтын Харрис мырза Салидің әжесі оны әжесі қайтыс болғаннан кейін бекітіп тастағанын және оны сол күйінде қалдырған дұрыс екенін айтады. Ол кеткеннен кейін, ол Харистің кейбір құралдарын қолданып, кірпіштерді өздігінен алып тастауға тырысады. Ол сәтсіз аяқталады, бірақ шатырдың күлін алып тастауға арналған кішкентай бүйір есікті аша алады. Оның ішінде от қоймасы емес, үлкен, қараңғы, терең жертөле бар. Салли үйден шыққанда, бірнеше құлақтас дауыстар оның атын шатырдың артында "Ол бізді азат етті" деп жариялайды. Салли үйде өзін бейқам сезіне бастайды. Бір күні түнде оның есімін шыбырдап айтып тұрған дауыстар оятып, оның төсек жағындағы шкафтан бір күмілді түрде күл сөресі құлап түседі. Алекс өзінің уайымдарын жоққа шығарып, ол жүйке қысымынан зардап шегеді деп санайды. Келесі күні кешке оның киімінен бір нәрсе ұстап алады, ол баспалдақтан төмен түсіп бара жатқанда, "Біз сені қалаймыз" деп шыбыраған дауыстарды естиді. Ол бір нәрсеге көз тігіп, оны кішкентай жануар деп санайды. Кейін ол жертөледегі шатырдың артында да осыны естіп отыр. Алекс оның оқиғасына сенбейді, бірақ күл есігін жақсылап бұғаттап тастайды. Келесі күні кешке Салли Алекстің заңгерлік фирмасындағы әріптестеріне қонақ сыйлайды. Той кезінде Салли тамақ үстелінің астында аяғының жанында кішкентай, қорқынышты жынды тәрізді тіршілік иесін көреді. Ол айқайлайды, бірақ ешкім оның көргеніне сенбейді, ал жаратылыс тез жоғалады. Алекс оған шыдамсыздана бастайды және ол оның қиялға айналып бара жатқанын ойлайды. Салли душқа түскен кезде, үш жынды жаратылыс қызға жалақпен шабуыл жасау үшін жарықты сөндіреді. Салли жарықты қайтадан жағып жібергенде, тіршілік иелері айқайлап, жарықтан ванна бөлмесінің шкафтарына қашып кетеді, сонда олар жоғалады. Ол Алекске үйді сату керектігін айтады. Келесі күні Алекс жұмысқа кетеді, ал Салли досы Джоанмен бірге болуды жоспарлайды. Ол кетер алдында, жаратылыстар Саллиді баспалдақпен құлатуға тырысады, бірақ олар оның орнына интерьерді безендірушінің өліміне себепші болады. Салли жаратылыстарға қарсы тұрып, олардың не қалағанын сұрайды, ал олар оның рухын қалайды деп жауап береді. Кім оларды босатып жіберсе (Салли сияқты шатырды ашып), ол олардың бірі болуы керек. Саллидің дәрігері оған тыныстандыратын дәрілер жазып береді, ал оның досы Джоан онымен бірге тұрады. Джоан Саллидің әңгімесіне сене бастайды. Алекс әлі де сенімді емес. Ол үйдің және шатырдың тарихы туралы үйдің иесімен кездесуге кетеді. Салли ұйықтамай отыруға тырысады, бірақ жаратылыстар оның кофесіне тыныстандыратын дәрілер құйып, электр қуатын өшіреді. Олар Джоанның сымдарды тексергенде сыртқа шығарып тастайды. Салли төменгі қабатқа түсіп барады, бірақ жаратылыстар оны қараңғыда сүртіп тастайды. Ол жартылай саналы болған кезде, олар оны жертөледегі үйге және жабылмаған отқа сүйреп әкетеді. Салли, енді бір тіршілік иелері, шыдамдылықпен күтеді, олардың келесі құрбандық үйге көшу үшін.

Үй медиасы

Don't Be Afraid of the Dark 1980-ші жылдары USA Home Video арқылы VHS форматында шығарылды. Ол Warner Archive burn on demand қызметімен 2009 жылдың 18 тамызында DVD форматында жарық көрді. Бұл нұсқа келесі жылы тарылып қалды, бірақ қайта өңделіп, 2011 жылдың 24 тамызында қайта шығарылды. Фильмнің жаңадан қалпына келтірілген нұсқасы екі күннен кейін түпнұсқаның кинотеатрларда көрсетілуімен бірге шығарылды. 2019 жылы 4K форматында жаңадан өңделіп, Warner Archive Blu-ray форматында шығарылды.

Сыни қабылдау

"Қараңғыдан қорықпа" фильмінің алғашқы көрсетіліміне сыншылар көбінесе жағымды баға берді. TV Guide журналынан Мэтленд Макдона фильмге бес жұлдыздың үшеуін берді, оны "теледидар үшін жасалған, орташадан жоғары қорқынышты фильм" деп сипаттап, "Жалпы алғанда, фильм бүгінгі стандарттар бойынша сәл баяу және болжамды болуы мүмкін, бірақ оның есімде қалған сәттері оны 70-ші жылдардағы балалардың естелігінде сақтап қалады" деп жазды. AllMovie сайтынан Дональд Гуариско фильмге жағымды пікір білдіріп, оны "қуатты қорқыныш фестивалі" деп атады, фильмнің сценарийін, актерлік шеберлігін, кейіпкерлерді, жайлап келетін шиеленісті және Ньюлендтің шиеленіске толы режиссурасын жоғары бағалады. DVD Talk сайтынан Иан Джейн: "Қараңғыдан қорықпа фильм терең болмауы мүмкін, сондай-ақ түпнұсқалық үшін марапат алмайды, бірақ ол есте қаларлық сәттері, керемет түсірілім және шынымен таң қалдыратын финалға ие, қызықты 70-ші жылдардағы қорқыныш фильмі". Фильмге қарсы пікір білдіргендер де болды, кейбір заманауи сыншылар фильмнің көнелгенін атап өтті. Өзінің Fantastic Movie Musings and Ramblings веб-сайтында Дейв Синделар фильмге ара-тура пікір берді, фильмнің таныс сюжетіне, Демаресттің клишелі кейіпкеріне және жаратылыстардың шептіңдей дауыстарын тым көп пайдалануына сын айтты. Дегенмен, Синделар оны "теледидардағы жасалған қорқынышты фильмдердің ең жақсыларының бірі" деп атады және фильмте керемет сәттердің болғанын айтты. Bloody Disgusting фильмнің ескіргенін сезінді және Дарбидің асыра шектен шыққан ойынына, жаратылыстардың дизайнына және жаратылыстардың күштеп перспективадан түсірілген кадрларына сын тақты. Бірақ, олар фильмді "көңілді сюрреализм" үшін мақтады, оны фильмнің ең күшті жағы деп санады.

Мұра

Режиссер Гиллермо дель Торо (фильмнің жаңа нұсқасын жасаған және сценарийін бірлесіп жазған) бала кезінде телеарнада көрген кезде оған үлкен әсер еткен. Ол әкесі мен ағалары үйдің ішінде 1973 жылғы фильмдегі жандарды еліктеп, "Салли, Салли" деп айтып жүретін көрінеді. "Бұл мен үшін өте ұзақ жылдар бойы жүрегіме жақын болды. Біз осы фильмін жер бетіндегі ең қорқынышты фильм деп есептедік", - деді дель Торо. Жаңа нұсқа фрейдистік тақырыптарымен, сондай-ақ феминистік идеяларымен және "әйелдердің өзгеретін рөлдері, олардың жиі қорбан болуы немесе дауыстарын білдіре алмауы туралы қорқыныштары мен алаңдаушылықтарымен" ерекшеленеді.