Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
фильм, 1959 жылғы түпнұсқа фильм
the film
the original 1959 film
"Тақалған үй" (House on Haunted Hill) – 1959 жылғы американдық қорқынышты фильм, оны Уильям Касл өндірген және режиссерлік еткен, сценарийін Робб Уайт жазған, ал басты рөлдерді Винсент Прайс, Кэрол Омарт, Ричард Лонг, Алан Маршал, Кэролин Крейг және Элиша Кук-младший сомдаған. Прайс эксцентрикалық миллионер Фредерик Лорен рөлін ойнайды, ол әйелі Аннабельмен бірге бес адамды "тақалған үй" кешін өткізуге шақырады. Үйде бір түн тұрған әркімге 10 мың доллар сыйлық беріледі. Түннің өтуімен бірге, қонақтар түрлі қорқыныштармен үй ішінде қамалып қалады. Бұл фильм, әсіресе, Emergo атты жарнамалық айласымен танымал.
House on Haunted Hill is a 1959 American horror film produced and directed by William Castle, written by Robb White and starring Vincent Price, Carol Ohmart, Richard Long, Alan Marshal, Carolyn Craig and Elisha Cook Jr. Price plays an eccentric millionaire, Frederick Loren, who, along with his wife Annabelle, has invited five people to the house for a "haunted house" party. Whoever stays in the house for one night will earn $10,000. As the night progresses, the guests are trapped within the house with an assortment of terrors. This film is perhaps best known for its promotional gimmick Emergo.
Сюжет
Фредерик Лорен, эксцентрикалық миллионер, төртінші әйелі Аннабель үшін жалға алған үйінде арбалы деп саналатын үйде өткізетін қонаққа бес адамды шақырады. Ол әр қонаққа түн ортасында үйдің есігі жабылып, терезелері жабылып, телефон мен радио жоқ болған соң, түні бойы үйде болу шартымен 10 000 доллар беремін деп уәде береді. Қонақтар - сынақ ұшқышы Лэнс Шрёдер, газет тілшісі Рут Бриджес, психиатр доктор Дэвид Трент, ол истерияға маманданған, Нора Мэннинг, Лореннің компаниясының біріне жұмыс істейді, және үйдің иесі Уотсон Притчард. Барлығы Лорендерге де, бір-біріне де жат, олардың ортақ нәрсесі - ақшаға деген құмарлық. Лорендердің қарым-қатынасы шиеленісіп тұр. Фредерик Аннабельдің байлығын алу үшін оны улап жібергеніне сенімді, бірақ Аннабель оның күдіктерін паранойя мен қызғанышқа байланысты деп мойындамайды. Уотсон үйді ол жерде өлтірілгендердің арбақтары шынымен қуған деп санайды, оның ішінде өзінің ағасы да бар; ол бұрын бір түнді сол жерде өткізгенін және келесі күні таңертең табылғанда "жақында өліп қалды" деп мәлімдейді. Ол үйді аралап, оның ішінде жертөледегі қышқыл бар, оны бұрынғы тұрғындар әйеліне өлтіру үшін қолданған. Ланс пен Нора жертөледе зерттеуді жалғастыру үшін қалады, Ланс бос бөлмеге кіреді және басына соқтығысады, ал қорқынышты арба Норамен бетпе-бет келеді. Аннабель Лансқа күйеуінің бірдеңе жоспарлап отырғанын және бірінші әйелі жоғалғаннан кейін екінші және үшінші әйелін өлтірген деп күдіктенетынын ескертеді. Қонақтар төменгі қабатта партияның ережелерін біледі және әрқайсысына қорғаныш үшін Colt Model 1903 Pocket Hammer беріледі. Кейінгі көріністерге тап болған Нора түнде қалмауға шешім қабылдайды, бірақ үй басқарушылары есіктерді бес минут бұрын бекітіп, қонақтардың қолынан бұл мүмкіндікті алады. Ықырау естігенде Ланс пен Дэвид Аннабельдің өлі денесін табады, ол өзін-өзі асып тастағанын білдіреді, бірақ тіреудің болмауы дереу кісі өлтіру туралы күдік туғызады. Нора Лансқа қарсы шығып, оны көзге көрінбейтін шабуылшы өлтіріп тастағанын айтады. Аннабельдің ескертуіне сүйенсек, екеуі де Фредерикке күдікпен қарайды. Ол оған көзге түспеуін, сонда оны шабуылдаушы өліп қалды деп ойласын дейді. Ланс пен Дэвид өз бөлмелерінде тұрып, түнде аман қалу үшін кіргендерді атып өлтіруді ұсынады. Осылайша кінәсіздердің өз бөлмелерін тастап шығуына ешқандай себеп болмайды (және оларда қалуға жақсы себеп болады), ал кісі өлтіруші сол жерде қалуға немесе кінәсін мойындауға тиіс. Нораны бөлмеден жертөлеге Аннабельдің арбауы қуып шығады. Жүректердегі дауыстардан қобалжыған Дэвид кісі өлтіруші айналасында екеніне көз жеткізеді және үйді іздеу үшін Фредерикпен бөлініп кетуді ұсынады. Ланс екінші қабаттың сарайының соңында құпия бөлмені табады, бірақ ол кіргеннен кейін есігі жабылады, оны тұтқындап қояды. Дэвид оның орнына Аннабельмен кездеседі, ол өзінің өлтірілуін аспалы арқан мен седативтер арқылы жасалмалады. Құпия ғашықтар, екеуі Нораны Фредерикті өлтіруге итермелеу үшін түрлі апаттарды ұйымдастырды. Нора Фредериктің қолына қару ұстап, жертөлеге кіргенін көріп, оны атып өлтіреді. Ол қашқаннан кейін, Дэвид Фредериктің денесін қышқылға салып тастауға кіріседі, ал жарық сөндіріледі. Анабель күйеуінің өлгенін растау үшін жертөлеге барады. Скелет қышқылдан көтеріліп, Фредериктің дауысымен айыптайды және оны ваннаға тығып тастайды. Фредерик көлеңкеден шығады, қолында сүйекті басқару үшін қолданған қуыршақшыны ұстап, олардың жоспарларын білетінін айтады. Нора, Уотсон және Рут Лэнсті құпия бөлмеден босатып алғаннан кейін, Нора оларға Фредерикті атып тастағанын айтады. Олар жертөлеге келгенде Фредерик оның қаруын бос оқпен толтырғанын, әйелі мен Дэвид оны өлтіруді жоспарлағанын және екеуі де қышқыл құмырасында өмірін жойғанын түсіндіреді. Ол өзінің кінәлі ме, кінәсіз бе, соттылық шешуге дайын екенін айтады. Уотсон үйде арбалы адамдар бар екеніне, Дэвид пен Аннабельдің арбалы адамдар қатарына қосылғанына және оның келесі құрбаны болатынына сенімді.
Frederick Loren, an eccentric millionaire, invites five people to a party he is throwing for his fourth wife, Annabelle, in an allegedly haunted house he has rented. He promises to give each guest $10,000 with the stipulation that they stay the entire night in the house after the doors are locked at midnight, all the windows are barred, and there are no phones or radios to use. The guests are test pilot Lance Schroeder, newspaper columnist Ruth Bridges, psychiatrist Dr. David Trent, who specializes in hysteria, Nora Manning, who works for one of Loren's companies, and the house's owner, Watson Pritchard. All are strangers to both the Lorens and each other, their only commonality being their lust for money. The Lorens have a tense relationship. Frederick is convinced Annabelle tried to poison him to acquire his wealth, which Annabelle somewhat evasively denies, attributing his suspicions to paranoia and jealousy. Watson believes the house is genuinely haunted by the ghosts of those murdered there, including his own brother; he claims to have spent one night there before and "was almost dead" when found the next morning. He gives a tour of the house, including a vat of acid in the basement, which a previous resident used to kill his wife. When Lance and Nora remain behind to further explore the basement, Lance is locked in an empty room and struck on the head, while a menacing ghost confronts Nora. Annabelle privately warns Lance that her husband is scheming something and that she suspects him of murdering his second and third wives after his first wife disappeared. The guests learn the party's rules downstairs, and each is given a Colt Model 1903 Pocket Hammer for protection. Having encountered further apparitions, Nora decides against staying the night, but the caretakers lock the doors five minutes early, taking that option out of the guests' hands. Hearing a scream, Lance and David find Annabelle's corpse, suspended to suggest she hanged herself, but the absence of a perch immediately arouses suspicions of murder. Nora confronts Lance and tells him an unseen assailant strangled her and left her for dead. In light of Annabelle's warnings, they both suspect Frederick. He tells her to remain out of sight so that her attacker will still think she is dead. Lance and David propose that everyone stay in their rooms and shoot anyone who enters to survive the night. Thus the innocents will have no reason to leave their rooms (and a good reason to stay inside them) and the killer must stay put or admit guilt. Nora is chased from her room into the basement by Annabelle's ghost. Aroused by the ghostly sounds, David concludes that the killer is about and proposes he and Frederick split up to search the house. Lance uncovers a secret room at the end of the second floor hall, but the door shuts behind him once he enters, trapping him. David instead meets with Annabelle, who had faked her death using a hanging harness and sedatives. Secretly lovers, the two of them have orchestrated the various mishaps to manipulate Nora into killing Frederick. Nora, seeing Frederick enter the basement with a gun in his hand, does indeed shoot him. After she flees, David slips in to dispose of Frederick's body in the vat of acid, and the lights go out. Annabelle walks to the basement to confirm her husband is dead. A skeleton rises from the acid, accuses her in Frederick's voice, and shoves her into the vat. Frederick emerges from the shadows, holding the puppeteer control unit that he used to manipulate the skeleton and revealing he had known their plot all along. After Nora, Watson, and Ruth release Lance from the secret room, Nora tells them that she shot Frederick. When they arrive in the cellar, Frederick explains that he loaded her gun with blanks, that his wife and David plotted to kill him, and that they both met their ends in the vat of acid. He says he is ready for justice to decide if he's innocent or guilty. Watson remains convinced the house is haunted, with David and Annabelle now added to its ranks of ghosts, and that he will be the next victim.
Өндіріс
Үйдің сыртқы түсірілімдері Франк Ллойд Райт жобалаған және 1924 жылы салынған Калифорния штатының Лос-Фелиз қаласындағы тарихи Эннис үйінде жүзеге асырылды. Фильмнің көп бөлігі дыбыс жазу студияларында түсірілді, үйдің ішкі кеңістігі 1890 жылдарға тән Виктория стилінде, газ шамдары мен қабырға шамдарымен әрленген әртүрлі стильдердің үйлесімінде бейнеленді. Фильмнің постерінде тағы бір үшінші стильдегі үйдің суреті – төрт қабатты романдық стильдегі үй бейнеленген. Театр трейлері фильмді "Тұзақтағы үй" деп жарнамаласа да, барлық жарнама материалдары мен фильмнің өзінің атауы "Тұзақтағы үй" деп берілді. Фильм, әсіресе, түпнұсқалық кинопрокатта қолданылған "Эмерго" атты промо-трюгімен танымал. Фильмді көрсеткен кейбір кинотеатрларда операторлар киноэкранының жанына күрделі шынжырлы жүйе орнатып, фильмнің соңындағы тиісті сахна кезінде пластикалық қаңқаны көрермендердің үстінен өткізіп жіберді. (Негізінен Кино Форумы, Лоудің Джерси театры және Чикагодағы Музыкалық қорап театры сияқты бірнеше заманауи кинотеатрлар фильмнің қайта жаңғыру көрсетілімдерін өткізіп, "Эмерго" трюгін қайта жандандырды.) Каслдың шеберлігінің арқасында фильм үлкен жетістікке жетті. Альфред Хичкок төмен бюджетті фильмнің кассадағы табысын байқап, өзі де төмен бюджетті қорқынышты фильм түсірді, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланған "Психо" (1960) фильміне айналды. Касл өзі Хичкоктың жанкүйері болғандықтан, "Қылмыскер" (1961) сияқты кейінгі фильмдерінде Хичкоктың стильін қайталауға тырысты.
Exterior shots of the house were filmed at the historic Ennis House in Los Feliz California, designed by Frank Lloyd Wright and built in 1924. The bulk of the film was shot on sound stages, depicting the interior of the house in a combination of styles, including 1890s Victorian, with gas chandeliers and sconces. The poster for the film included an illustration of a house in yet a third style, that of a fanciful four story Romanesque structure. The theatrical trailer promoted the film as The House on Haunted Hill, although all advertising material and the title on the film itself were simply titled House on Haunted Hill. The film is perhaps best known for a promotional gimmick used in the film's original theatrical release called "Emergo." In some theaters that showed the film, exhibitors rigged an elaborate pulley system near the theater screen which allowed a plastic skeleton to be flown over the audience during a corresponding scene late in the film. (Several modern repertory cinemas including the Film Forum, Loew's Jersey Theatre, and Music Box Theatre (Chicago) have hosted revival screenings of the film during which the "Emergo" gimmick has been recreated.) Thanks in part to Castle's gimmickry, the film was a huge success. Alfred Hitchcock took notice of the low budget film's performance at the box office and made his own low budget horror film, which became the critically acclaimed hit Psycho (1960). Castle was himself a Hitchcock fan and tried to imitate Hitchcock's work in his later films such as Homicidal (1961).
Шығару
"Haunted Hill" атты фильм алғаш рет Allied Artists кинотеатрында көрсетілді. "Театрда, - деп еске алады Aerosmith тобының мүшесі Стивен Тайлер, - олар сым арқылы әрекет етіп, бір әуесқойды төмен түсіріп, барлығын орындарынан секіріп тілгіледі. Сенің қасыңдағы қыз да, өзің де айқайладың, сосын бәріміз қуанып үйімізге қайттық". Lorimar Productions 1985 жылдың қазан айында CBS/Fox Video-ның Key Video арқылы VHS кассетасында фильмді шығарды. Екі ірі студия оны жаңартылған нұсқада үй видеонарығында жарыққа шығарды. Warner Home Video фильмді 1999 жылғы қайта түсірілімнің шығуымен байланысты DVD форматында шығарды. 2005 жылы Legend Films компаниясы фильмді түсті форматқа өзгертіп шығарды. Түсті нұсқасы сол жылы 20th Century Fox арқылы DVD-де жарық көрді. Legend Films компаниясы Fox DVD үшін дайындаған қосымша материалдарға Mystery Science Theater 3000 комедиялық шоуының комигі Майкл Дж. Нельсонның аудио түсіндірмесі, трейлердің екі нұсқасы және фильмнің бастапқы баспасөз кітабынан слайд-шоу кірді. Джонни Легенд 50 жылдық мерекелік DVD-ді шығарды, онда түпнұсқа кинотеатр трейлері мен телеарнадағы жарнамалар, сондай-ақ бірнеше Уильям Касл мен Винсент Прайс кинотеатр трейлерлері, Кэрол Омарттың өмірбаяны және Винсент Прайс қатысқан "алтын ғасыр" телешоулары бар. Түсті нұсқаның DivX файлы түсіндірмемен бірге Нельсонның RiffTrax On Demand сервисінде қолжетімді. 2009 жылы Нельсон, Кевин Мерфи және Билл Корбеттің жаңа жазылған түсіндірмесі RiffTrax арқылы шығарылды. RiffTrax тобы 2010 жылдың 28 қазанында "Haunted Hill" фильміне Live RiffTrax жасады. "Haunted Hill" фильмі Shout! Factory компаниясының 2014 жылғы Винсент Прайс II жинағының бөлігі ретінде қалпына келтірілген Blu-ray нұсқасында жарық көрді. 2011 жылдың 28 қыркүйегінде Уильям Каслдың мұрагерлері "Haunted Hill" фильмінің түсірілім сценарийін шығарды, ол Каслдың "шеңбердегі жазбаларымен" және оның түсірілім сценарийлерінде қолданған былғары мұқабамен жабдықталған көшірме болды. Бұл басылымға Джо Данте мен Каслдың қызы Терридің кіріспе сөздері қосылды. Сондай-ақ, "Emergo" әдісінің өзіндік нұсқасы бар, онда қаңқа оқырмандарға "беттерді аудару" арқылы көрінеді. Mondo Media 2015 жылдың 28 наурызында Нью-Йорктің Йонкерс қаласындағы Alamo Drafthouse кинотеатрында фильмді Mondo X Chiller сериясының бөлігі ретінде қайта шығарды.
House on Haunted Hill was originally released theatrically by Allied Artists. "In the theatre," recalled Aerosmith's Steven Tyler, "they had a wire and a ghost came down and made everybody jump out of their seats. The girl you were with screamed, you screamed, and then, you know, everybody went home happy." Lorimar Productions released the film on VHS cassette on CBS/Fox Video's Key Video in October 1985. Two major studios have released it on home video in remastered versions. Warner Home Video released the film on DVD as a tie in to the release of the 1999 remake. In 2005, the film was colorized by Legend Films. The color version was released on DVD the same year by 20th Century Fox. Extras prepared by Legend Films for the Fox DVD release included an audio commentary track by comedian Michael J. Nelson of Mystery Science Theater 3000, two versions of the trailer, and a slideshow of images from the film's original press book. Johnny Legend released a 50th anniversary DVD containing many extras such as both the original theatrical trailer and TV spots plus several William Castle and Vincent Price theatrical trailers, a Carol Ohmart profile and "golden age" TV shows starring Vincent Price. A DivX file of the colorized version with the commentary embedded is available as part of Nelson's RiffTrax On Demand service. In 2009, a newly recorded commentary by Nelson, Kevin Murphy and Bill Corbett was released by RiffTrax. The RiffTrax team performed a Live RiffTrax of House on Haunted Hill on 28 October 2010. House on Haunted Hill was released in a restored Blu ray edition as part of Shout! Factory's 2014 Vincent Price Collection II. On 28 September 2011, the estate of William Castle released an annotated screenplay from House on Haunted Hill which is a copy of the shooting script along with Castle's "margin notes" and the leather bound style Castle used for his shooting script. This edition includes introductions from Joe Dante and Castle's daughter Terry. It also features its own version of "Emergo" in which the skeleton appears to readers via a "flip page" method. Mondo Media re released the film 2015 as part of his Mondo X Chiller series on 28 March 2015 in the Alamo Drafthouse in Yonkers, New York.
Қабылдау және мұра
Rotten Tomatoes сайтында фильм 42 ретроспективті шолу негізінде 79% «жаңа» рейтинг алды, орташа бағасы 7.20/10. Allmovie фильмді ретроспективті түрде мақтап, «Еңкейген және қорқынышты бірдей, Haunted Hill үйі қорқыныш классикасы мәртебесіне лайық» деп жазды. 2009 жылдың 9 ақпанында RiffTrax компаниясы да фильмді пародиялады. Гари Дж. Роза жазған «Тұзақтағы үй: қайта тірілу» романының жалғасы 2023 жылы «Винсент Прайс есімді көрнекті қорқыныш фильмінің заманауи қайта жаңартылуы» ретінде жарық көрді, ол түпнұсқа фильмнің оқиғаларын жиырма жылдан кейін жалғастырады; романның толық нұсқасының аудиокітабы 2023 жылдың 25 қазанында шықты.
On Rotten Tomatoes the film has received a "fresh" 79% rating based on 42 retrospective reviews, with an average rating of 7.20/10. Allmovie has praised the film retrospectively, writing, "Campy and creepy in equal measures, House on Haunted Hill deserves its status as a horror classic." The film was also spoofed by RiffTrax on February 9, 2009. A sequel novel, House on Haunted Hill: Resurrection , written by Gary J. Rose, was published in 2023 as "a contemporary reimagining of the iconic Vincent Price horror film", taking place and continuing the events of the original film twenty years later; an unabridged audiobook recording of the novel was released on October 25, 2023.
Қайта жасау
Фильм 1999 жылы "Перзенттер үйі" деп қайта түсірілді, содан кейін 2007 жылы "Перзенттер үйіне қайта оралу" атты жалғасы шықты. 1999 жылғы фильмге сын теріс пікірлер берді, бірақ кассада табысқа ие болды, ал 2007 жылғы жалғасы тікелей бейнежазбаға шығарылып, жағымсыз бағаланды. 2017 жылдың мәліметтері бойынша, тағы бір қайта түсіру жұмысы жүріп жатыр, сонымен қатар түпнұсқа фильмге арналған преквел дамытылуда, соңғысын Каслдың қызы Терри Касл жазып жатыр.
The film was remade as the 1999 film House on Haunted Hill, which had a 2007 sequel titled Return to House on Haunted Hill. The 1999 film was released to negative reviews but was a box office success, while the 2007 sequel was direct to video and widely panned. As of 2017, another remake is in development along with a prequel to the original film, with the latter being written by Castle's daughter Terry Castle.