Кіріспе
2 су тасқыны Йелоустоун ұлттық паркі, Вайоминг Йелоустоун шарлауығы - Йелоустоун өзеніндегі екі ірі шарлауық, Йелоустоун ұлттық паркі, Вайоминг, АҚШ. Йеллоустон өзені Йеллоустон көлінен солтүстікке қарай ағатындықтан, ол Хейден аңғарынан шығып, алдымен Йеллоустон өзенінің жоғарғы құламасынан, содан кейін төменгі ағысында Йеллоустон өзенінің төменгі құламасынан төрттен бір миль (400 м) төмен түседі.
Yellowstone Falls consist of two major waterfalls on the Yellowstone River, within Yellowstone National Park, Wyoming, United States. As the Yellowstone river flows north from Yellowstone Lake, it leaves the Hayden Valley and plunges first over Upper Falls of the Yellowstone River and then a quarter mile (400 m) downstream over Lower Falls of the Yellowstone River, at which point it then enters the Grand Canyon of the Yellowstone, which is up to 1,000 feet (304 m) deep.
Жоғарғы құламалар
Йеллоустоун өзенінің жоғарғы шарлауығының биіктігі 33 метр. Үстіңгі құламаның шетінде қатты риолитті лава ағыны мен қатты эрозияға ұшыраған әлсіз шыны лаваның арасындағы түйісу орны орналасқан.
Төменгі құламалар
590,000 жыл бұрынғы Каньон Риолит лава ағынынан ағып шыққан Йеллоустон өзенінің төменгі шарлауығы АҚШ-тың Роки тауларында ең үлкен су тасқыны болып табылады. Бұл құламалардың биіктігі 94 метр, яғни Ниагара шарлауығынан екі есе жоғары. Төменгі шарлауықта ағып жатқан судың көлемі күзден бастап, көктемнің соңында ағып кетудің ең жоғары деңгейіне дейін өзгеруі мүмкін. Төменгі шарлауықтың ағысы Ниагара шарлауығынан әлдеқайда аз, өйткені Йеллоустон өзенінің ені 70 фут (21 м), ал Ниагара өзенінің ені 2600 фут (792 м), өйткені ол Horseshoe Falls қыртысына жақындайды.
Тарих
Американың түпкүлдік тайпалары осы құламаларды ғасырлар бойы білген болса керек. Льюис және Кларк экспедициясының капитаны Уильям Кларк өзінің күнделігінде құлама туралы естігенін жазды, бірақ бұл оқиғаға сенбеді. Су тасқынын көрген алғашқы еуропалық француз тері аулаушысы Батиз Дюшарм болуы мүмкін, ол 1824 жылы, 1826 және 1839 жылдары су тасқынын көргенін мәлімдеді. Джим Бриджер және оның серігі Джеймс Гремелл 1846 жылы шарлауыққа барған деп мәлімдеді. 1851 жылы Бриджер миссионер Пьер Жан Де Смет әкесіне шарлауықтың орналасқан жерін көрсететін картаны берді. Кук-Фолсом-Петерсон экспедициясы, үш зерттеушінің жеке тобы, құлама 1869 жылы есім берді. Құлақтың алғашқы суреттерін 1870 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Йеллоустоун өзенін зерттеген Уошберн Лэнгфорд Доан экспедициясының АҚШ армиясының ертіп жүруші мүшесі Чарльз Мур тартты. 1871 жылғы Хейден экспедициясы кезінде құлаулар Уильям Генри Джексонның фотосуреттерінде, кейін Томас Моранның суреттерінде құжатталған. 1887 жылдың қаңтар айында Фрэнк Джей Хейнс Лоуэр-Фолсттың алғашқы қысқы суреттерін түсірді. Жылдар бойы Лоуэр-Фолс құламасының биіктігі туралы есептер айтарлықтай өзгерді. 1851 жылы Джим Бриджер оның биіктігін 250 фут деп есептеген. 1867 жылы бір газетте оның биіктігі "мыңдаған фут" деп жазылған. 1869 жылғы картада құлама алғаш рет қазіргі аты - Төменгі құлама берілген және биіктігі 350 фут деп бағаланған. Алайда қазіргі картада Лоуэр-Фолс 308 фут биіктікте көрсетілген.
Су тасқынын көру
Бүгінде су тасқынын көруге болатын көптеген жерлер бар. Каньонның солтүстік жиегін бірнеше көлік тұрағы орналасқан Каньон айналма жолы қоршап тұрады. Бір жол 600 метрлік төменгі шарлауықтың шетіне дейін жетеді. Том ағаның жолы шығыстан жартасқа жалғастырылған баспалдақтардың бірімен төмен түседі. 2022 жылы ол жабылды. Төменгі шарлауық аймағы Йеллоустоун ұлттық паркіне қарасты Каньон ауылының оңтүстігінде және шығысында орналасқан. Каньонды тосқауылдан оңтүстікке қарай басталатын бір бағыттағы айналма жол Йеллоустондағы Үлкен каньонның шетіне жетеді және төрт көріністі ұсынады, бірінші аялдама Төменгі шарлауықтың жоғарғы жағына баратын жолмен. Бір бағыттағы көлік шығысқа және солтүстікке қарай басқа көріністерден өтіп, тағы да Grand Loop негізгі жолына шығыстан Canyon Junction-те қосылады.