Кіріспе

Ортағасырлық Исландия сагасы Юмсвикинга сагасы ("Жомсвикингтер сагасы") - жасырын автордың құрамында ортағасырлық Исландия сагасы. Сага 13 ғасырда Исландияда жазылған. Бұл сөз бір-бірінен ерекшеленетін бірнеше қолжазбаларда кездеседі. Саганың көптеген нұсқалары мен аудармалары бар.

Сага

Бұл кітап жазылған кезде Балтық теңізінің оңтүстік жағалауында орналасқан Волин, яғни Виллон, 13 ғасырдағы қарапайым базар қалашығы ғана еді. Алайда, Jómsvíkinga сагасы оның бірнеше ғасыр бұрын, атақты Jómsborg ретінде, Данияның аңыздық басшысы Pálna Tóki-нің құрған оқиғасын баяндайды. Йомсборгтың атауы екі элементтен тұрады: ежелгі норвегтер borg, яғни қамал және белгісіз Jóm. Юмсвикин сагасы Данияның Харальдер Гормссон, Норвегияның Хакон Сигурдссон және Юмсвикиндер арасындағы шиеленістерге негізделген. Юмсвикингтер Дания мен Норвегия арасындағы билік күресінің ортасында патша билігіне қарсы шықты. Йомсвикин сағасын жақсырақ түсіну үшін Дания мен Норвегияның осы уақытқа дейінгі қарым-қатынасын түсіну маңызды. Жомсборгтың негізін салумен қатар, Пална Токи Жомсвикингтер бауырластығын құрды. Сагада Йомсвикингтер бауырластығы мен заңдары сипатталған. Сондай-ақ, онда 986 жылы Хижрунгавагр теңіз шайқасында олардың жеңілгені туралы айтылған. Бұл шайқас Лад герцогтері мен Дания королі Харальд Блуттостың Данияға шабуыл жасау флоты арасында болды. Йомсвикинг басшылары Сигвальди Струт Харальдссон, Норвегияның вассалдық билеушісі Ярл Хакон Сигурдарсонды биліктен шығару үшін Йомсвикингтерді басқарды. Йомсвикингтер негізінен Балтық өңірінде өмір сүрген. Жомсвикинга сағасында айтылған жалғыз нәрсе - бұл көптеген басты кейіпкерлер (Пальна Токиді қоспағанда), Хьюрунгавагр шайқасы және Жомсборгтың болуы. Осыдан басқа, қалғандары әлі шешілмеген құпия.

Тарих

Жылдар бойы табылған "Жомсвикинга" сағасының бес нұсқасы бар. Біріншісі, MS AM.291, он үшінші ғасырдың соңында бір исландтың қолынан шыққан толық емес қолжазба. Екіншісі - АМ-мен. 510 4to, он бесінші ғасырда жазылған және басқа нұсқаларға қарағанда әлдеқайда көп ақпарат қамтиды. Үшіншісі, ХІV ғасырда жазылған Кодекс Холманиус 7, басқа нұсқаларға қарағанда қысқа және сағаның қысқаша тұжырымын береді. Төртіншісі, Flateyjarbók, Jómsvíking сагасы мен Олаф Триггвасонның Үлкен сагасының бірі. Соңғысы, бесінші нұсқасы 1592 жылы жазылған Арнгримр Йонссонның латын аудармасы болды. Тарихшылар Юмсвикинга сағасын көне скандинав сағаларының қатарына жатқызуды қиын деп тапты. Кейде Дания патшаларымен байланысқа негізделген Патшалар сағаларының қатарына жатады. Патшалар сағасы да, Йомсвикин сағасы да саяси көзқараспен қарауға болады.

Танымал мәдениет

Йомсвикин сагасы Генри Трейстің Рогты шлем (1963) романына шабыт болды.

Аудармалар

"Джомсвикингтер туралы аңыз": Исландия тілінен аударма, кіріспе, жазбалар мен қосымшалармен, аударма. Н. Ф. Блейк (Лондон: Томас Нельсон және Ұлдар Лтд, 1962) (Нелсонның исландтық мәтіндері) Жомсвикингтер туралы сага: толық кіріспемен аударма, аударма. Элисон Финлей мен Тордис Эдда Йоханнесдоттер (Kalamazoo: Medieval Institute Publications, 2018), .