Кіріспе
Париждегі қоғамдық саябақ, Франция Парк де ла Виллет - 19-арондсименттегі қаланың солтүстік-шығыс шетінде орналасқан, аумағы бойынша Париждегі үшінші ірі саябақ. Паркте Париждегі ең үлкен мәдени орындардың бірі орналасқан, оның ішінде Cité des Sciences et de l'Industrie (Ғылым және өнеркәсіп қаласы, Еуропадағы ең ірі ғылым мұражайы), үш ірі концерт залы және беделді Париж консерваториясы бар. Parc de la Villette Париж метросының Corentin Cariou станциясымен 7 желіде және Porte de Pantin 5 желісінде қызмет көрсетеді.
The Parc de la Villette is the third largest park in Paris, in area, located at the northeastern edge of the city in the 19th arrondissement. The park houses one of the largest concentrations of cultural venues in Paris, including the Cité des Sciences et de l'Industrie (City of Science and Industry, Europe's largest science museum), three major concert venues, and the prestigious Conservatoire de Paris. Parc de la Villette is served by Paris Métro stations Corentin Cariou on Line 7 and Porte de Pantin on Line 5.
Тарих
Паркті Швейцариядан шыққан француз сәулетшісі Бернард Цхуми 1984 жылдан 1987 жылға дейін Колин Фурньемен бірлесіп, Париждің ірі мал сою орындары мен ұлттық ет базарының аумағында қалаларды қайта дамыту жобасының бір бөлігі ретінде салдырды. Наполеон III-нің тапсырмасы бойынша 1867 жылы салынған мал сою орындары 1974 жылы тазаланып, басқа жерге көшірілді. Цхуми 1982-1983 жылдары Франсуа Миттеранның Grands Projets жобасының бөлігі ретінде парк үшін ірі жобалау конкурсында жеңімпаз атанды және дизайн ұсынысын дайындау кезінде деконструкционист философ Жак Дерриданың пікірін сұрады. Парк құрылғаннан бері мұражайлар, концерт залдары мен театрларды қазіргі заманғы бірнеше белгілі сәулетшілер, соның ішінде Кристиан де Портзампарк, Адриен Фейнсильбер, Филипп Шей, Жан-Поль Морель, Жерар Чамаю, Цхуми мырза жобалады.
Туризм
1987 жылы салынып біткеннен бері Парк де ла Виллет Париж тұрғындары мен шетелдік саяхатшылар үшін танымал жері болды. Жыл сайын саябаққа 10 миллионға жуық адам келіп, мәдени іс-шараларға қатысады. Мұражайлар, театрлар, сәулет өнерінің аңыздары, тақырыптық бақтар және зерттеу мен іс-әрекет үшін ашық кеңістіктер жинағымен парк ересектер мен балаларға қатысты аймақ құрды. Бернард Цхуми жобалаған парк постмодернисттік деконструктивизмнің сәулет идеяларынан рух алған орын болуы керек. Цхумидің дизайны Жакус Дерриданың философиясына ішінара жауап ретінде, кеңістіктегі (Платонның Хора туралы ой елегінен өтіп), формадағы архитектуралық тәжірибе ретінде әрекет етті және олар адамның тану және өзара іс-қимыл жасау қабілетімен қалай байланысты. Цхумидің айтуынша, парктің мақсаты - әдеттегі демалу мен өзін-өзі қанағаттандыруға арналған парктік мантраны қабылдамай, белсенділік пен өзара іс-қимыл үшін кеңістік құру еді. Парктің кең аумағы келушілерге еркіндік сезімін сезіне отырып, жерді зерттеуге және табуға мүмкіндік береді. Парктің дизайны бірнеше нүктелер, сызықтар мен беттерге ұйымдастырылған. Бұл кеңістіктік қатынас пен тұжырымдаманың санаттары Цхумидің дизайнында парктің дәстүрлі түрде қалай болуы керектігінің дәстүрлі көзқарастарын бұзу құралы ретінде қолданылады.
Іс-шаралар
Парк де ла Виллетте әртүрлі жастағы және мәдениетті адамдардың қызығушылығын туғызатын іс-шаралар өткізіледі. Парк - бұл жергілікті суретшілер мен музыканттардың көрмелері мен қойылымдары болатын мәдени көріністердің қазіргі заманғы балқытушысы. Парктің шетінде Еуропадағы ең ірі ғылым мұражайы - Cité des Sciences et de l'Industrie орналасқан. Онда конгресс орталығы мен I MAX театры бар. Парк сыртқы функциялар арасындағы байланыс ретінде қызмет етеді. Жыл бойы концерттер ұйымдастырылады, жергілікті және негізгі музыканттар қатысады. Паркті бөліп тұратын Canal de l'Ourcq, онда саябақ пен Париждің басқа жерлеріне келушілерді тасымалдау үшін қайықпен саяхаттар бар. Паркта әртістердің конгрестері мен шоуларымен бірге фестивальдер жиі өтеді. Парк де ла Виллетте жыл сайын ашық аспан астындағы кинофестиваль өтеді. 2010 жылы фестивальдің тақырыбы "To Be 20" ("Avoir 20 ans") болды және жастық шақ пен 20 жастағы өзін-өзі ашу туралы фильмдер көрсетілді. 2010 жылы америкалық режиссерлер Вуди Аллен мен София Коппола, сондай-ақ француз және халықаралық режиссерлер фильмдерін көрсетті.
Бау-бақшалар
Парк де ла Виллеттеде көптеген келушілерді тартатын он тақырыптық бақтар бар. Әр бақ сәулет деконструкционизмін әртүрлі бейнелеумен құрылған және ойыншықтықты мүсіндік және ақылды құралдармен кеңістікті құруға тырысады. Кейбір бақтарда дизайн минималистік болғанымен, басқалары балаларды ескере отырып жасалған. "Jardin du Dragon" (Аждаһа бақшасы) - үлкен болаттан жасалған мүсін, балалардың ойнауы үшін 80 фут слайд бар. Парк де ла Виллеттегі "Бамбу бақшасы" (2000) Grand Prix de l'urbanisme иегері Александр Хеметовтің жобалауымен жасалды. "Жарден де ла Трейль" (Треллис бақшасы) Жилль Векслард пен Лоранс Вашеро жобалаған. Жүзім сабақтары мен көгершіктер шатырдың жапсырмасы мен 90 шағын фонтанның бойымен жүреді, олар жүзім сабақтарының арасында ғана шыбықтап естіледі. 7 Жан Макс Альберттің "Скульптуралар Башелар" (Sculptures Bachelard) барлық жерде орнатылған және анаморфоздың шағылысуы кішкентай бассейнде көрсетіледі. Бақтар әртүрлі қызмет атқарады; кейбір бақтар белсенді қатысу үшін, басқалары қызығушылық пен зерттеуді ойнау үшін немесе жай ғана демалуға мүмкіндік береді.
Ақылсыздық
Парктің ең танымал бөлігі, ақымақтықтар деконструкцияның сәулеттік бейнесі ретінде әрекет етеді. Архитектурада, фолли (французша, folie) - негізінен безендіру үшін салынған, бірақ сыртқы түрінен басқа мақсатты білдіретін немесе бақ орнатудың немесе басқа ғимараттың қалыпты ауқымынан асып түсетін сәнді ғимарат. Архитектуралық тұрғыдан алғанда, бұл үйлер келушілерге бағыт-бағдар алуға және кеңістікте жүруге көмектесетін анықтамалық нүктелер ретінде қызмет етеді. Металдан жасалған және қызыл түске боялған 26 шатыр желіге орналастырылған және саябаққа ерекше ұйымдық жағдай жасайды. Әрқайсысы атаумен және кодты әріппен белгіленеді. Архитектуралық тұрғыдан алғанда, бұл үйлер келушілерге бағыт-бағдар алуға және кеңістікте жүруге көмектесетін анықтамалық нүктелер ретінде қызмет етеді. Бұл ғимараттар тарихи байланысы жоқ, қайта құрушылық вакуумда болуы керек болса да, олардың көбі болат құрылымдар мен аймақтың ескі өнеркәсіптік құрылысының бөлігі болған бұрынғы ғимараттар арасында байланыстарды тапты. Бүгінде бұл жерлер саябаққа келетіндерге бағыт-бағдар және ұйымдастырудың белгісі болып табылады. Олардың кейбіреулерінде мейрамханалар, ақпарат орталықтары және саябақтың қажеттіліктеріне байланысты басқа да қызмет түрлері бар.
Архитектуралық деконструктивизм және парк
Парктің жаңашыл дизайны алғашқы аяқталғаннан бері көптеген сынға ұшырады. Кейбіреулер үшін парктің адам өлшеміне байланысты функциялары аз, ал кең ашық кеңістік келушілердің қалалық парктен күткен үмітіне қарсы келеді. Бернард Цхуми Parc de la Villette-ді тарихи түрде бұрын-соңды болмаған вакуумда өмір сүретін кеңістік құру ниетімен жобалады. Парк сәулет дизайнына енген белгілер мен әдеттегі бейнелеулерді алып тастауға және "не орын" болуына мүмкіндік беруге тырысады. Цхуми ойлаған бұл орын емес орын кеңістіктің ең қолайлы мысалы болып табылады және субъект пен объект арасындағы шын мәнінде адал қарым-қатынасты қамтамасыз етеді. Келушілер жоспарды, ландшафтты және мүсіндік бөлшектерді тарихи сәулет өнерінің бұрынғы жұмыстарымен салыстыра алмай қарап, оларға әсер етеді. Парктің дизайны архитектуралық деконструктивизмде көрсетілген туа біткен қасиеттерді пайдаланды. Бұл орынға келушілерге парктің сәулетімен осы бос орынның ішінде танысуға мүмкіндік беру арқылы, уақыт, танылу және сол жердегі іс-шаралар неғұрлым жан-жақты және шынайы сипатқа ие бола бастайды. Парк тамаша ретінде әрекет етпейді; ол Нью-Йорк қаласының Орталық паркі сияқты дәстүрлі парк дизайнының үлгісі емес. Парк де ла Виллет тек басқа мәдени қарым-қатынас үшін шеңбер ретінде әрекет етуге тырысады. Парк антитуризмді бейнелейді, келушілерге сайт арқылы жел соғады және олар көргісі келетін сайттарды таңдайды. Паркка келгеннен кейін, келушілер әдеттегі сәулет қатынастарымен анықталмаған әлемге кіреді. Парктің құрылымы деконструктивизмге негізделгендіктен, оның ішінде атқаратын функцияларына өзгеруге және оған жауап беруге тырысады.