Кіріспе

Тынық мұхитындағы дауыл маусымы

1987 жылғы Тынық мұхитындағы дауыл маусымы – Шығыс Тынық мұхитындағы дауыл орталығының Тынық мұхитының шығысындағы тропикалық циклондар бойынша негізгі ескерту орталығы болған соңғы жылы. Маусым Тынық мұхитының шығысында 1987 жылдың 15 мамырында, ал Тынық мұхитының орталығында 1987 жылдың 1 маусымында ресми түрде басталды және 1987 жылдың 30 қарашасына дейін жалғасты. Бұл мерзімдер әр жылдың көп бөлігінде Тынық мұхитының солтүстік-шығысында тропикалық циклондардың пайда болу кезеңін анықтайды. 20 атаулы жүйе тіркелді, бұл орташа көрсеткіштен 5-ке артық, бірақ тек 4 дауыл ғана тікелей құрлыққа әсер етті. Евгений дауылы 1954 жылғы маусымнан бері Мексикаға шілде айында соққан алғашқы Тынық мұхиты дауылы болып, үш адамның қаза болуына және 142,12 миллион долларлық зиянға әкелді. Пилар тропикалық дауылы мен Норма дауылы да құрлыққа жақын келді, ал біріншісі Баха-Калифорния-Сур аймағында рекордтық жаңбыр тудырды. Рамон мен Норма дауылының қалдықтары АҚШ-та жаңбыр жаудырды, ал біріншісі жол апаттарынан бес адамның өліміне себеп болды. Басқа аймақтарда Пеке дауылы – Халықаралық дата сызығын кесіп өткен және 1987 жылғы Тынық мұхиты тайфуны маусымының тайфунына айналған орталық Солтүстік Тынық мұхиты дауылы болды.

Маусымдық жиынтық

Жалпы, маусым 1980-ші жылдардағы Шығыс Тынық мұхитындағы орташа көрсеткіштен жоғары маусымдардың жалпы тенденциясын жалғастырды. Маусым Адрианның маусым айының басында пайда болуымен және 25 қарашада тропикалық депрессияның тарауымен жалпы 171 күнге созылды. Барлығы 924 дауыл сағаты және 631 қызыл дауыл сағаты тіркелді. Сол кездегі ұзақ мерзімді орташа көрсеткіштермен салыстырғанда, бұл 161 маусым күні, 875 тропикалық дауыл сағаты және 664 қызыл дауыл сағатын құрады. Барлығы 397 ескерту шығарылды, бұл 1977–1987 жылдар аралығындағы 428 ескертудің орташа көрсеткішінен төмен. 1987 жылы дауылды зерттеушілер ешбір дауылдың ішіне ұшпады. 1987 жыл Редвуд қаласындағы Шығыс Тынық мұхиты дауылдар орталығының осы аймақта болжам жасау үшін жауапкершілікті алған соңғы маусымы болды, бұл міндетті ол шамамен 1972 жылдан бері орындап келді. EPHC Ұлттық дауылдар орталығына біріктірілді, ол 1988 жылдың көктемінен бастап аймаққа жауапкершілікті алды. Маусым айында тек бір тропикалық дауыл қалыптасты. Шілдеде алты аталған дауыл пайда болды. Осы дауылдардың ішінде Хилари ғана күшті қызыл дауыл статусына жетті. Тамыз айында бес аталған дауыл тіркелді, олардың төртеуі қызыл дауылға айналды. Дегенмен, тамыз айында күшті қызыл дауылдар болған жоқ, бірақ «Жова» дауылы жақын болды, ол 2-ші санаттағы орташа деңгейде болды. Қыркүйек айында тамыз айымен бірдей, бес аталған дауыл болды. Бұл ай сол кездегі ең күшті дауылды (оның қарқындылығы спутниктік суреттерден бағаланды) – 4-ші санаттағы күшті «Макс» дауылын да алып келді. «Норма» дауылы Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 1-ші санаттағы дауыл болды және Баха Калифорния түбегінің оңтүстігінде тарап кетті. Қазан айында тек екі тропикалық циклон тіркелді. Біріншісі «Рамон» 4-ші санаттағы дауыл болды. Осы маусымда құрлыққа тиген циклон саны өте аз болды. Жылдың жалғыз құрлыққа тиген «Евгений» дауылы шамамен 15 шаршы шақырым жеміс егістігіне елеулі зиян келтірді, зиянның мөлшері 2,6 миллион доллар (1987 жылғы АҚШ доллары) деп бағаланды. Барлығы зиян шамамен 142 миллион долларды құрады. «Ирвин» тропикалық дауылы Мексика жағалауымен қатар жүріп, Акапулько маңында су тасқынына себеп болды. Бұл жердегі зиян 2,1 миллион доллар (1987 жылғы АҚШ доллары) құрады. «Норма» мен «Пилар» дауылдарының қалдықтары Баха Калифорния Сур айманында жаңбыр жаудырды. «Рамон» дауылының қалдықтары АҚШ-тың батыс бөлігіне өте қатты жаңбыр әкелді. Осы кезеңде Тынық мұхитының онжылдық осцилляциясы (PDO) жылы фазада болды, бағалаулар бойынша PDO +0,81 °C (33 °F) құрады.

Адриан тропикалық дауыл

7 маусымда Мексиканың Акапулько қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 644 шақырым жерде тропикалық депрессия пайда болды. Ол дереу тропикалық дауылға күшейді. 8 маусымда ең жоғары тұрақты жел жылдамдығына жеткеннен кейін Адриан баяу әлсіреп қалды. 9 маусымда ол тропикалық депрессия деңгейіне түсіп, сол күні тарап кетті. Өмір бойында Адриан Мексика жағалауымен қатарласып өтті, ал депрессия күйінде жолынан кері айналып өтті.

Беатрис тропикалық дауыл

3 шілдеде тропикалық депрессия Кабо-Сан-Лукастан 970 миль (1561 км) оңтүстікке қарай пайда болды. Сол күні ол тропикалық дауылға айналды. Беатрис баяу күшейіп, көбінесе солтүстік-батыс бағытта жылжыды, жағалаудан шалқап ұзақ сақтады. 5 шілдеде Беатрис ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Одан кейін ол әлсіреп, 6 шілдеде қайта депрессияға дейін төмендеді және келесі күні тарап кетті.

Тропикалық дауыл Кальвин

5 шілдеде Мексикадан оңтүстікке қарай 499 шақырым жерде тропикалық депрессия пайда болды және келесі күні дереу тропикалық дауылға күшейді. Кальвин негізінен шығысқа қарай бағытталды. 8 шілдеде ол күшті тропикалық дауылға айналды. Содан кейін ол біртіндеп әлсіреп, 9 шілдеде қайта депрессияға дейін төмендеді және келесі күні Кабо-Сан-Лукастан оңтүстік-батысқа қарай 708 шақырым жерде тарап кетті.

Дора тропикалық даулы

15 шілдеде Кабо-Сан-Лукастан оңтүстікке қарай 710 миль (1143 км) жерде ұйымдасқан тропикалық депрессия пайда болды. Сол күні Акапулькодан батысқа қарай 215 миль (346 км) жерде орналасқанда бұл депрессия тропикалық дауылға айналды. Дора батыс-солтүстік бағытқа бұрылып, баяу күшейді. Ол 17 шілдеде ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Содан кейін ол тұрақты түрде әлсіреп, екі күннен кейін қайта депрессияға айналды. Дора 20 шілдеде Кабо-Сан-Лукастан батысқа қарай 500 миль (805 км) жерде тарап кетті.

Юджин дауылы

22 шілдеде Мексика жағалауында тропикалық бұзылыс тропикалық депрессияға айналды. Ол бастапқыда батысқа қарай бағытталды және сол күні пайда болғаннан кейін бірден тропикалық дауылға күшейді. 24 шілдеде жоғары атмосфералық циклон жүйені солтүстікке тартқанда, ол маусымның алғашқы дауылына айналды. 25 шілдеде ең төменгі 2-санатты дауылға жеткеннен кейін, құрлыққа тиюі салдарынан дауыл Мансанильодан батысқа қарай құлағанда 1-санатқа дейін әлсіреді. Евгенийге қатысты қиын жер бедері оны әлсіретті, және дауыл Калифорния шығанағына шыққанда депрессия деңгейіне жетті. 26 шілдеде ол дереу тарап кетті. "Евгений" дауылы Мексиканың жағалау аймақтарында өте күшті жаңбырға себеп болды. Ең көп жаңбыр Мичоакан штатындағы Аквила қаласында – 20,68 дюйм жауды. 5000-нан астам адам үйсіз қалды. Тек Мансанильода ғана кем дегенде 60 адам баспанасыз қалды. Зақымның көп бөлігі қиратылған қалдықтар мен лайдан болды. Алты адам жарақат алды, ал Венустиано Каррасанода бір адам құрма ағашының құлауынан қаза тапты. Барлығы үш адамның өмірі қиылды. Бұдан өзге, жағалаудағы сегіз үйдің зақымдануы 120 000 долларға бағаланды. Егінге келтірілген жалпы зиян 142 миллион долларды құрады (1987 жылғы USD).

Хилари даулымы

30 және 31 шілдеде Орталық Америка арқылы тропикалық толқын өтті. Гавайидің оңтүстік-батысына дейін және Оклахома штатының солтүстік-шығысына дейін созылған үлкен, терең қабатты жотамен бағытталған толқын, батыс-солтүстік-батысқа қарай тұрақты жылжыды. 31 шілдеде 00:00 UTC-ден кейін найзағай белсенділігі күрт артты. 31 шілдеде 18:00 UTC-де Кабо-Сан-Лукастан 775 миль (1247 км) оңтүстікке қарай орналасқан тропикалық депрессия қалыптасты.

Ирвин тропикалық даулы

Тропикалық депрессия 3 тамызда Мансанильодан оңтүстікке қарай 1609 км-ден астам қашықтықта пайда болды. Депрессия тез арада тропикалық дауылға айналды. Ирвин Мексика жағалауымен қатар жүрген кезде күші ауытқып тұрды. 6 тамызда Ирвин ең жоғарғы жел жылдамдығына жетті; ол осы жылдамдықты екі күннен астам сақтады. 8 тамызда Ирвин дерлік батысқа бұрылып, теңізге қарай бағыт алды. 9 тамызда Ирвин тропикалық депрессияға дейін әлсіреп, бірден тарап кетті. Синоптиктер бір кезде дауылдың Калифорнияға әсер етуі мүмкін екенін атап өткен. Бұған қоса, дауыл Мексикада ауыр жаңбырларға себеп болды, нәтижесінде 2,1 миллион долларлық зиян келді. Көптеген кәсіпорындар мен үйлер зақымданса да, қаза болғандар тіркелген жоқ.

Ока тропикалық даулы

26 тамызда интертропикалық конвергенция айманындағы бұзылыс бір С тропикалық депрессиясына ұласты. Он екі сағаттан кейін ол тропикалық дауылға дейін күшейтіліп, Ока деп аталды, бұл Гавай тілінде Оскар деген мағынаны білдіреді. Ока баяу батыс-солтүстік бағытта жылжып, 27 тамызда 60 миль/сағ (95 км/сағ) ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Келесі күні жақын жердегі ойыс желдің күшін әлсіретіп, 29 тамызда Оканы депрессия деңгейіне дейін төмендетіп, одан кейін толығымен жойды. Бір әйел шаңқаяқтан зардап шекті.

Макс дауыл

8 қыркүйекте Орталық Америкадан тропикалық бұзылыс шықты. 9 қыркүйекте сағат 1200 UTC-де Техуантепек шығанағының оңтүстігіндегі жылы суларда тропикалық депрессия қалыптасты. Дворак классификациясы – тропикалық циклонның қарқындылығын бағалауға қолданылатын жүйе – T7.0/ көрсеткішіне жетті, бұл бассейнде тіркелген ең жоғары мән.

Макс 24 сағат бойы қарқындылығын сақтап тұрды. Бірақ, дауыл изотермадан өтіп, күшін тез жоғалта бастады. Содан кейін дауылдың жолы уақытша солтүстікке қарай бұрылып, 15 қыркүйекте батысқа қайта бұрылды. Сол күні ол тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Тропикалық циклон 16 қыркүйекте сағат 1200 UTC-де Кабо-Сан-Лукастан 865 миль (1392 км) солтүстік-шығысқа қарай орналасқанда тарап кетті. Бұл дауылдың 2 метрлік толқындарды Оңтүстік Калифорнияға жеткізеді деп күтілді, бірақ Макс бұл кезде ең жоғары нүктесінен өтіп кеткен еді.

Норма дауылы

13 қыркүйекте Акапулькодан оңтүстік-батысқа қарай 340 миль (547 км) жерде тропикалық бұзылыс пайда болды. Солтүстік-батысқа қарай жылжып, 14 қыркүйекте құрлықтан алыс жерде депрессия қалыптасты. Соңында, қалдықтары 22 және 23 қыркүйекте Калифорнияда жаңбыр мен найзағайға себеп болды. Линдберг алаңындағы жауын-шашын мөлшері 5 дюймге (127 мм) жетті, ал Лимон-Гроувта – 3 дюймге (76 мм). Көптеген электр қуаты үзілістері, кішкентай өрттер, кейбір жолдардың суға батуы және мүліктерге зиян келтірілді. Сан-Диего және Оңтүстік Оранж округінде 200 000 үй мен кәсіпорын электр қуатынан айырылды, бірақ қуат тез жаңартылды. Дегенмен, Баха-Калифорнияда дауылдан зақымдану немесе су тасқыны туралы ешқандай хабарлама жоқ; тропикалық циклон соққан аймақ сиреп қоныстанған. "Пеке" тайфуны зардап шекпеді және адам өлімі болған жоқ, сондай-ақ 1986 жылғы "Джорджет" тайфуны да зардап шекпеді.

Тропикалық дауыл бағанасы

30 қыркүйекте Баха-Калифорния түбегінің оңтүстігіне қарай 330 миль (531 км) жерде тропикалық депрессия пайда болды. Ол солтүстікке бет бұрып, 1 қазанда ең нашар тропикалық дауылға жетті. Тропикалық дауыл болғаннан кейін бар болғаны алты сағат өткен соң, "Пиллар" депрессияға дейін әлсіреп, сол күні тарап кетті. Ол құрлыққа шықпады, Баха-Калифорния түбегінің оңтүстік ұшынан оңтүстікке қарай тарады. Бұл тропикалық циклон 24 сағатқа созылды. Жүйе құрлықта белгілі бір зиян келтірмеді, бірақ "Пиллар" 30 қыркүйектегі 1200 UTC-ден 2 қазандағы 0000 UTC-ге дейін Баха-Калифорния Сур айманында қатты жауын-шашын тудырды. Бақылау станциясы жауын-шашынның мөлшерін тіркеді. Бұл 1969 жылы құрылған метеостанцияның тарихындағы ең көп жауын-шашын болды, нәтижесінде көшелерде су тасты. Екі адам жеке-жеке жол-көлік апаттарында қаза тапты. Лос-Анджелесте тағы үш адам жеке-жеке жол-көлік оқиғаларында қайтыс болды. Күшті жаңбыр батысқа қарай таралып, Риверсайд округіндегі Хемет қаласында да байқалды. Жаңбыр Паломар тауындағы 16,000 акр (65,000,000 м2) аумақты қамтыған бір апталық орман өртін сөндіруге көмектесті. Тропикалық ылғал Солт-Лейк-Ситиде 37 күндік құрғақшылықты аяқтауға да септі, бұл қала 1964 жылдан бері жаңбырсыз өткен ең ұзақ кезең болды. Еліміз бойынша "Рамон" салдарынан бес адам қаза тапты, барлығы жол-көлік оқиғаларынан көз жұмды.

Сельма тропикалық дауыл

27 қазанда тропикалық депрессия пайда болып, солтүстік-батысқа қарай бағытталды, біртіндеп солтүстікке қайта бұрыла бастады. 28 қазанда тропикалық дауылға дейін күшейді. Селма келесі күнге дейін сол күшін сақтап тұрды, содан кейін әлсіреп, депрессияға айналды. Сельманың қайта бұрылуы жалғасты, және 29 қазанда ол қайтадан тропикалық дауылға күшейді. Артық күшеймей, ол тропикалық депрессияға дейін әлсіреп, солтүстік-шығысқа қарай бағытталды және 31 қазанда Баха-Калифорнияның оңтүстік ұшынан шамамен 1416 км (880 миль) шығысқа қарай тарап кетті.