Кіріспе

Француздық роялист аристократы Томас де Махи, Фаврас графы (1744 жылдың 26 наурызы – 1790 жылдың 18 ақпаны) – француз аристократы және Француз революциясы кезінде Бурбон үйінің қолдаушысы. Көптеген жағдайда роялистік қозғалыстың шейіті саналған Фаврас Прованс графымен бірге «Франция халқына қарсы қастандық жасады» деген айыппен өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір, отбасы және білім

Фаврада, Блуа қаласының жанында дүниеге келген ол, 12 ғасырдан бергі тарихы бар кедей отбасының мүшесі болған.

Мансап

17 жасында ол драгундар капитаны болды және Жеті жылдық соғыстың соңғы науқанында қызмет етті. 1772 жылы король Людовик XVI-ның інісі Прованс графының Швейцария гвардиясында бірінші лейтенант болды. Әскериде полковник дәрежесіне тең дәрежесінің шығындарын өтей алмағандықтан, 1775 жылы зейнетке шықты. 1787 жылы ол Голландия Республикасына Штадхолдер Вильгельм V және оның пруссиялық одақтастарына қарсы көмек көрсету үшін «патриоттық легион» құруға уәкілеттік алды. Шамамен екі айға созылған сот процесінде куәгерлер оқиғаға қатысты мәліметтерде келіспеді, ал дәлелдер жеткіліксіз болды. Тіпті республикалық «Париж революциялары» газетінің анархист редакторы Сильвен Марешаль да Фаврасқа қарсы дәлелдердің жеткіліксіз екенін мойындады. Дегенмен, 26 қаңтарда роялистердің оны босатуға жасаған қарулы әрекеті, Ла Файеттің арқасында сәтсіз аяқталды, париждіктердің күдігін туғызды. 1790 жылдың 18 ақпанында, айқын қорғаныс сөйлеуіне қарамастан, Фаврасқа асылып өлтіру жазасы берілді. Жазасы келесі күні Грев алаңында орындалды – бұл шара Париж халқы тарапынан ынтамен қарсы алынды, себебі бұл алғашқы рет болды, өйткені жазаны орындау тәсілінде ақсүйек пен қара халық арасында ешқандай айырмашылық жасалмады.

Соңғы сөздер

Өлім жазасы оқылғанда, ол "Мен сіздердің үш жазу қатесін байқадым" деген екен. Дегенмен, бұл нұсқа 1828 жылы жазылып, 1831 жылы сахналанған Виктор Гюгоның "Марион де Лорм" атты бес актілі пьесасынан алынған сияқты. Фердинанд Ротшильд бұл цитатаны "Маған сіздердің үш жазу қатесін көрсетуге рұқсат етіңіздер" деп келтіреді. Бір дерек көзі "Фаврас кеңсе қызметкері жасаған орфографиялық және пунктуациялық қателерді тыныш түрде түзеген" дейді.

Мұра

Фаврасты, көбінесе, Прованс графына айып тақпағаны үшін роялистердің мақтан тұтатын қаһарманы деп есептеді, ал мадам де Фаврасқа Людовик XVI зейнетақы тағайындады. Ол балаларымен бірге Франциядан кетіп қалды. Оның ұлы Шарль де Фаврас кейін Габсбург және Ресей империясының армияларында қызмет етті. Бурбон монархиясы қайта орнатылған кезде Шарль Людовик XVIII-ден жәрдемақы алды. Фаврастың қызы Каролин де Махи (1787–1865) 1805 жылы Рудольф фон Стиллфрид-Раттоницке (1764–1833) үйленді. Фаврастың мемлекетке қарсы жасаған қылмысы бойынша сот ісінің ресми құжаты Шательден жоғалып кетті, бірақ оның мазмұны кеңсе қызметкерінің құжаттарында сақталды.