Кіріспе

Массачусетс штатының саясаткері, АҚШ (1809–1895)

Мозес Кимболл (24 қазан 1809 – 21 ақпан 1895) – американдық саясаткер, мұражай кураторы және иесі, сонымен қатар шоу-бизнеске қатысқан адам. Кимболл П.Т. Барнумның іскерлік бәсекелесі және жақын досы болды, сондай-ақ Массачусетс штатының Бостон қаласының белсенді азаматы болды. Ол 1851 және 1877 жылдар аралығында Массачусетс Бас ассамблеясында бірнеше рет үзіліспен қаладан өкілдік етті және бірнеше рет қала әкімі лауазымына кандидат болды.

Өмірбаян

Кимбол 1634 жылы Англиядан Массачусетске келген Ричард пен Урсула Кимболдың ұрпағы болды және Массачусетс штатының Ипсвич қаласын құрушылардың бірі еді. Кимбол Ипсвичте Дэвид пен Нэнси (Стейси) Кимболл отбасында дүниеге келді, Рокпорт қаласында өсті, бірақ 15 жасында Бостонға өз бағын ашуға кетті. Ол алдымен "Шығыс жерлеріндегі" спекуляцияда, содан кейін 1833 жылы Бостонның алғашқы апталық газеттерінің бірі – New England Galaxy газетін сатып алуда сәтсіздікке ұшырады, ол бірнеше айдан кейін үлкен шығынмен сатылды. Кимболл 1834 жылдың 25 маусымында Франсис Л. А. Хатауэйге үйленді және 1836 жылы New England баспа компаниясын құрды, бірақ ол 1837 жылы банкрот болды. 1838 жылы Кимболл New England мұражайының көп бөлігін сатып алып, оған қосымшалар жасады, Тремонт және Бромфилд көшелеріндегі ғимаратты жалға алу туралы келісім жасады (кейіннен онда бау-бақшалар залы орналасты). 1840 жылы Кимболл солтүстік-батысқа қарай жиырма мильдей сапар шегіп, Лоуэлл қаласына, Массачусетске, жаңа диірмендерге барып, Лоуэлл мұражайын ашты. 1841 жылы Мозес Бостон мұражайын ашты. 1846 және 1880 жылдары қайта жаңартылған мұражайда көптеген құстар мен жануарлардың салынған үлгілері (кейін Бостон табиғи тарих қоғамына тиесілі болды), грек мүсіндерінің қалдықтары (қазір Бостонның Көркем өнер мұражайында сақталады) және Джон Синглтон Коплидің бірнеше тарихи портреттері қойылды. Мұражай бірден сәттілікке жетті. 1842 жылдың көктемінде Кимболл өзінің бәсекелесі П.Т. Барнуммен жеке кездесу үшін Нью-Йоркке сапар шекті. Ол өзімен бірге ерекше қызықты нәрсе – 1817 жылы Калькутта маңында Бостондық теңіз саяхатшысы қымбат бағаға сатып алған бальзамаланған теңіз қызын қамтитын үлкен, тікбұрышты қорап алып келді. Егер ол нағыз теңіз қызы болмаса, онда бұл таңғажайып алаяқтық еді: бабуиннің басы мен орангутанның жоғарғы жартысы үлкен балықтың төменгі жартысына жалғанған еді. 18 маусымда Барнум мен Кимболл осы "теңіз қызы деп есептелетін" қызықты нәрсені пайдалану туралы жазбаша келісімге келді. Кимболл аңның жалғыз иесі болып қалатын, ал Барнум оны аптасына 12,50 долларға жалға алатын. Барнум өзінің артефактіне "Феджи теңіз қызы" деген ат қойды және оны аспанға дейін дәріптеуге кірісті. 1843 жылы Кимболл мен П.Т. Барнум жақсы қарым-қатынаста болды және олардың коллекцияларындағы заттарды жиі саудаластыратын. Сол жылы олар Чарльз Уилсон Пилдің Филадельфия мұражайын 7000 долларға сатып алды, ол банкрот болғаннан кейін. Барнум Кимболлға өте бағалы тірі орангутанның өлімі туралы хат жазды: Мен орангутанның ауруы мен өлімі туралы естігеніме қатты қайғырып, ренжідім және ұялдым (өйткені ол өлмейтінін білемін). Қандай бақытсыздық! Мен оны жоғары және құрғақ жерде дәріптедім – оның үшін 10 [?] 16 футтық үлкен мөлдір сурет пен жалау жасадым, газеттен кескіштерді жинадым, енді оны қарғыс айтам – ол аяғына тұрып өлуі керек. П.Т. Барнум, Мұса Кимболға, 1843 жылдың 1 қыркүйегі, Бостон Афинаеумы. Сол жылы Кимболл өзінің мұражайына театр қосты, бірақ Бостондағы пуритандық сезімге құрмет көрсету үшін оны "лекция залы" деп атады. Ол жерде ол "Том ағаның қорасы" романының өзіндік қойылымдарын және басқа да спектакльдерді сахналады.

Саяси өмір

Кимболдың байлығы өскен сайын, ол белсенді қоғам азаматы болды. Оның саяси өмірдегі алғашқы қатысуы 1844 жылы Дэниел Вебстердің сөйлеген сөзінен кейін болды, онда ол ирландтық дауысына жауап ретінде АҚШ-тың натурализация заңдарын қайта қарауға шақырды. 1850 жылы ол крупты емдеу және алдын алу туралы ең жақсы эссе үшін жүлде ұсынды. Кимбол Бостон қалалық кеңесінің екі палатасында да қызмет етті. 1849 және 1850 жылдары Кимбол 10-ауданынан Бостон ортақ кеңесінің мүшесі болып сайланды, 1850 және 1851 жылдары қызмет етті. 1851 жылы ол Бостон Алдермендер кеңесіне сайланды, 1852 жылы мүше ретінде қызмет етті. Ол ешқашан сайланбаса да, Бостон қаласының мэрі лауазымына үш рет үміткер болды. 1858 жылы ол Фредерик Линкольнға жеңіліп, 4449 дауыс жинады. 1860 жылы Кимбол Бостон қаласының мэрі лауазымына Республикалық партияның кандидаттығын қойды, бірақ Джозеф Уайтманнан жеңілді. Сол күні, 13 желтоқсан 1860 жылы, Кимбол 5674 дауыс алды, ал Уайтман 8834 дауыс жинады. 1868 жылы ол тағы да мэрлікке үміткер болды, бірақ Натаниел Брэдстрит Шуртлеффтен жеңілді (Кимбол 9156 дауыс алды, Шуртлефф 11 005 дауысқа ие болды).

Кейінгі жылдар

Жиырма жыл өткен соң, ол Массачусетс штатының Рокпорт қаласында көшелерге отырғызылған ең жақсы көлеңкелі ағаштар мен жыл сайынғы жәрмеңкедегі ең жақсы нан үшін жүлде белгіледі. Кимбол 1867, 1872 және 1877-1878 жылдары Еуропаға үш рет сапар жасады. 1879 жылы Кимбол Бостон қаласына Томас Боллдың "Азаттық тобы" мүсінінің көшірмесін сыйға берді. Парк алаңында орналасқан мүсін, Авраам Линкольннің етегінде тұрған азат болған құлдың бейнесін көрсетеді (Балл Кимболдың бұрынғы жұмыскері болған). Өсиеті бойынша ол Массачусетс технология институтына 5000 доллар қалдырды.

Өлім

Мозес Кимбол 1895 жылы 85 жасында қайтыс болды. 1903 жылы әйгілі Бостон мұражайы жабылды.