Кіріспе

Техас Республикасы саясаткері (1783-1840)
Хосе Франсиско "Франсис" Руис (шамамен 29 қаңтар 1783 - 19 қаңтар 1840) – испандық әскер қызметкері, педагог, саясаткер, Техас Республикасының сенаторы және революционер.

Ерте өмір

Руис испандық Техас провинциясының ішкі аймағындағы Сан-Антонио-де-Бексар қаласында Хуан Мануэль Руис және Мария Мануэла де ла Пеньяның отбасында дүниеге келді.

Мансап

1803 жылы Сан-Антонионың алғашқы мектеп мұғалімі болып тағайындалған ол, әкесі сатып алған үйін алғашқы мектеп деп белгіледі, ол үй Әскери алаңда орналасқан еді. Бұл үй 1943 жылы мұқият қайта жаңартылып, Витте мұражайының аумағына көшірілді және қазірге дейін білім беру мақсатында пайдаланылуда. 1805 жылы Руис Сан-Антонио қалалық кеңесіне мүше болып сайланды. Ол түрлі ресми лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде қала адвокаты немесе прокурор.

Әскери

Руис 1813 жылы Испанияда ұзақ әскери мансабын бастады, 18 тамызда Медина шайқасында қатысты. 1822 жылға дейін Техастан жер аударылған Руис, Мексика Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін отанына қайтып келді. Мексика үкіметі оған солтүстіктегі жауынгер американдық тайпалар – команштар мен липан апачтарымен бейбітшілік орнатуға тырысуды тапсырды. Отанына оралғаннан кейін атты әскерге қосылды және 1822 жылы Липан апачтарының бейбітшілік келісімі бойынша делегациясын Мехико қаласына сәтті жеткізді. Келесі жылы Руис әскери капитан болып, подполковник шеніне ие болды, ал 1825 жылы оның лауазымы расталды. 1826 жылдың желтоқсанында Фредония көтерілісін басуға көмектесу үшін Накогдоческе жіберілді, ал 1827 жылдың сәуір айында осы отрядқа қолбасшылық етті. Руис Комиссия де Лимитес (Шекара комиссиясы) мүшесі болды, оған 1819 жылғы Адамс-Онис шартынан кейін Техас аймақтарын зерттеу тапсырылды. Бұл комиссия 1827 жылдың 10 қарашасында генерал Мануэль де Миер-и-Теран басшылығымен Мехико қаласынан аттанды. Руис 1828 жылы Бексарға оралды, онда ол 1830 жылы Тенокститлан бекінісін салған Сан-Карлос де Паррастың әйгілі Екінші ұшатын ротасына басшылық етті. 1828 жылдың күзінде Руис Миер-и-Теран тобын – 30 мексикалық сарбаз бен комиссия мүшелерін, соның ішінде табиғатты зерттеуші Жан Луи Берландьерді, Сан-Антонионың солтүстік-батысындағы ашық далада аю мен бизон ауына алып шықты. Осы аудандағы Команчи басшылары Рейуна мен Эль Ронка оларға көмектесті. 19 қарашадан 18 желтоқсанға дейін Руис әскери жасақпен Сан-Саба өзеніндегі күміс кендерін зерттеді. Осы кезеңде ол 1828 жылы Йель университетінің сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында сақталған «Техастың үнді тайпалары туралы есеп» атты еңбегін жазды. Руиздің Техастағы үнді тайпаларының сенімін қаншалықты жеңгенін Шони тайпасы оны «жалған айтпайтын жақсы адам және индейлердің досы» деп атауынан көруге болады. Руис 1832 жылдың соңында әскери қызметтен зейнетке шықты.

Саясат

Руис 1835 жылы Техас революциясымен бірікті және 1836 жылғы Конвенцияға делегат ретінде 1836 жылдың ақпан айының соңында Техас штатының Вашингтон-он-Бразос қаласына барды. 1836 жылдың 2 наурызында Руис, өзінің туысы Хосе Антонио Наварромен бірге Техас Тәуелсіздік Декларациясына қол қойды, бұл тарихи құжатқа қол қойған 59 адамның ішіндегі жалғыз туған техастықтар еді. Революция кезінде ол тәуелсіздікті жақтады және отбасына: "Еш жағдайда техастықтарға қарсы тұрмаңыз, себебі Техас жерін мексикалық үкіметке қайтаруға Құдай ғана күшті" деп жазды.

Кейінгі өмірі мен отбасы

Руис Техас Республикасының 1-ші Конгресінде Бексар округінің сенаторы ретінде өкілдік етті. Ол 1840 жылы қайтыс болып, Сан-Антониода жерленді. Руистің ұлы Франсиско Антонио Руис, сол кезде Сан-Антонионың мэрі немесе алкальде болған, Аламо шайқасының маңызды куәгері болды. Антонио Лопес де Санта-Анна оны Сан-Антониодағы үйіне қамап, кейіннен мексикалық диктатор шайқастан кейін қаза тапқандардың денелерін анықтауға мәжбүр етті.