Кіріспе

Болгариялық шарап жүзімі, сондай-ақ Коплик деп те белгілі.

Коплик (сондай-ақ Коплик и Поштем деп те аталады) – Албанияның солтүстік-батыс ұшындағы қала және бұрынғы муниципалитет. 2015 жылғы жергілікті басқару реформасы бойынша ол бөлімшеге айналды және Малеси-э-Маде муниципалитетінің орталығы болды. Бұл бұрынғы Малеси-э-Маде ауданының орталығы еді. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 3734 адамды құрады. Ол Шкодер қаласының солтүстігінде орналасқан. 2016 жылдың маусым айынан бастап Коплик Албания үкіметімен халықаралық «еркін экономикалық сауда аймағы» ретінде тіркелді және басқарылуда.

Атауы

Атау 1200 жылы Пресвитер Диоклеастың еңбегінде Купельнич деп аталады; 1348 жылы Купельник; 1416 жылы Копенико; 1614 жылы венециялық жазушы Мариано Болизаның баяндамасында Шопилих; венециялық картограф Франческо Мария Коронеллидің 1688 жылғы картасында Коппилико; итальяндық картограф Джакомо Кантелли да Вигноланың 1689 жылғы картасында Коплико; ал 1703 жылы Бар [Антивари] католик архиепискобы Винченциус Змахевичтің баяндамасында Копэлико деп тіркелген.

Тарих

Купионичті 1614 жылы Мариано Болиза Скутари санжағының құрамында еске алған. Бұл жерде 60 үй және Печа Камперса басқаратын 130 қарулы адам болған, олардың діні – рим-католик. Коплик шекаралық қала болғандықтан, ұзақ соғыс тарихына ие. Копликтің тарихи маңызы Малесор тайпаларымен тікелей байланысты. Олардың еркіндікке құштар мінезі Копликтің тарихының көп бөлігінде Осман империясымен және сербтермен соғыстарға тартылуына себеп болды. Қаланың ішінде 1920 жылы болған Коплик шайқасын еске сақтайтын ескерткіш орналасқан, онда албандық әскерлері югослав әскерлерін жеңіп шықты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Мальсия-э-Маде екіге бөлінген соң, Тузи маңындағы аймақ Черногория Корольдігіне берілді, ал Коплик айналасындағы аймақ албандық болып қалды. Коплик Мальсия-э-Маде аймағының астанасы атанды. Османдық билік кезінде қала тұрғындарының көп бөлігі ислам дініне ауысты, бірақ Мальсия-э-Маде ауылдық халқы негізінен католик дінін ұстанды. Коммунистік режим қозғалысқа қатаң шектеулер қойды, бірақ 1991 жылы коммунизм құлағаннан кейін Копликке ауылдан көптеген жаңа қоныс аударушылар келді. 1984 жылы Коплик қала мәртебесіне көтерілді, ал 1992 жылғы 26 шілдеде өткен алғашқы демократиялық сайлаудан кейін муниципалитет құрылды.

Туризм

Шкодер көлі және Малея-э-Маде таулары демалыс аймақтары болып табылады. Копликке жыл сайын жүздеген, тіпті мыңдаған туристер келеді. Бірақ, бұл көбінесе отбасыларын көру үшін отанына оралған эмигранттар. Коплик және айналасындағы аймақтарда жаз айларында туристер ағынының артуына байланысты сұранысты қанағаттандыру үшін казино мен мейрамханалар салынды. Коплик – әдебиетте атақты Малея-э-Мадеге, ағылшын тілінде "Ұлы Жоталар" деп аударылатын, әдебиетте жиі еске алынатын, әсіресе ертедегі әйел антрополог Эдит Дурхамның "Жоғары Албания" кітабындағы саяхаттарында, сондай-ақ Лорд Байрон, Маргарет Хаслук және көптеген жергілікті тұлғалардың еңбектерінде сипатталған аймақты зерттеуге ниеттенген саяхатшылар үшін бастапқы нүкте. Малея-э-Маде – жаяу серуендеуге қолайлы аймақ.

Көлік

Жолдар нашар болған, бірақ соңғы жылдары үкімет инвестициялары провинция арқылы өтетін орталық тас жолды жақсартты, сондай-ақ көптеген ауыл жолдары асфальтталды. Көптік қаласынан жолаушылар пойызы қатынайды. Қоғамдық көліктің басты түрі – негізгі тас жолда жүретін микроавтобустар, олар әдетте 3-5 минут сайын келіп тұрады. Әр микроавтобус жеке меншікте болып, жеке кәсіпкерлікпен жұмыс істейді, сондықтан белгілі бір тариф жоқ; жолаушылар сапардың ұзақтығына қарай нарықтық бағамен төлейді, мысалы, Көптік қаласынан Добе ауылына (шамамен 2-3 миль) бару құны шамамен 20 лек тұрады.

Экономика

Коплик – Мальсия мен Мадхенің сауда орталығы. Әдетте, ауыл тұрғындары тұрмыстық заттар, киім-кешек және басқа да күнделікті қажеттіліктерді сатып алу үшін, сондай-ақ денсаулық сақтау, шаш кесу сияқты қызметтер алу үшін осы жерге келеді. Сондықтан Коплик дүкендерге, мейрамханаларға, аппараттық тауарлар сататын дүкендерге, интернет-кафелерге және казиноға толы. Онда Албанияда жұмыс істейтін ірі банктердің филиалдары бар. Бұдан өзге, лицензиялы қару-жарақ пен оқ-дәрі сатып алуға арналған бірнеше аңшылық дүкендерінен бастап, ұялы телефон дүкендеріне, валюта айырбастау пункттеріне және көптеген ірі елді мекендерде кездесетін түрлі сауда орталықтарына дейін алуан түрлі бизнес кәсіпорындары бар. Сонымен қатар, айналасындағы ауылдардың басты орта мектебі осы жерде орналасқан. Коплик сауда және әкімшілік орталық ретінде, айналасынан үнемі адамдар келіп-кетіп тұрады. Бұл сонымен қатар көлік торабы болып табылады, себебі ол Мальсияның терең шатқалдарына қақпа ретінде қызмет етеді, сондықтан әр түрлі шағын автобустардың жиналатын орны, күнінің кез келген уақытында кем дегенде алты-жеті автобус болады.

Әкімшілік

Коплик муниципалитетінің өзіне тиесілі веб-сайты бар, ол пайдаланушыларға жергілікті әкімшілікте кім жұмыс істейтінін, сондай-ақ оның бюджеті мен басқа да әкімшілік ақпаратты қарауға мүмкіндік береді.