Кіріспе
Швед суретшісі Йохан Эдвард Мандельберг (22 қаңтар 1730 – 8 қаңтар 1786), Швецияда туған, Данияда тұратын суретші, Стокгольм мен Ливланд (Ливония) арасындағы теңіз саяхаты кезінде дүниеге келді.
Johan Edvard Mandelberg (22 January 1730 – 8 January 1786), Swedish born painter living in Denmark, was born at sea during a voyage between Stockholm and Livland, Sweden.
Мандельберг оқытуды іздейді
Ол суретші Йохан Эдвард Мандельберг пен анасы Хедвиг Софияның ұлы. Әкесі оған сурет салу мен бояуды үйретті, және ол Стокгольмдегі әкесінің шеберханасында жұмыс істеді. Дротнингхолм сарайында Иоган Филип Лембке салған шайқас суретін көрген соң, Иоган шайқас көріністерін суретке түсіруге бекінді. Швецияда оның амбицияларына қажетті білім алуға мүмкіндік болмағандықтан, ол 1752 жылы Парижге жіберу үшін үш демеушіден қаржылық көмек алды. Ол Норвегияда туған медальон жасаушы Магнус Густав Арбиенмен (1716–1760) бірге Копенгаген арқылы Парижге сапарлады. Копенгагенде ол Сызу және Сурет академиясының профессоры, Дания Корольдік өнер академиясының (Det Kongelige Danske Kunstakademi) ізашары – Карл Густав Пиломен (1712/1713? 1793) танысты.
Ол Парижге келеді
Ол Парижге жақсы ұсыныстармен келді және француз өнерінің жетекші қауымдарына енді, онда ол граф Филипп де Кайлюс, танымал суретші Франсуа Бушер және отандасы швед Александр Рослин (1718–1798) назарына ілікті. 1753 жылы Франсуа Буше ательесінде жұмысқа орналасты. Ол жақсы жағдайда болмады, қалам мен бояумен шағын соғыс суреттерін, сондай-ақ суреттердің көшірмелерін жасап, аз табысын көбейтіп отырды. Арбиен Мандельбургке Копенгагендегі Пилоға хабарласып, қаржылық қолдау алуға көмектесті, содан кейін ол Париждегі француз сарайының Дания елшілігінің хатшысы Юстицраты Йоахим Вассершлебе, сыртқы істер министрі граф Йохан Хартвиг Эрнст Бернсторф және Адам Готтлоб Молтке, соңында олар арқылы Дания королі Фредерик V-ге қызығушылық танытты. Корольдің қолдауы жомарт болды, бірақ шартты болды – Мандельбург Данияға және оның сарайына адал болуға міндеттенуі керек еді.
Римдегі кейінгі оқыту
Парижде үш жылдық оқудан кейін ол Римге барды, онда 1755 жылдың соңынан бастап даниялық Йоханнес Видевельт, итальяндық Помпео Батони және неміс Антон Рафаэль Менгс айналасындағы антикварлық өнерге құштарлар тобына қосылды. Видевельт өмір бойына досы болды. Римде ол бірнеше шайқас көрінісін салған, олардың ішінде Видевельт пен әскери сот маршалы Бюлов үшін жасалған картиналар да болды. 1758 жылдың 1 шілдесінде ол Видевельтпен бірге Данияға қайтып келді. Олар Капрарола, Сиена, Флоренция, Пиза, Каррара, Лукка, Болонья, Падуа, Венеция және Триест қалалары арқылы өтіп, жергілікті өнер жинақтары мен шіркеулерді зерттеді, содан кейін Тироль және Германия арқылы саяхаттады. Олар 1758 жылдың 6 қазанында Копенгагенге жетті.
Копенгагендегі мансап
1754 жылы ашылғаннан кейін 4 жыл өткен соң, ол Дания Корольдік өнер академиясының (Det Kongelige Danske Kunstakademi) мүшесі болып қабылданды. 1763 жылы мүсінші Йохан Кристоф Петцольд қайтыс болғанда, Мандельбергке бос қалған профессорлық лауазымы берілді. 1781 жылы 26 мамырда Анна Маргарета Мейерге үйленді. Ол 1823 жылы 5 мамырда қайтыс болды. Оның жұмысы көп болды, бірақ өкінішке орай, оған майдан салған суретші ретінде тапсырмалар түспеді; алайда, осы жобаларды жеңіп алу үшін патша сарайының тарихи және майдан суретшісі болып тағайындалуы қажет еді. Ол көбінесе мифологиялық суреттер, сарай өмірін бейнелейтін туындылар және әшекейлік суреттер салумен айналысты. Олардың ішінде патша сарайларын безендіруге арналған көптеген ірі суреттер мен әшекейлер болды. Ол жұмысымен тығырыққа тіреліп, Академиядағы Николай Абрахам Абильдгаард сияқты қабілетті студенттердің көмегіне жүгінуге мәжбүр болды, олармен ол Кристиансборг сарайындағы рыцарлар залының әшекейлеу жұмыстарында қайта жұмыс істеді. Ол 1786 жылы 8 қаңтарда Копенгагенде қайтыс болды.