Кіріспе

Труди Шюпбах (3 ақпан 1950 жылы Швейцарияның Цюрих қаласында туған; толық аты – Гертруд М. Шюпбах; жарияланған аты – Труди Шюпбах) – швейцариялық-американдық молекулалық биолог. Ол Принстон университетінің зейнеткер профессор, оның зертханасы жеміс шыбынының (Drosophila melanogaster) жұмыртқа клеткасының дамуының (oogenesis) молекулалық және генетикалық механизмдерін зерттейді.

Зерттеу

Шюпбахтың зерттеулері эмбрионалды даму кезінде пішін қалыптасуына қатысқан сигналдық жолдарға бағытталған. Ол үлгі жүйе ретінде жеміс шыбығын (Drosophila melanogaster) пайдаланып, эмбрионның басты осін анықтаудың молекулалық механизмдерін ашты. Генетикалық скрининг жүргізу арқылы ол әйелдердің сүектігіне әкеп соқтыратын мутанттарды анықтады, олардың көпшілігі эмбрион денесінің пішінделуіне әсер етеді. Осы арқылы ол оогенез кезінде қалыптасатын жұмыртқаға жиналатын және дамитын эмбриондағы кеңістіктік ақпаратты бөліп, әртүрлі функционалдық аймақтарды белгілейтін аналық факторларды түсінуге үлес қосты.

Өмір

Шюпбах биология ғылымдарының докторы дәрежесін Швейцарияның Цюрих университетінде алды, сонда ол алғашқы докторантурадан кейінгі жұмысын орындады, ал кейін Принстон университетінде докторантурадан кейінгі зерттеуші болып жұмыс істеді. 1990 жылы ол Принстон университетінде доцент болып тағайындалды және 1994 жылы толық профессор қызметіне көтерілді. Шюпбах Нобель сыйлығының лауреаты және әріптес биолог Эрик Ф. Вишаусқа үйленген.

Қызықты деректер

Аналық әсерге ие "немересіз" мутанттарды генетикалық скринингтеу нәтижесінде жұмыртқаның және дамитын эмбрионның пішінін қалыптастыру үшін қажетті гендер жиынтығы анықталды. Көптеген зардап шеккен гендер Труди Шюпбах ұрпақтарының болмауынан құрып кеткен патшалық династиялардың аттарымен атады, мысалы, стауфен, васа, валуа және тюдор.