Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық теолог (1919–2004)
American theologian (1919–2004)
Лэнгдон Браун Гилки (9 ақпан 1919 – 19 қараша 2004) – американдық протестанттық экуменикалық теолог.
Langdon Brown Gilkey (February 9, 1919 – November 19, 2004) was an American Protestant ecumenical theologian.
Ерте өмір және білім
Солт-Лейк-Ситиде алғашқы протестант дін қызметкері ретінде қауым жинаған Кларенс Талмидж Браунның немересі Гилки Чикаго қаласындағы Хайд-паркте өсті. Оның әкесі Чарльз Уитни Гилки либералды теолог және Чикаго университетінің Рокфеллер капелласының алғашқы деканы болды; анасы Джеральдин Гунсалус Браун – танымал феминист және YWCA жетекшісі. Гилки Чикаго университетінің зертханалық мектебінде оқыды, ал 1936 жылы Солтүстік Каролина штатындағы Ашвилл ұлдар мектебін бітірді. 1940 жылы ол Гарвард университетінде философия мамандығы бойынша үздік дипломмен бакалавр дәрежесін алды, бірінші курста Грейс-холл жатақханасында тұрды. Келесі жылы ол Қытайға Йенчин университетінде ағылшын тілінен сабақ беру үшін барды, кейіннен (1943 жылы) жапондықтар оны тұтқынға алды, алдымен университетте үй қамауында ұстады, содан кейін Шандоң провинциясындағы Вейфан қаласының жанындағы Вейсиан тұтқындық лагеріне жіберді (сол жерде Эрик Лидделл де тұтқында болған).
A grandson of Clarence Talmadge Brown, the first Protestant minister to gather a congregation in Salt Lake City, Gilkey grew up in Hyde Park, Chicago. His father Charles Whitney Gilkey was a liberal theologian and the first Dean of the University of Chicago's Rockefeller Chapel; his mother was Geraldine Gunsaulus Brown who was a well known feminist and leader of the YWCA. Gilkey attended elementary school at the University of Chicago Laboratory School, and in 1936 graduated from the Asheville School for Boys in North Carolina. In 1940, he earned a Bachelor of Arts in philosophy, magna cum laude, from Harvard University, where he lived in Grays Hall during his freshman year. The following year, he went to China to teach English at Yenching University and was subsequently (1943) imprisoned by the Japanese, first under house arrest at the university and later at Weixian Internment Camp near the city of Weifang in Shandong Province (where Eric Liddell was a fellow internee).
Мансап
Соғыстан кейін Гилки Нью-Йорктегі Колумбия университетінен дінтану докторы дәрежесін алды, сол кезде Рейнхольд Нибур онымен жетекшілік жасап, оның оқушысы болды. Ол 1950–51 жылдары Кембридж университетінде Фулбрайт стипендиаты болды, содан кейін 1951 жылдан 1954 жылға дейін Вассар колледжінде, ал 1954 жылдан 1963 жылға дейін Вандербильт діни мектебінде профессор болып жұмыс істеді. 1960 жылы Мюнхенде оқу үшін Гуггенхайм стипендиясын алды, ал 1970 жылдардың ортасында тағы бір Гуггенхайм стипендиясы оны Римге жеткізді. 1963 жылдың соңында ол Чикаго университетінің діни мектебінде профессор болды, кейіннен 1989 жылдың наурызында зейнетке шыққанға дейін Шейлер Мэтьюз атындағы теология профессоры болып тағайындалды. 1970 жылы демалыста болғанда Нидерландыдағы Утрехт университетінде сабақ берді, ал 1975 жылы Жапониядағы Киото университетінде сабақ берді, ондағы лекциялары индустрияландырудың қоршаған ортаға келтіретін зиянды қамтыды. Зейнетке шыққаннан кейін ол 2001 жылға дейін Вирджиния және Джорджтаун университеттерінде дәріс беруді жалғастырды, бірақ ол ғылым мен дін туралы жазған еңбектерімен көбірек танылды. Оның ерте кітаптары мен мақалалары Гарвард университетінде студент кезіндегі пацифист көзқарастарынан бастап, болашақ президент Джон Ф. Кеннеди, Пит Сигер және кардинал Эйвери Даллес сияқты сыныптастарымен бірге, Қытайдағы оқыту тәжірибесі мен тұтқынға түскен кездегі оқиғаларына дейін оның тәжірибелерінің экзистенциалдық күшін көрсетті. Юнион теологиялық семинариясындағы Нибур және Тиллих сияқты ұстаздары оған өзінің күшті және шығармашылық теологиялық көзқарасын қалыптастыруға көмектесетін әдістер мен санаттарды ұсынды. 1970 және 1980 жылдары Гилкидің теологиялық көзқарасы буддизм мен сикхизмнің өсуімен өзгерді, өйткені екі дін де Америкадағы діни өмірге ықпал ете бастады. Ол көптеген әлемдік діндердің «шамалы теңдікке» ие екенін айтты. «Біздің заманымыздың сұрағы, – деп жазды ол бірде, – дін аман қала ма дегеннен гөрі, біз аман қаламыз ба және қандай дінмен аман қаламыз, шығармашылық па, әлде зұлым дінмен бе?»
After the war, Gilkey obtained his doctorate in religion from Columbia University in New York, being both mentored by and a teaching assistant to Reinhold Niebuhr. He was a Fulbright scholar at Cambridge University (1950–51), and went on to become a professor at Vassar College from 1951 to 1954, and then at Vanderbilt Divinity School from 1954 to 1963. He received a Guggenheim Fellowship in 1960 to study in Munich; another Guggenheim in the mid 1970s took him to Rome. In late 1963 he became a professor at the University of Chicago Divinity School, eventually being named Shailer Mathews Professor of Theology, until his retirement in March 1989. While on sabbatical in 1970, he taught at the University of Utrecht in the Netherlands; in 1975 he taught at Kyoto University in Japan, his lecture series there focusing on the environmental perils of industrialization. After his retirement he continued to lecture until 2001 at both the University of Virginia and Georgetown University. but was popularly known for his writings on science and religion. His early books and articles demonstrated the existential power of his experiences, from his early pacifist professions as a student at Harvard University, where his classmates included, among others, future President John F. Kennedy, Pete Seeger, and Cardinal Avery Dulles, to his teaching in China and his experiences as a POW. His teachers, especially Niebuhr and Tillich, at Union Theological Seminary, helped him with methods and categories to formulate a powerful and creative theological vision of his own. In the 1970s and 1980s, Gilkey's theological vision was colored by the growth of Buddhism, and Sikhism as both religions began to influence religious life in America. He held the view most world religions enjoyed "rough parity". "The question for our age," he once wrote, "may well become, not will religion survive, as much as will we survive and with what sort of religion, a creative or demonic one?"