Кіріспе
Құс түрі. Ақ-қара су тыраны (Fluvicola pica) – тыран-шырша құстар тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Ол тропикалық Оңтүстік Америкада, Панама мен Тринидадтан Оңтүстікке қарай Боливияға дейін көбейеді.
The pied water tyrant (Fluvicola pica) is a small passerine bird in the tyrant flycatcher family. It breeds in tropical South America from Panama and Trinidad south to Bolivia.
Таксономия
Сулы пидос түрін француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы 1779 жылы өзінің "Табиғат тарихындағы құстар" атты еңбегінде, Француз Гвианасының Кайен қаласында жиналған мысалдан сипаттаған. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, қолмен боялған суреттер жинағында бейнеленген. Бұл суреттер жинағы Эдме Луи Добентонның бақылауымен Буффонның мәтініне қосымша жасалды. Суреттердің түсіндірмесінде де, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің суреттер жинағының каталогында *Muscicapa pica* деген екі атаулы номенклатураны қолданды. Бүгінде сулы пидос тираны 1827 жылы ағылшын натуралисі Уильям Джон Суэйнсон ұсынған *Fluvicola* туысына жатқызылады. Бұл түр монотипті.
Сипаттама
Сулы пидометрдің ұзындығы 13,5 см, салмағы 13 г. Ересектердің түсі негізінен ақ, ал мойны, арқасы, қанаттары мен құйрығы қара. Еркек және аналықтары бір-біріне ұқсас, бірақ аналықтарының қара түсіне қоңыр араласқан болуы мүмкін, ал жас құстар ересектерде қара болған жерлерінде қоңыр түсті болады. Оның дауысы – мұрыннан шыққан «дҗуиоо» дыбысы.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр сазды саванналарда және мангр тоғайларының жиектерінде кездеседі. Ұясы – қауырсынмен астарланған, жайпақ, шөптер мен басқа да өсімдік материалдарынан құралған, бір жағынан кіретін дөңгелек пішіндес болады. Ол судың үстінде немесе жанындағы бұтақтың соңына салынды. Екі жыныстың да екі-үштей кремі түсті, көбінесе қоңыр дақтары бар жұмыртқаларын басып шығарады. Қозылар кейде бұл ұяларды паразиттейді. Ақ-қара су тирандары қонғанда көтеріліп-түсіп отырады және "көбелек" сияқты қанат қағумен әдемі ұшып көрсетіледі. Олар негізгі тамақтары – жәндіктерді су жағасындағы төменгі өсімдіктер арасында іздейді.