Кіріспе
Галатин ұлттық орманы (қазір Кустер Галатин ұлттық орманы деп аталады) – Монтана штатының оңтүстік-батысында орналасқан АҚШ ұлттық орманы. Кустер Галатинның көп бөлігі штаттың оңтүстік шекарасы бойымен созылады, ал бір бөлігі Солтүстік-Батыс Вайомингтің құрамына кіреді.
The Gallatin National Forest (now known as the Custer Gallatin National Forest) is a United States National Forest located in South West Montana. Most of the Custer Gallatin goes along the state's southern border, with some of it a part of North West Wyoming.
География
Орман аумағының жалпы көлемі – , оның шамамен Галлатин орманы аймағында, ал қалғаны Кастер ұлттық орман аймағында орналасқан. Галлатиннің көп бөлігі Йеллоустон ұлттық паркімен шектеседі және Үлкен Йеллоустон экожүйесінің бір бөлігі болып табылады, бұл экожүйе парктің ішінде және оның төңірегінде шамамен аумақты қамтиды. Кастер ұлттық орман Монтана штатының шығыс бөлігі мен Вайоминг штатының солтүстік-батыс жағында орналасқан, оның жерінің көп бөлігі Монтанада орналасқан. Орман Парк, Галлатин, Свит Грасс, Мэдисон, Карбон және Мигер округтерінің арасында шамамен алты округке созылып жатыр. Орман ішінде Галлатин, Мэдисон, Бриджер, Крейзи, Абсарока және Биартут таулары сияқты алты жеке тау жотасы бар. Биартут тауларында орналасқан Гранит шыңы 12799 фут (3901 метр) биіктігімен орманның және Монтана штатының ең биік нүктесі болып табылады. Монтана штатының Ливингстон қаласының солтүстігіндегі орманның бөлек бөлігі Крейзи тауларында орналасқан, олар шығысқа қарай Ұлы жазықтан 7000 футтан (2134 метр) жоғары көтеріледі. Орманға Абсарока–Биартут және Ли Меткалф сияқты екі жабайы аймақ, сондай-ақ Йеллоустоун, Мэдисон және Миссури өзендерінің салалары кіреді.
Жануарлар мен өсімдіктер
Төменгі биіктіктерде көбінесе шөптесін өсімдіктер мен жусан өседі, ал жоғарырақ жерлерде Дуглас шыршасы, түрлі шыршалар, мақта ағашы және қайын ағашы басым түрлерді құрайды. 6437 км-ге жететін өзендер мен ағындардың арасында Йеллоустон өзенінің ірі салалары бар, ол орманның батыс және шығыс бөліктерін екіге бөліп, Парадайз аңғары арқылы ағады. Миссури өзенінің ірі салалары – Галлатин және Мэдисон өзендері де орман ішінде орналасқан. Орман 300-ден астам жануарлар мекендейді, оның ішінде гризли аюы, ақбас бүркіт және сұңқар бар. Солтүстік Американың батыс аймағына тән көптеген түрлер осы толыққанды экожүйеде кездеседі, соның ішінде бұғы, қашан, бизон, моос, бигхорн қойы, мүйізді марал, пума, сұр қасқыр және қара аю. Көптеген балық түрлері көптеген өзендерде және су қоймаларында қоныстанды, олардың ішінде ақ сорғыш, ұзын мұрынды сорғыш, тау сорғышы, ұзын мұрынды даке, батыс шыбын-шіркейі, нүсқалы скульпин және Йеллоустон көкбалығы, тау ақ балығы, сондай-ақ әкелінген аяз балығы, қоңыр балық және бұлақ балығы бар. Әр түрлі форель түрлері өзендерде көптеп кездеседі, бұл орманды АҚШ-тағы ең танымал балық аулау аймақтарының біріне айналдырады. Галлатин ұлттық орман аймағындағы және оған жақын жерлердегі Йеллоустон көкбалығының популяциясы жаңбыр балығымен будандасу қаупінде тұр. Орман 1899 жылы Солтүстік АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің құрамында құрылған, кейін Альберт Галлатиннің (1761–1849) есімімен аталып, ол АҚШ қазынашылығының хатшысы және американдық тілдер мен мәдениеттерді зерттеуші ғалым болған. 1959 жылы Йеллоустон ұлттық паркіне жақын Мэдисон каньонында 7,2 балдық жер сілкінісі болды, нәтижесінде үлкен көшкін Мэдисон өзенін жапты және біз қазір "Жер сілкінісі" көлі деп білетін көл пайда болды. 2014 жылдан бастап, шығындарды ұлғайтуға қарсы күресу мақсатында Галлатин ұлттық орман мен Кастер ұлттық орман әкімшілік тұрғысынан біріктірілді, ал 2020 жылы екі ұлттық орман үшін де жаңа басқару жоспары жасалды.
Менеджмент
2014 жылдан бері Галлатин және Кастер ұлттық ормандары Монтана штатының Бозман қаласындағы бас кеңсесі және Биллингстегі қосымша кеңсесі бар Кастер-Галлатин ұлттық орманы ретінде бірігіп басқарылуда. Орманды басқару үшін Батыс Йеллоустоун, Ливингстон, Бозман, Гардинер, Эшленд және Ред Лодж (Монтана штаты) және Кэмп Крук (Оңтүстік Дакота штаты) қалаларында жеті жергілікті рейнджерлік округтік кеңсе жұмыс істейді.
Қол жеткізу
Орманға кіруге 90-шы тас жолдан оңтүстікке қарай 89-шы автожол арқылы Монтана штатының Ливингстон қаласынан Монтана штатының Гардинер қаласына дейін, немесе 191-ші автожол арқылы оңтүстікке қарай Монтана штатының Боземан қаласынан Батыс Йеллоустоун қаласына дейін болады. Орман ішінде 2290 миль (3685 км) жаяу жүру жолдары орналасқан, олар жабайы табиғат аймақтарына қол жеткізуге мүмкіндік береді және Йеллоустоун ұлттық паркіндегі жолдармен байланысады. Орманның ішінде көлікпен баруға болатын 40-қа жуық кемпинг, көптеген демалыс алаңдары және орманның аудандық кеңселері арқылы шағын төлеммен жалға алуға болатын шатырлар бар. Батыс Йеллоустоун, Монтана орманға да, Йеллоустоун ұлттық паркіне де кіруге мүмкіндік береді және қыс мезгілінде қар мотоцикліне арналған танымал орталық болып табылады. Түндегі температура жылдың кез келген уақытында нөлден төмен түсуі мүмкін, ал көктемнің соңы мен жаздың басында масалар өте көп. Жазғы күндізгі температуралар орташа есеппен 70 градус Фаренгейт (21–26 °C) шамасында болады, ал қысқы түнгі температуралар -40 градустан төмен түседі. Жауын-шашынның көп бөлігі қар түрінде жауады, кейбір аймақтарда жылдық орташа көрсеткіш 10 метрден аспайды.