Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жіптегі бұрылудың өлшемі
Measure of twist in yarn
TPI (дюймге шамалы бұрылу саны немесе дюймге шамалы айналу саны) – тоқыма өнеркәсібінде қолданылатын термин. Бұл жіптің қаншалықты бұрылғанын көрсетеді және бір дюйм жіптегі бұрылу санын санау арқылы есептелуі мүмкін.
TPI (twists per inch or turns per inch) is a term used in the textile industry. It measures how much twist a yarn has, and can be calculated by counting the number of twists in an inch of yarn.
Жігіттің әр түрлілігі
Талшықтарды бірге ұстау үшін жіпке бұралу қажет, және ол иіру және қаптау процестерінде қосылады. Бұралу мөлшері талшықтың түріне, жіптің қалыңдығына, талшықтың дайындалуына, иіру әдісіне және күтілетін нәтижеге байланысты өзгереді. Жұқа жүн мен жібек көбінесе жалпы жүнге қарағанда көбірек бұралуды қажет етеді, қысқа талшықтар ұзын талшықтардан көбірек, жұқа жіптер жуан жіптерден көбірек, ал қысқа созылған талшықтар ұзын созылған талшықтардан көбірек бұралуды қажет етеді. Жіптегі бұралу мөлшері жіптің стилін анықтауға көмектеседі – көп мөлшерде ауа бар, мысалы, жүн иіру арқылы жасалған жіп, аз ауа бар жіпке қарағанда, мысалы, мерсерленген жіпке қарағанда әлдеқайда аз бұралуға ие болады. Бұралу мөлшері сонымен қатар жіптің серпімділігіне, беріктігіне, жұмсақтығына және көптеген басқа да қасиеттеріне әсер етеді. Тігу немесе көлденең жіптерде әдетте дюймге аз бұралу болады, себебі беріктігі бойлық жіптерге қарағанда маңызды емес, ал күшті бұралған жіптер көбінесе мықтырақ болады. Бойлық жіптер тоқыма станогының кернеуіне төтеп беру үшін мықты болуы керек. Жібек сияқты жіпше талшықтар немесе көптеген синтетикалық материалдарға жіп жасау үшін тек аз ғана бұралу жеткілікті.
Twist is needed in yarn to hold the fibres together, and is added in the spinning and plying processes. The amount of twist varies depending on the fibre, thickness of yarn, preparation of fibre, manner of spinning, and the desired result. Fine wool and silk generally use more twist than coarse wool, short staples more than long, thin more than thick, and short drawn more than long drawn. The amount of twist in a yarn helps to define the style of yarn – a yarn with a lot of air such as a woollen spun yarn will have much less twist than a yarn with little air such as a worsted spun yarn. The amount of twist also affects the yarn in terms of stretchiness, strength, halo, and many other attributes. Filling or weft yarns usually have fewer twists per inch because strength is not as important as with warp yarns, and highly twisted yarns are, in general, stronger. Warp yarns have to be stronger so that they can withstand the tension of the loom. Filament fibers, such as silk, or many synthetics, need only be twisted slightly to create a yarn.
Қолмен илеу
Қолмен иірушілер жиі бір дюймге бұрылыстар санын пайдаланады. Бұрылыстардың мөлшері жіптің көптеген қасиеттерін анықтайтындықтан, бір дюймге бұрылыстар саны жіпті қайта жасау үшін маңызды өлшем болып табылады. Иіруші иірген кезде, жіптің барлық бөлігінде бір дюймге бұрылыстар санының, сондай-ақ бір дюймге оралымдар санының (жіптің қалыңдығы) бірдей екенін тексеру үшін әрбір бірнеше минут сайын тоқтайды. Жеке жіп иірген кезде бір дюймге бұрылыстар санын өлшеу, жіпті егіп (тоқу) кезінде теңдестірілген жіп жасауға көмектеседі. Бір дюймге салыстырмалы түрде аз бұрылыстары бар жіптер жұмсақ болады, бірақ бір дюймге көп бұрылыстары бар жіптерге қарағанда мықты болмайды, мысалы, орташа немесе қатты бұрылысты жіптер. Өте қатты бұрылыстары бар жіптер, кернеуден босатылғанда өзіне-өзі егіліп (тоқылып) жатса, "креп бұрылысты" жіптер деп аталады.
Handspinners use the number of twists per inch often. Because the amount of twist defines a lot about a yarn, the number of twists per inch is an important measure to recreate a yarn. As a spinner spins, they will often stop every few minutes to check to see that the number of twists per inch is the same throughout the yarn, as well as that the number of wraps per inch (the thickness of the yarn) is the same. Measuring the number of twists per inch while spinning singles also helps the spinner create a balanced yarn when plying. Yarns that have relatively few twists per inch tend to have a softer hand but are not as strong as yarns with more twists per inch, such as medium twist or hard twist yarns. Yarns that have a very hard twist, enough so that the yarn will double back onto itself when released from tension, are called crepe twist yarns.
Бір дюймге қанша бұрылысты анықтау
Бір дюймге айналған орамалардың санын, көп қабатты жіптерде, бір дюймдегі түйіндердің санын санап, сол санды жеке жіптердің санына (жіпті жасау үшін бірге бұрылған жіптер) бөлу арқылы анықтауға болады. Мысалы, жанындағы сурет екі қабатты жіптің бір дюймын көрсетсе, онда бір дюймге айналу саны 6-ны 2-ге бөлгенде, яғни 3-ке тең болады, себебі алты түйін бар және ол екі қабатты жіп. Бұл әдіс көп қабатты жіптер үшін жақсы жұмыс істейді, бірақ жеке жіптерде санарлық түйіндер жоқ. Жеке жіптің бір дюймға айналуын анықтаудың бір жолы – оны иіру кезінде контрастты түсті талшық қосу және контрастты талшық жіптің айналасына қанша рет оралғанын санау. Тағы бір әдіс – бір дюйм жіпті өлшеп, оны кері бұрап, бұрылу тоқтағанша қанша толық айналым жасағанын санау. Бұл үшін жіпке бір-бірінен бір дюйм қашықтықта екі қағаз қысқыш бекітіп, толық айналымды санауды жеңілдетуге болады. Шамамен дәлдігі төмен әдіс – жеке жіпті өзіне-өзі бұру: нәтижесіндегі екі қабатты жіптің бір дюймға айналуы жеке жіптің бір дюймға айналуының шамамен жартысына тең болады. Осылайша, жеке жіптің бір дюймға айналу санын шамамен табуға болады немесе екі еселенген жіпті өлшем ретінде пайдалануға болады. Қалыңдығы мен жуандығы әртүрлі жіптерде бірнеше дюйм бойы бұрылуды санап, нәтижені орташа есептегені жөн. Себебі, бір дюймға айналу саны жуан және жіңішке бөліктер арасында өзгеруі мүмкін.
The number of twists per inch can, in plied yarns, be determined by counting the number of bumps in one inch, and dividing that number by the number of singles (the strands plied together to make the yarn). If the adjacent picture, for example, was of an inch of two ply yarn, then the number of twists per inch would be 6 divided by 2, or three, as there are six bumps, and it is a two ply. While this method works well with plied yarns, singles don't have bumps to count. One way to determine the tpi for a single is to add a contrasting color fibre when spinning it, and then count the number of times the contrasting fibre has wrapped around the yarn. Another method is to measure an inch of yarn and untwist it, counting how many full revolutions it takes until there is no twist left. This can be done by inserting two paper clips into the yarn, at an inch apart, thus making it easier to count a full revolution. A less precise method is to allow the single to ply against itself: the resulting two ply yarn is about half the number of twists per inch of the single. Thus one can roughly find the number of twists per inch for the single, or one can use the doubled back yarn as a measure. With a thick and thin yarn, it is best to count the twist over several inches and average the results. This is because the number of twists per inch will tend to vary between the thin and thick sections.