Кіріспе

Американдық экономист (1931–2023)

Ибрагим М. Оуэсс (25 қыркүйек 1931 – 27 қараша 2023) – Мысырда туған американдық экономист, халықаралық экономикалық кеңесші және Вашингтондағы Джорджтаун университетіндегі экономика профессоры.

Ерте өмір және білім

Оуэсс Египеттегі Александрия университетінен экономика және саясаттану мамандығы бойынша коммерция бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, АҚШ-қа көшіп, Миннесота университетінде экономика саласында магистр және доктор диссертациясын қорғады.

Мансап

Оуэсс 1967 жылы Джорджтаун университетінің факультетіне қосылды. Джорджтауннан демалысқа шыққан кезде, 1977 жылы Египет үкіметінде экономикалық істер жөніндегі бірінші орынбасар болып тағайындалды. Елші дәрежесімен Нью-Йорктегі АҚШ-тағы Египет экономикалық миссиясының басшысы лауазымын атқарды. Оуэсс 50-ден астам ғылыми еңбек, соның ішінде бірнеше кітаптың авторы. Мұнай кірістері туралы жаңағы еңбегінде ол бүгінде әлемдік экономика мен бизнесте кеңінен қолданылатын терминді енгізді: «нефтедоллар». Оуэсс сұраныс қисығы алғаш рет Оксфорд университетінде таныстырылды. Ол экономика, халықаралық қатынастар және осымен байланысты салаларда Джорджтаун студенттерінің бірнеше буынын тәрбиелеген көрнекті оқытушы болды, соның ішінде АҚШ президенті Билл Клинтон (1968 жылғы түлек), ол 2011 жылы Оуэсс мемуарларына алғысөз жазды. Оның ғылыми қызығушылықтары халықаралық саудаға, әсіресе еркін саудаға және Таяу Шығыстың экономикасына бағытталған. Ол халықаралық ынтымақтастықты күшейтуді және елдер арасындағы өзара түсіністікті арттыруды жақтады. Студенттер Оуэсс-тің гуманистік, оң көзқарасымен және білім мен экономикалық дамудың қатарында құндылықтарды сақтауға берген баса назары үшін жиі атап өтеді. Оуэсс Экономика факультетіндегі зейнеткер профессор болды.

2005 жылы Египеттің «Аль Ахрам» апталығында жарияланған мақалада Оуэсс өзі сияқты египеттік эмигрант ғалымдар «өз елдерімен байланыстарын ешқашан үзбейтінін» айтты. Мақалада, оның туған Египетіне деген осы байланысы Оуэсс-ті «Египет үкіметіне қызмет етуді ұсынуына» және «1977 жылы президент Анвар Садаттың бұйрығымен АҚШ-тағы Египет экономикалық миссиясының басшысы болып тағайындалуына» себеп болды деп көрсетілген. Мақалада Оуэсс былай деді: «Мен әрқашан Египет істеріне қатысып келдім. Мен екі рет Египет-Америка ғалымдар қауымдастығының төрағасы болдым және Египетке технология мен білімді жеткізуге бағытталған бірнеше жобаны басқардым».

Өлім

Оуэсс 2023 жылғы 27 қарашада Мэриленд штатының Бетезда қаласында 92 жасында дүние салды.