Кіріспе

1961 жылы тарихи Либералды партия таратылды.

Либералды партия (Κόμμα Φιλελευθέρων, сөздерінше "Либералдар партиясы") – Грекияда 20 ғасырдың басы мен ортасындағы маңызды саяси партия. Ол 1910 жылдың тамызында Элефтериос Венизелоспен құрылған және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құлдырағанға дейін көптеген жылдар бойы грек саясатына басымдық етті. Венизелостан басқа, оның ең танымал мүшелері Александрос Папанастасиу, Николаос Пластирас, Георгиос Папандреу және Константинос Мицотакис болды. Партия құрылғаннан бері оның символы – Венизелос Криттен өзімен бірге әкелгенге ұқсас теңіз якорі болды.

Тарих

Критте (кейін Осман империясының автономды аймағы) «Xipoliton» («жалаңаяқ») партиясы ретінде құрылған, оның алғашқы басшылары Костис Мицотакис (Константинос Мицотакистің әкесі) және Элефтериос Венизелос болды. Грекия Критті қосып алғаннан кейін, Венизелос Афинаға көшіп, 1910 жылы партияны «Филелефтерон» (либералдық) деген атпен ұлттық партияға айналдырды. Келесі 25 жыл бойы партияның тағдыры Венизелоспен тығыз байланысты болды. 1935 жылы Николаос Пластирас басқарған сәтсіз төңкеріс талпырысынан кейін партия заңды түрде таратылды, бірақ ұйым өз қызметін жалғастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мысырдың Каир қаласында, британдықтардың көмегімен Грекияның эмиграциядағы үкіметі құрылды. Үкіметтің құрамына Георгиос Папандреу және Софоклис Венизелос сияқты көрнекті либералдар кірді, тіпті король Георгий ресми мемлекет басшысы қызметін сақтап қалды. Соғыстан кейін партия қайта құрылды. 1950 жылдарға қарай Либералдық партия көптеген қолдаушыларын жоғалтты және ақырында «Орталық одаққа» (Enosi Kentrou) біріктірілді, ол 1963 және 1964 жылғы сайлауларда жеңіске жетті. Либералдық партия өмір бойы Грекия Коммунистік партиясының күшеюіне қарсы тұруға тырысты, ол либералдардың ең маңызды сайлау базасында (Балқан соғыстары мен Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Грекия иеленген «Жаңа жерлердің» босқындары) жалғыз нақты оппозиция болды, кейде антикоммунистік заңнаманы қолдану арқылы. Либералдық партия 1961 жылы Георгиос Папандреудің басшылығымен «Орталық одаққа» (Enosi Kentrou) қосылды. 1980 жылы Элефтериос Венизелос немересі Никитас сол атпен жаңа партия құрды, ол бастапқы партияның жалғасы екенін мәлімдеді, қараңыз Либералдық партия (Грекия, қазіргі заман).

Идеология

Грекия қоғамының орталықшыл топтарын көрсететін және орта тап пен Жаңа жерлердің халқы қолдаған, оның басты қарсыласы Халық партиясы болды. Либералдық партия монархияға қарсылықпен көбірек байланысты болды, ал 1920 жылдары либералдар республика құрды және оны өмір сүрген қысқа мерзімінің көп бөлігінде басқарды. Партия Венизелизмнің идеологиялық мұрасын жалғастырды.

Сайлау нәтижесі

Нәтижелер, 1910–1958 (жыл сайлау бетіне сілтеме)
Жыл Сайлау түрі Дауыс саны Пайыз Мандаттар Статус
1910 Парламенттік Дерек жоқ
1912 Дерек жоқ
Мамыр 1915 Дерек жоқ
Желтоқсан 1915 Бойкотталды
1920 375 803 ?
1923 Дерек жоқ
1926 303 140 31.6
1928 477 502 46.9
1929 Сенаторлық 450 624 54.6
1932 Парламенттік 391 521 33.4
1932 Сенаторлық 142 575 39.5
1933 Парламенттік 379 968 33.3
1935 Бойкотталды
1936 474 651 37.3
1946 159 525 14.4
1950 291 083 17.2
1951 325 390 19.0
1956 Дерек жоқ
1958 795 445 20.7