Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы Лос-Анджелес мегаполисі аймағындағы маңызды магистральдық көше
Уилшир бульвары (['wɪɫ.ʃɚ]) – Оңтүстік Калифорнияның Лос-Анджелес аймағындағы 15,83 миль (25 км) ұзындықтағы танымал бульвар. Ол Санта-Моника қаласындағы Оушен даңғылынан шығысқа қарай Лос-Анджелес қаласының қаржылық ауданындағы Гранд даңғылына дейін созылады. Лос-Анджелестің негізгі шығыс-батыс бағытты артериялық жолдарының бірі, сонымен қатар Беверли-Хиллз қаласынан өтетін маңызды қалалық көшелердің бірі. Уилшир бульвары Санта-Моника бульварымен Санта-Моникадан Беверли-Хиллздің батыс шекарасына дейін шамамен параллель жүреді. Шығыс шекарасынан бастап ол Алтыншы көшеден оңтүстікке қарай бір блокқа дейін созылады. Уилшир бульвары көбінесе тығыз құрылыспен дамыған, Лос-Анджелестің бес ірі бизнес ауданын және Беверли-Хиллзді байланыстырады. 1956 жылдан кейін Лос-Анджелесте салынған көптеген көкжайлар Уилшир бойында орналасқан; мысалы, Калифорниядағы ең биік ғимарат – Уилшир Гранд Орталығы Фигероа көшесінің қиылысында орналасқан. 1966 жылы Уилшир және Гранд көшелерінің қиылысында салынған Бір Уилшир, көптеген телекоммуникациялық компаниялар орын жалдайтындықтан, «Тынық мұхиты аймағының барлық интернет желілерінің басты хабы» деп есептеледі. Лос-Анджелес қаласының үшінші ең үлкен мұнарасы – Aon Center, Лос-Анджелес қаласының орталығындағы 707 Уилшир бульвары мекенжайында орналасқан. Фэрфакс және Хайленд даңғылдары арасындағы бульвардың бөлігі, «Керемет Миля» деп белгілі, Лос-Анджелестің көптеген ірі музейлері мен мәдени орталықтарына үй иесі. Шығысқа қарай, Хайленд даңғылы мен Уилтон Плейс арасындағы аудан «Парк Милясы» деп аталады. Вествуд пен Холмби Хиллз арасында Вилширдің бұл бөлігіне қарап тұратын бірнеше биік, сәнді кондоминиум үйлері бар, олар «Миллионерлер Милясы», «Уилшир дәлізі» және «Кондо каньоны» деп әртүрлі аталады. Century City-дің жанында орналасқан Уилшир дәлізі Лос-Анджелестің ең қарбалас аудандарының бірі болып табылады және онда көптеген биік тұрғын үйлер орналасқан. Фокс және MGM студиялары, сондай-ақ көптеген тарихи Лос-Анджелес қонақүйлері бірнеше көкжайларда орналасқан. Уилшир бульвары Корея қауымының да негізгі көшесі болып табылады, онда Лос-Анджелестің ең көне ғимараттары мен көкжайлары орналасқан. Корея қауымы және Орта Уилшир Лос-Анджелестің ең тығыз қоныстанған аудандарының қатарында.
Үнділер көшесі
Уилшир бульвары конкистадорлардың барлауынан бұрын аймақта қоныстанған Тонгва тайпалары салған маңызды жолдардың бірі ретінде пайда болды. Лос-Анджелес қаласы негізделген кезде Уилшир бульвары сол кезде Яанга деп аталған, аймақтағы ең ірі Тонгва ауылын – кейіннен Юнион Стейшнге айналған – Тынық мұхитымен байланыстырған басты артериялардың бірі болды. Лос-Анджелес қаласының негізі қаланғаннан бастап 19 ғасырдың соңына дейін Уилшир бульвары «Индиандар көшесі» деп аталды. Лос-Анджелесте испандық бекіністер пайда болғанға дейін Уилшир бульварының көп бөлігін Тонгва тайпасының қолдануына байланысты табуға болады. Олар оны қазіргі Уилшир бульварының Миракл Майл бөліміндегі Ла-Бреа шатқалынан шайырды өздерінің жағалаудағы елді мекендеріне тасымалдау үшін пайдаланған. Кейін бұл жолды испандық саяхатшылар мен қоныс аударушылар да қолданды, оны «Эль Камино Вьехо» («Ескі жол») деп атады. Ақырында Уилширге айналған бұл бағыт Лос-Анджелес қаласының алғашқы пуэблосынан және испандықтардың алғашқы бес жер грантынан, яки ранчосынан өтті. Уилшир бульвары ондаған жылдар бойы әртүрлі көшелерден бірте-бірте құрастырылды. Ол 1870 жылдары Санта-Моникада Невада авенюі ретінде, ал 1880 жылдары Вестлейк (қазіргі МакАртур) паркі мен қала орталығы арасында Оранж көшесі ретінде бастау алды. Невада және Оранж авенюлері кейіннен Уилширдің бөлігі болып қайта аталды. Ол Лос-Анджелес қаласына Westlake Park (қазіргі МакАртур паркі) ауданында салынған сәнді үйлердің учаскесінен батысқа қарай созылатын бульвар үшін жер сыйлады. Оның талабы бойынша, 37 метр ені және 366 метр ұзындығы бар, арпа егістігінің бөлігі болған бұл жерге оның аты берілді, сондай-ақ теміржол желілері мен тауарлық немесе өнеркәсіптік көліктерге тыйым салынды. Уилшир бульвары мен С. Кенмор авенюінің бұрышында орналасқан тарихи тұрғын үй ғимараты – Гейлорд – оның орташа есімін алып жүр. Бұрын Уилшир бульвары МакАртур паркі көлінде аяқталған, бірақ 1934 жылы ол үшін, Фигероадан Альварадоға дейін созылған Оранж көшесімен Лос-Анджелес қаласының орталығына қосылатын бөгет салынды. Оранж көшесі Уилшир деп аталды және Фигероадан шығысқа қарай Гранд көшесіне дейін ұзартылды. Бұл көлді екіге бөлді, ал солтүстік жартысы кейіннен кептірілді. Уилшир бульварының Дж. Пол Геттиге тиесілі үй 1950 жылы түсірілген «Sunset Boulevard» фильмінің түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды және 1957 жылы бұзылып жатыр.
Көлік
Бульвардың барлық бөлігі кем дегенде төрт жолақты, ал Гувер көшесі мен Робертсон бульвары арасындағы көп бөлігі ортасынан биіктелген жолаққа ие. Бульвардың ең кең бөлігі Уэствудтың орталық бизнес ауданында орналасқан, онда Уилшир көшесімен Уэствуд бульварының қиылысынан өтетін көптеген жаяу жүргіншілер он жолақты (соның ішінде екі солға бұрылуға арналған бөлімшесі) кесіп өтуге тиіс. Лос-Анджелес көлік департаментінің 1991 жылғы зерттеуіне сәйкес, бұл қиылыс және жақын орналасқан Уилшир мен Ветеран қиылысы Лос-Анджелестегі ең қызығушылық тудыратын жерлердің қатарында.
LA метрополитені
Лос-Анджелес метросының B және D метро желілері Уилшир бульвары бойымен жүріп, одан кейін және станцияларына қызмет көрсетеді, онда D желісі Уилшир бульвары бойымен Корея қаласындағы екі станцияға – және станцияларына дейін жалғасады, ал B желісі Вермонт авенюі бойымен солтүстікке бұрылып соңында тоқтайды. Уилшир бульвары бойымен болашақ D желісін кеңейту құрылысы 2014 жылдың қараша айында басталды. Құрылыс жоспарына сәйкес, жобаның қазіргі Уилшир/Уэстерн станциясынан Уилшир және Ла Сиенега бульварларының қиылысындағы жоспарланған Уилшир/Ла Сиенега станциясына дейінгі бөлігі 2025 жылға дейін аяқталады. Екінші кезең 2018 жылдың 23 ақпанында Уилшир/Ла Сиенегадан Century City станциясына дейін ресми түрде басталды және 2026 жылы аяқталуы күтілуде. D желісін кеңейтудің үшінші кезеңі толық аяқталғаннан кейін UCLA және Westwood/VA ауруханасына дейін созылады, және басым бөлігі Уилшир бульварымен өтеді. Бұл бөлік 2027 жылы Лос-Анджелесте өтетін 2028 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дейін аяқталады, себебі Вествуд/UCLA станциясы бірнеше спорттық нысандарға қызмет көрсетеді. Санта-Моника қалалық бөлігіне арналған төртінші кезең әлі жоспарлау кезеңінде және қаржыландырылмаған.
The construction of the future D Line Extension along Wilshire Boulevard commenced in November 2014. The construction timeline would see the project from the existing Wilshire/Western station to the planned Wilshire/La Cienega station on the corner of Wilshire and La Cienega Boulevard, to be completed by 2025. The second phase got officially under way on February 23, 2018 from Wilshire/La Cienega to Century City Station, and it is expected to be completed in 2026. Phase 3 of the D Line extension, when fully completed, will extend to UCLA and Westwood/VA Hospital, and will follow Wilshire Boulevard for most of its route. That part will be completed in 2027 in time for the 2028 Summer Olympics held in Los Angeles, as the Westwood/UCLA station will serve multiple sporting venues. Phase four to downtown Santa Monica is still in the planning stages and has no funding.
LA метро автобус маршруттары
Метроның жергілікті желісі 20, Метроның жылдам желісі 720 және Санта-Моника транзит желісі 2 Уилшир бульвары бойымен қатынайды. 720-шы желінің жолаушылар саны көп болғандықтан, осы бағытта 60 футтық (18 м) NABI & New Flyer буыны бар автобустар қолданылады, сондай-ақ желінің кейбір бөліктерінде автобусқа арналған бөлек жолақтар бар. Лос-Анджелес қаласындағы Уилшир бульварының ескірген бөліктері үлкен шұңқырларымен әйгілі.