Кіріспе

Автомагистральдер жүйесі

Оңтүстік Калифорния автомагистральдары – 23 миллион адам тұратын Оңтүстік Калифорния мегарегионындағы өзара байланысты автомагистральдардың кең желісі. Лос-Анджелес қаласының автомагистральдерінің бас жоспары 1947 жылы Аймақтық жоспарлау комиссиясымен бекітілді және құрылысы 1950 жылдардың басында басталды. 1970 жылдары жоспар қарсылыққа және қаржыландыру шектеулеріне тап болды, ал 2004 жылға қарай жоспарланған желінің тек 61% ғана аяқталды.

Шығу тегі

Оңтүстік Калифорнияның автомобильге деген құштарлығы, көбінесе 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолының аймақтың саудасына тым қатаң бақылау жасауына наразылық тудырғандықтан деуге болады. 1910 жылы губернаторлыққа үміткерлік науқаны кезінде Оңтүстік Тынық мұхитына қарсы кандидат Хирам Джонсон штатты автомобильмен аралап шықты, сол кезде бұл оңай іс емес еді. Оңтүстік аймақтың халқының санасында автомобиль таза, прогрессивті үкіметпен байланысты болды, бұл темір жолдардың Орта Батыс және Солтүстік-Шығыстағы сыбайлас жемқор үкіметтерге жасаған бақылауына кері келді. Оңтүстік Тынық мұхитының меншігіндегі Тынық мұхиты электр темір жолының әйгілі қызыл трамвайлары 1910 және 1920 жылдардағы Лос-Анджелестің қарқынды өсу кезеңінде қала құрылысының негізгі бағыты болғанымен, олар тиімсіз және автомобильдерге қарағанда аз тартымды болды. 1920 жылдары автомобильдердің бағасы төмендегенде, Pacific Electric жолдары жол тасымалдаудан айырыла бастады. Жол ағлағы салдарынан аймақтың дамуы тоқтауға айналу қаупі туды. Сонымен қатар, бірқатар беделді қала құрылысшылары қала маңындағы дамудың тірегі ретінде "Сиқырлы автокөлік жолдары" деп аталған, кеңінен танымал кітапта баяндалған желі құруды жақтады. Бұл "жасыл белдеу" жақтастары қалалық тығыздықты азайту және үй иелену деңгейінің төмендеуіне қарсы тұру үшін орталықтандырылмаған, автомобильге бағытталған дамуды қажет деп есептеді. 1930 жылдардың соңында Лос-Анджелес агломерациясындағы жол ағлағы соншалық алаңдатушылық тудырды, сол себепті беделді Оңтүстік Калифорния Автомобиль клубы жоғары орналасқан "Автомобильдік жүйе" құруға қатысты күрделі жоспар жасады, оның маңызды бөлігі трамвай желілерін тарату болды, олар жергілікті көшелерде де, жаңа жылдам жолдарда да жүре алатын автобустармен алмастырылуы тиіс еді. 1930 жылдардың соңында, автожол жүйесін Лос-Анджелес қалалық жоспарлаушылары алғашқы жобалаған кезде, олар әр автожолдың орталық бөлігіне жеңіл теміржол табандарын орнатуды жоспарлаған (бұл, әрине, Тынық мұхиты электр теміржолының қызыл вагондарын тасымалдауға мүмкіндік берер еді), бірақ бұл жоспар толыққанды іске асырылмады.

Жоспарлау және құрылыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік Калифорниядағы жолдар мен теміржолдардағы көлік қиындықтары көптеген адамдарды оңтүстік Калифорнияның үлкен халқына арналған жаңа көлік жүйесінің қажеттігіне көндірді. Лос-Анджелес қаласы орталық қалаға бағытталған, жаңартылған теміржол көлігі жүйесін жақтады. Дегенмен, 1940 жылы Лос-Анджелес пен Пасадена арасында салынған Арройо-Секо автожолының сәттілігі көптеген адамдарды аймақтың көлік мәселелерін автожол жүйесі шеше алады деген сенімге жеткізді. Сондықтан, Уиттиер, Саут Гейт, Лонг-Бич және Пасадена сияқты айналасындағы қалалардың басшылары өз тұрғындарын жеке қалалық орталықтарынан Лос-Анджелеске бағыттап жіберудің орнына, бүкіл аймақты байланыстыратын автожол желісін құруды ұсынды. Автожолдарды қолдаушылық көзқарас үстемдік құрды, және 1947 жылға қарай Калифорния мемлекеттік жұмыс департаменті (қазіргі Caltrans) Лос-Анджелеске арналған жаңа, кең ауқымды автожол жоспарын жасады (бұл жоспар негізінен 1930 жылдардағы жергілікті жоспарланған жүйеге негізделген, бірақ автожолдардың орталық бөлігіндегі жеңіл теміржол жолдары болмады). Сан-Диего да көп ұзамай осы жолға түсті, ал 1950 жылдардың басында аймақтың көптеген автожолдарының құрылысы басталды.

Автомобиль жолдары атаулары

Оңтүстік Калифорния тұрғындары әдетте автокөлік жолдарын анықталған артикльмен атайды, мысалы, "5" немесе "10" деп. Мұндай артикльдің қолданылуы басқа американдық диалекттерден, соның ішінде Солтүстік Калифорниядан ерекшеленеді, бірақ Ұлыбританиядағы (мысалы, "M1-ге M25-ке дейін барыңыз") және басқа да еуропалық елдердегі (мысалы, неміс тілінде "die A1") қолданылумен үйлеседі. Сонымен қатар, Оңтүстік Калифорния автокөлік жолдарының бөліктеріне ресми нөмірлерінің орнына көбінесе аттар беріледі. Мысалы, Санта-Моника және Сан-Бернардино аттары 10-шы қалааралық автокөлік жолының бөліктері үшін қолданылады, тіпті 1990 жылдардан бері салдарындағы жол тораптарына орнатылған автокөлік жолдарының жоғарыдағы тақталарында бұл аттар көрсетілмейді, олардың орнына автокөлік жолының нөмірі, бағыты және бақылау қаласы көрсетіледі. Автокөлік жолының "аты" екі немесе одан да көп түрлі нөмірленген бағыттардың бөліктерін білдіруі мүмкін; мысалы, Вентура автокөлік жолы АҚШ-тың 101-ші және 134-ші штаттық автокөлік жолдарының бөліктерінен тұрады, ал Сан-Диего автокөлік жолы 5-ші қалааралық автокөлік жолының бөліктерінен және 405-ші қалааралық автокөлік жолының толық ұзындығынан тұрады. 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында Оңтүстік Калифорнияда автокөлік жолдары салынып жатқан кезде, жергіліктік қолданыста көбінесе автокөлік жолының аты анықталған артикльмен қолданылатын.