Кіріспе

Раункияр жүйесі – даниялық ботаник Кристиан К. Раункияр жасаған және кейіннен түрлі авторлар тоғытқан, өсімдіктерді тіршілік нысандарының категориялары бойынша жіктеу жүйесі. Өсімдік нысандарының түрлері Раункиярдың анықтамасы бойынша.

Тарих

Ол алғаш рет 1904 жылы Дания ботаникалық қоғамындағы баяндамада ұсынылды, бұл баяндаманың жарияланған талқылауынан көрініп тұр, бірақ баяндаманың өзі де, оның атауы да сақталмаған. "Botanisk Tidsskrift" журналы М. П. Порсильдтің баяндамасы туралы қысқаша пікірлерді жариялады, ал Раункияр оған жауап берді. Толық мәлімет келесі жылы француз тілінде жарияланды. Раункияр жүйені одан әрі дамытып, 1907 жылы оны дания тілінде жариялады. Алғашқы жазба және 1907 жылғы мақала кейін ағылшын тіліне аударылып, Раункиярдың жинақталған еңбектерімен бірге жарияланды.

Жаңғырту

Раункиердің өмір формасы схемасы кейіннен әртүрлі авторлар тарапынан қайта қаралып, толықтырылды, бірақ негізгі құрылымы сақталды. Раункиердің өмірлік формалар жүйесі биоталардың өзгеруін және кейбір фитофаг жануарлар тобының пайда болуын зерттеуде пайдалы болуы мүмкін.

Бөлімшелер

Раункияр жүйесінің бөлімдері, қолайсыз жағдайлар – яғни суық және құрғақ маусымдар – кезінде өсімдіктің қанатының орналасуына сүйенеді.

Хамаефиттер

Бұл өсімдіктерде топырақ бетіне жақын тұрақты өркендерде бүршіктер қалыптасады; топырақ бетінен ең көп 25 см биіктікте орналасқан көп жылдық жаңару бүршіктері бар ағаш тәрізді өсімдіктер, мысалы, көктемгі шілте және жалбызгүл.

Терофиттер

Бұл бір жылдық өсімдіктер, олар қолайлы жағдайда тіршілік айнымасын жылдам аяқтап, суық немесе құрғақ маусымды тұқымдар түрінде басып өтеді. Өсімдіктердің шамамен 6% терофиттер болып табылады, бірақ ыстық, құрғақ жазға ие аймақтарда олардың үлесі әлдеқайда жоғары.

Аэрофиттер

Аэрофиттер жүйеге кейінірек қосылды. Бұл өсімдіктер ауа мен жаңбырдан ылғал мен қоректік заттарды алады. Олар көбінесе басқа өсімдіктерде өседі, бірақ оларға паразиттік тимейді. Бұл көп жылдық өсімдіктер, эпифиттерге ұқсас, бірақ олардың тамыр жүйесі жетілмеген. Олар тек қана көп тұманды, өте құрғақ аймақтарда таралған қоғамдастықтарда кездеседі.