Кіріспе

Солтүстік тармағы қонысы – 19 ғасырда Канада даласында, қазіргі Саскачеван провинциясындағы француз метистерінің бірнеше қонысына берілген атау. Метистер осында 1860 және 1870 жылдары қоныстануды бастады, олардың көпшілігі Манитобадағы Ред-Риверден экономикалық және әлеуметтік қиындықтардан қашып келді. Бұл қоныстар Солтүстік-Батыс көтерілісі кезінде метистердің қарсылығының орталығына айналды, 1885 жылдың наурыз айында Луи Риэль, Габриэль Дюмон, Оноре Джексон және басқалар Батош штаб-пәтерінде Саскачеван Уақытша үкіметін құрды.

Тарих

Елді мекендер Оңтүстік Саскачеван өзенінің екі жағымен, Балық өзенінен солтүстікке қарай Батош және Сент-Лоран арқылы Сент-Луиске дейін, өзен жағалаулары бойында орналасқан. Сент-Луис олардың солтүстік шекарасы болды. Олардың ішінде Сент-Лораннан 12 шақырым қашықтықтағы Дук көлі де бар, ол Сент-Лоран паром арқылы қолжетімді болатын. Фиш-Крик пен Сент-Луис арасындағы қашықтық 50 шақырымнан кем еді. Олар бірнеше Кри үндістерінің қорықтарына және Принс Альберт маңындағы солтүстікке қарайғы Англо-Мети қоныстарына жақын орналасқан. Батош және Сент-Лоран де Грандин қалаларын Ред-Ривер қонысынан келген француз метистері құрған. Қысқылар – қыста далада аң аулап, көктемде аулаған малдарымен Қызыл өзенге оралатын аңшылар мен аң аулаушылар еді. Габриэль Дюмон 1863 жылдан 1875 жылға дейін Оңтүстік тармақ елді мекендерінде тұратын 200 аңшыдан тұратын топтың бизонға аң аулауын басқарды. 1873 жылы Оңтүстік тармақ елді мекендері бизонға аң аулау заңдарына негізделген, Габриэль Дюмон басшылығымен жергілікті басқару жүйесін құрды. 1880 жылдары Оңтүстік тармақ елді мекендерінің халқы 1300-ге дейін жеткен, ал ең ірі төрт елді мекеннің әрқайсысында 40-тан 60 отбасы тұрды. 1885 жылғы Солтүстік-Батыс көтерілісі Оңтүстік тармақ қауымдастықтары үшін ауыр оқиға болды, ал 1890 жылдары теміржолдың салынуымен жаңа иммигранттардың саны артып, олар өркендеу кезеңдерін өткізді. Дегенмен, Сент-Луис сияқты кейбір елді мекендер әлі де сақталған.

Миссиялар

Мария Безуазаның миссионерлік облаттары 1870 және 1880 жылдары елді мекендерде миссиялар құрды. Сент-Лорант – елді мекендердің ең ежелгісі, бастапқыда метистердің далалық бизон аулаушыларының қыстау орны болған. 1873 жылы Андре о. м. i. әкесі миссия құрды. 1874 жылы Андре о. м. i. әкесі Дук-Лейк миссиясын (Сен-Сакремент) құрды. 1882 жылы Вегревилл о. м. i. әкесі Батош миссиясын (Сен-Антуан) құрды. 1886 жылы Лекок о. м. i. әкесі Сент-Луи де Ланжевен миссиясын құрды. Фиш-Крик миссиясын да Лекок о. м. i. әкесі құрды.

1888 жылға қарай Фиш-Крик миссиясынан басқа барлық миссияларда мектептер болды. Сент-Лорантта пошта, телеграф кеңсесі және дүкен болды. Дук-Лейкте пошта кеңсесі (Стобарт деп аталды), ұн диірмені және сауда бекеті болды. Батошта үш дүкен, пошта кеңсесі және салон болды. Сент-Луисте дүкен (Макдугаллдың қиылысында) және пошта кеңсесі (Бучер деп аталды) болды.