Кіріспе
Австралиялық саясаткер Питер Хон Чжун Вонг (12 қазан 1942 жылы туған) – Қытайда туған австралиялық саясаткер. Сиднейдегі қытай қауымдастығының белгілі бір тұлғасы және Австралия Либералдық партиясының бұрынғы мүшесі. Либералдық партияның Паулин Хансон мен оның «Бір Ұлт» партиясының күшеуіне қарсы тұрудан бас тартуы оны алаңдатты және ол ақырында «Біртұтас партияны» құрды. 1998 жылдан 1999 жылға дейін партия төрағасы болды және 1999 жылдың наурызынан 2007 жылдың наурызына дейін партияны Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы кеңесінде өкілдік етті.
Peter Hon Jung Wong (born 12 October 1942) is a Chinese born Australian politician. A figure in the Sydney Chinese community and former member of the Liberal Party of Australia, he became concerned over the Liberal Party's refusal to oppose strongly the rise of Pauline Hanson and her One Nation Party, and ultimately went on to found the Unity Party. He served as their leader from 1998 to 1999 and represented the party in the New South Wales Legislative Council from March 1999 until March 2007.
Ерте өмір
Вонг Қытайда дүниеге келген, бірақ оның хакка тайпасынан шыққан отбасы сегіз жасында коммунистік партия басқаратын елден қашып кетті. Оның отбасы Борнеода қысқа ғана уақыт тұрып, әкесі кедейлерге тегін медициналық көмек көрсеткенімен, кейін Австралияның Сидней қаласына көшіп барды. Вонг Сидней университетінде медицинаны оқып бітіріп, жеке практикамен айналысты, көп жыл бойы Сиднейде жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істеді. Ол қытай-австралиялық қауымдастыққа белсенді қатысып, 1991 жылдан 1997 жылға дейін Этностық істер комиссиясының мүшесі болып тағайындалды. 1990 жылы Қытай студенттерінің әл-ауқатын жақсарту комитетін құрды және осы комитет арқылы 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтан кейін Хоук үкіметінің 42 000 қытайлық университет студентіне пана беру туралы шешіміне ықпал етті. Осы ұйымдармен жұмыс істеу барысында Вонг жаңадан келген көшпенділерге және Сиднейдегі қытай қауымдастығының мұқтаж жағдайдағы азаматтарына көмек көрсетуді ұйымдастырды, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарында қауымдастықтың өкілі ретінде сөйледі.
Хансон мен "Бір ұлт" туралы алғашқы алаңдаушылық
Вонг көп жылдар бойы Австралияның Либерал партиясының белсенді мүшесі болды. Ол партияның Қытай ауданындағы бөлімшесінің хатшысы қызметін атқарды, Филип Рудокқа кеңесші болды және федералды депутат Брендан Нельсон мен Сидней қаласының әкіміне үміткер Катрин Грейнерді белсенді түрде қолдады. Алайда, 1996 жылғы федералды сайлаудан және 1998 жылғы Квинсленд штатының сайлауынан кейін Вонг Азиядан келетін иммиграцияны азайту платформасымен сайлауға түскен, даулы оңшыл федералды депутат Паулин Хансон мен оның «Бір Ұлт» партиясының күшейіп келе жатқанына алаңдады. Либерал партия Хансон қозғалысының өсуін тоқтатуға шара қабылдамағанда және оппозициялық Австралия Еңбек партиясынан гөрі «Бір Ұлт» партиясын басымдыққа қоятынын анық білдіргенде, Вонг алаңдаушылығын жариялады, бірақ оны тым айқын жеткізбеді. Либерал партия Хансонды басымдыққа қоюда әрі қарай талап еткенде, Вонг бірнеше қытай қауымдастығының басшыларымен бірге осы басымдық туралы шешімге қарсы науқан жүргізді. Вонг Либерал партияның жауабына наразы болып, 24 маусымда партиядан шығып, Хансонға қарсы күшпен шығудан бас тартқаны үшін партияны ашулы сынға алды. Оның бұл сөздері бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды, және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының заң шығару кеңесінің қытай-австралиялық либерал мүшесі Хелен Шам Хо бірнеше күннен кейін партиядан кеткенінен кейін одан әрі кеңінен таралды.
Бірлік партиясының құрылуы
1998 жылғы сайлау жақындағанда Вонг бастапқыда тәуелсіз кандидат ретінде қатысуды жоспарлаған. Бірақ, ол Хансонға қарсы тұру және көпмәдениеттілікті қолдау мақсатымен жеке саяси партия құруға көндірілді. Одан кейін елдің әртүрлі аймандарындағы этникалық лидерлермен апталар бойы келіссөздер жүргізілді, нәтижесінде 1998 жылдың 3 шілдесінде «Бірлік партиясы» жарияланды, ал Вонг оның алғашқы координаторы – де-факто, лидері болды. Вонг дереу кандидаттар мен мүшелерді іздеуге, сондай-ақ басқа штаттарда бөлімшелер құруға кірісті, нәтижесінде жаңа партия тез өркендеді. Ол жаңа партияның бір немесе екі этностың мүддесін қорғаудың орнына көпмәдениетті болуын қатыстыратындығына ерекше мән берді және осы мәселеде Шам Хомен келіспеді. Сондықтан, 1998 жылғы федералды сайлау алдында партияның қолдауын кеңейту үшін азиялық емес лидер табу жоспарланған, бірақ бұл орындалмады, және Вонг партияны сайлауға бастап кетті. «Бірлік партиясы» нәсілдік мәселелерде либералдық көзқарасты ұстанса, Вонгтың консерватизмі абортқа және ерікті эвтаназияға қарсы саясатында көрінді. Вонг федералды сайлауда өзіне үміткерлік танытпады, бірақ партия 148 сайлау округінің 72-сінде кандидаттарды тікелей ұсынды. Олар ешбір өкілді сайлауға жіберген жоқ, бірақ кейбір округтерде Австралиялық демократтар мен Австралиялық жасылдардан жоғары нәтиже көрсетті, алайда олардың Сенатқа ұсынған тізімі алғашқы дауыс беруде Христиан-демократиялық партиядан сәл кем дауыс жинады. Сайлау аяқталғаннан кейін Вонг және «Бірлік партиясы» 1999 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауына көшті, онда партияның парламентте өкілдік алу мүмкіндігі жоғары болды, себебі олардың негізгі базасы осы штаттың өзінде орналасқан.
Парламентке сайлау
Ол федералды сайлауға қатыспағандықтан, Вонг штаттық сайлауда Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы кеңесіне үміткер болуға шешім қабылдады және Біріккен партия тізімінде бірінші орын алды. Полин Хансон мен «Бір Ұлт» партиясының қауіп-қатері азайғаннан кейін олардың бастапқы мақсаты өзгерді, бірақ Вонг партия саясатындағы өзгеріске жетекшілік етті, көпмәдениеттілік және әлеуметтік әділдік мәселелеріне көбірек назар аударды. Вонгтың сайлау кампаниясы қытай тіліндегі газеттерде кеңінен жарияланды және науқан барысында негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында жиі сілтеме жасалды. Дегенмен, сайлауға бірнеше апта қалғанда, негізгі мүшелердің бір тобы Вонгтың басқа мүшелермен кеңеспей, бірнеше оңшыл партияларды басымдыққа қойғандығына наразылық білдіріп, орнынан бас тартты, сондай-ақ Вонгтың партия басшысы лауазымынан кетуін талап етті. Бұл Вонг пен Біріккен партия үшін ауыр салдарға әкелді, нәтижесінде ол сайлау күні дауыстардың тек 1% -ын ғана жинады. Бұл тұрғысынан, ол сайлау жүйесінің ерекшелігіне байланысты, басқа партиялардан жеткілікті дауыс жинап, Заң шығарушы кеңеске өтуге қол жеткізді, олардың көпшілігі Біріккен партияның идеологиясына қарсы болды. Оның осынша аз дауыспен сайлануы (сондай-ақ 1% -дан аз дауыс жинаған тағы екі үміткер) қызу пікірталас тудырып, штаттың сайлау заңдарын толық қайта қарауға себеп болды. Ол көп ұзамай парламенттік міндеттеріне толыққанды көңіл бөлу үшін Біріккен партия басшысы лауазымынан кетті, бірақ партия ісіне белсенді қатысып, Жаңа Оңтүстік Уэльс шеңберіндегі мәселелерден тыс істерге қатысыуын азайтты.
Заң шығарушы кеңестің мүшесі
Заң шығарушы кеңестің мүшесі ретінде Вонг көбінесе этникалық және көші-қон мәселелеріне ден қойды. Ол көпмәдениеттіліктің барлық түрлерін жоюды талап еткен тәуелсіз МЛК Дэвид Олдфилдтің ықпалын азайтуға тырысты. Вонг көбінесе 2003 жылы Сиднейдің Қытай қаласында болған ұйымдасқан қылмыс соғысы және ресторандардағы MSG қолданысын реттеуге бағытталған үкімет әрекеттері кезінде парламентте қытай қауымдастығының өкілі болды. Вонг қытайлық мейрамханалардың алаңдаушылығынан кейін бұл мәселе бойынша сәтті лоббилік жұмыс жүргізді. Ол иммигранттарға қарсы саясатты қатаң сынады, мысалы, Карр үкіметінің Этникалық істер жөніндегі комиссияның атын Қоғамдық қатынастар комиссиясы деп өзгертуіне қарсылық білдірді, бұл шешімді Полине Хансонның жақтастарына ұнату үшін жасалғандық деп есептеді. Вонг сондай-ақ, 2003 жылы премьер-министр Боб Каррдың нәсілдік белгілеуді енгізуі және Сиднейдегі топтық зорлаулар мен басқа да қылмыстардан кейін этникалық азшылықтарға қарсы агрессияны қоздырды деп айыпталған сөздері сияқты нәсілшілдік стереотиптерді сынады. Либералдық партияда консерватор ретінде танылған Вонг, Заң шығарушы кеңесте дәстүрлі солшыл көзқарастарды жиі қолдады. Ол еркектер арасындағы гомосексуалдық қатынасқа рұқсат жасын төмендетуге, босқындарды міндетті түрде ұстауға қарсы дауыс берді, Виллавуд ұстау орталығындағы тұтқындарды жиі аралады және 2003 жылы Иракқа жасалған шабуылға қарсы күресті. Ол палестиналықтарды да қорғады, бұл ұстанымнан кейін Алан Джейкобс, Біріккен партияның ұлттық президенті, оның Израильге қарсы сөздерін естігеннен кейін отставкаға келіп, партиядан шығып кетті. Джейкобс Вонгты гомофобияда бірнеше рет айыптады, бірақ бұған ешқандай дәлел ұсынбады. Ерікті эвтаназия оның жалпы либералды дауыс беру тарихынан ерекшеленді; Вонг оған қарсы болды және Жаңа Оңтүстік Уэльсте эвтаназияны заңдастыруға бағытталған «жасылдардың» сәтсіз әрекетіне қарсы күресті. Парламентте жұмыс істеген кезеңінде Вонг Карионг жасөспірімдер мекемесіне қатысты тергеуді жүзеге асыру, ірі азық-түлік компанияларының дәріхана ретінде есірткі сатуға тырысуын тоқтату және Жаңа Оңтүстік Уэльсте генетикалық түрлендірілген егістерге қатысты сынақтарға мораторий енгізу сияқты маңызды жетістіктерге қол жеткізді. Оның Сидней портындағы балықшыларға көмектесу жұмысы Порт-Джексон шығанағындағы коммерциялық балық аулаудың тоқтатылуына, үкіметтің коммерциялық балық аулау лицензияларын сатып алуына, 5 миллион долларлық өтемақы төленуіне және 44 коммерциялық балықшы мен олардың отбасыларын диоксинға тексеруге әкелді. Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі сондай-ақ Хомбуш шығанағының шөгінділерін тазалауды күшейтті. Вонг мемлекеттік қамқорлықтағы балалардың жағдайын жақсарту үшін де белсенді түрде күресті, NSW-дегі жасөспірімдер мен ересектер түрмелерінде олардың үлесінің артық екенін жоюға тырысты. Оның сегіз жылдық мерзімі 2007 жылдың наурызында аяқталды. Ол наурыз айында өткен NSW штатының сайлауында өз орындығын сақтап қалуға үміткер болмады және оның партиясы оның орындығын сақтап қалуға тырысып, дауыс берудің 1,2% ғана жинады. Вонг Австралия парламентіне өкілдік еткен Біріккен партияның жалғыз мүшесі болып табылады.