Кіріспе
Антарктидадағы арал. Лори аралы Оңтүстік Оркней аралдарының екінші ірі аралы болып табылады. Аралға Аргентина және Ұлыбритания екеуі де таласады – Аргентина Антарктиканың Аргентина бөлігі деп, ал Ұлыбритания Британдық Антарктикалық аймақтың бөлігі деп санайды. Дегенмен, Антарктика шарты жүйесіне сәйкес, барлық егемендік талаптары тоқтатылған, себебі арал 60° ендіктің оңтүстігінде жатыр. Аралдың солтүстік-шығыс ұшындағы Буканен нүктесі және оның оңтүстік жағалауындағы Уитсон мүйісі маңызды құстар мекендейтін аймақтар болып табылады.
Laurie Island is the second largest of the South Orkney Islands. The island is claimed by both Argentina as part of Argentine Antarctica, and the United Kingdom as part of the British Antarctic Territory. However, under the Antarctic Treaty System all sovereignty claims are frozen, as the island lies south of the parallel 60°. Buchanan Point at the north eastern end of the island, with Cape Whitson on its south coast, are Important Bird Areas.
Тарих
Лори аралын 1821 жылы Оңтүстік Атлантикаға жасаған экспедициясы барысында Джордж Пауэлл мен Натаниел Палмер капитан ашқан. Ричард Холмс Лори Пауэллдің байқауларын аралдың картасын жасау үшін пайдаланды, содан кейін аралға оның есімі берілді. Екі жылдан кейін Джеймс Уэдделл аралды екінші рет картаға түсірді, бірақ оның карталары Пауэллдікінен әлдеқайда дәлсіз болып шықты. Уэдделл аралды 2-ші виконт Мелвилл атымен Мелвилл аралы деп атауға тырысты, бірақ Шотландияның Ұлттық Антарктика экспедициясы Лори аралын таңдағанда, бұл атау қабылдамады. Уильям С. Брюс Шотландияның Антарктика экспедициясы кезінде Лори аралын алғашқы толық ғылыми зерттеуден өткізді. 1903 жылдың наурыз айында Брюс «Скотия» кемесімен Лори аралына қонды. Бірінші бекініс, Омонд Хаусы, экипаж тастан салған, ол баспана ретінде де, ауа райын зерттеу үшін пост ретінде де пайдаланылды. 1904 жылдың қаңтар айында Брюс Аргентина үкіметіне Омонд Хаусын басқаруды ұсынды; үй кейіннен Оркадас базасы деп аталды. Британ үкіметі бұрын Шотландияның Ұлттық Антарктика экспедициясының ғылыми зерттеулерін жалғастырудан бас тартқан, себебі олар Лори аралының өзін құнды емес деп санады. Экспедицияның Ұлыбритания немесе Шотландия үшін аралға иелік етуге қажетті мандаты болмады. Дегенмен, Брюстің ұсынысы қабылданды, ал аргентиналықтар Омонд Хауста метеорологиялық стансаны жалғастыра берді, әр жыл сайын жабдықты толықтыру үшін кеме жіберді. Лори аралы Аргентина үшін саяси тұрғыдан құнды болып көрінуі мүмкін. Антарктиданың бір бөлігіне құқығын дәлелдеу үшін Аргентина аралдағы тұрақты бекінісі егемендікті көрсетеді деп мәлімдеді, бұл негізінен шөл дала аймақтағы талапты қамтамасыз етудің кілті. Брюстің экспедициясына қатысқан Роберт Рудмоз Браун басқа пікір білдірді. 1947 жылы жариялаған мақаласында ол Антарктида сияқты алып аумақты басқаруға ешбір елдің қабілеті жоқ екенін, демек, ешбір ел Антарктиданы өз меншігі деп талап ете алмайтынын айтты. Аргентина патенттік хаттарға қарсы ресми наразылық білдірмеді, ал Ұлыбритания мұны британдық талапты қабылдау ретінде түсінді. Британдықтардың пікірінше, Брюс метеорологиялық стансаны Аргентинаға берген, бірақ аралдың өзін емес. Аумақтық дау 1925 жылы аралда аргентиналық сымсыз телеграф стансасының салынуымен күшейді. Аргентина Лори аралын өзінің меншігі деп есептегендіктен, Аргентина үкіметі британ үкіметінен стансаны іске қосуға рұқсат сұрамады, және Аргентина алғаш рет аралға егемендік құқығын ашық жариялады. Жауап ретінде британ үкіметі пошта кеңсесінің заңдылығын мойындаудан бас тартты. 1943 жылдың 9 ақпанында көмекші крейсер HMS Carnarvon Castle Лори аралына келген кезде, отарлар жөніндегі мемлекеттік хатшы экипажға жағалауда хат жіберуден сақтандырды, себебі бұл Аргентинаның Лори аралында пошта кеңсесін құруға құқығы жоқ деген британдық позицияға қарсы келер еді.
Геология
Шөгінді тау жыныстары, ең бастысы Грейвак тақталы формациясы, Лори аралының көп бөлігін құрайды. "Скотия" кемесіндегі геолог, доктор Джон Харви Пири, бұл тау жынысын "көк сұр немесе жасыл сұр түсті, ұсақ дәнды грейвак" деп сипаттады. Грейвак құрамында көптеген түрлі минералдар бар, олардың ішінде кварц ең көп, сондай-ақ плагиоклаздық фельдшпат, титанит, циркон, биотит, хлорит және кальцит тамырлары кездеседі. Пири аралдың әр жерінде таралған, көбінесе жарылған және бұрылған тақталарды да тапты. Лаури аралының оңтүстік-шығыс жағалауындағы Граптолит аралы осы тақталық құрылымдарды ерекше көрнекті көрсетті. Граптолит аралында Пири үш қазбаны жинады, оларды кейіннен граптолиттер деп белгілі болған ежелгі жануарлар организмдерінің қалдықтары деп жаңылыстырды, содан арал осылай аталды. Гертруда Эллес бұл граптолиттердің плеврограптус түріне жататынына сенді. Кейінірек жүргізілген талдаулар Граптолит аралындағы қазбалар ежелгі өсімдіктердің қалдықтары екенін көрсетті. Грейвак тақталы формациясының қашан пайда болғаны ғылыми даудың себебіне айналды. Пиридің "граптолиттерге" жасаған дұрыс емес талдауына сүйене отырып, геолог И. Рафаэль Кордини тау жынысының пайда болуын Ордовик кезеңіне жатқызды. Алайда, бұл түсінік дұрыс емес болып шықты, себебі Лори аралы бұрын ойлағаннан әлдеқайда көне болған. Пиридің қазбаларын өсімдік қалдықтары ретінде қайта қарау Грейваккедің пайда болуын Көмір кезеңіне, бастапқыда есептелген мерзімнен бірнеше миллион жыл кейінге жылдырды.