Кіріспе

АҚШ доллары монетасы 1795 жылдан 1803 жылға дейін соғылған. Draped Bust dollar - 1795 жылдан 1803 жылға дейін соғылған АҚШ доллары монетасы. 1804 жылы шығарылған, 1850 жылдары қайта шығарылған. Бұл дизайн 1794 жылы шығарыла бастаған және АҚШ-тың монетасы жасаған алғашқы күміс доллар болған Flowing Hair долларын алмастырды. Дизайнер белгісіз, бірақ бұл ерекшелік әдетте суретші Гилберт Стюартқа тиесілі. Үлгісі де белгісіз, бірақ Энн Уиллинг Бингем ұсынылды. 1795 жылдың қазан айында жаңадан тағайындалған Монет директоры Элиас Будинот доллар үшін заңдық 0,892 (89,2%) күміс ұзындығын пайдалануды бұйырды, бұл номиналды алғаш рет 1794 жылы жасалғаннан бері қолданылған 0,900 (90%) күміс ұзындығының рұқсат етілмеген ұзындығы емес. Филадельфия монетаханасында күміс мөлшерінің азаюына байланысты күміс долларлар 18-ші ғасырдың соңғы жылдары азайды. 1804 жылы күміс долларлар шығару тоқтатылды; тұрақты монета өндірісі кезінде соңғы рет 1803 жылы қолданылды. 1834 жылы Азиядағы дипломатиялық миссияны арнайы сынақ монеталарымен қамтамасыз ету үшін күміс доллар өндірісі уақытша қайта басталды. Ресми қызметкерлер долларлар соңғы рет 1804 жылы соғылды деп қате ойлады, сондықтан олар ақшаның нақты шығарылған күнін емес, сол күнді қолдануға мәжбүр болды. Соңғы жылдары Монета жасау залы 1804 долларды ғана шығарды, олар сирек кездеседі және құнды болып қалады.

Өмірбаян

Монеталар 1794 жылы Филадельфия монетаханасының құрылысы мен штатын қамтамасыз етуден кейін АҚШ-тың алғашқы күміс долларына, Flowing Hair долларына, басталды. 1792 жылғы монета жасау туралы заң күміс монеталарды 89,2% күміс пен 10,8% мыстан тұратын қорытпада соғып шығаруды талап етті. Алайда, Монета шауып шығарушылар монеталарды әдеттегідей нәзіктікпен басуды ұйғарған жоқ, сондықтан оларды 90% күміс қоспасымен басу туралы шешім қабылданды. Бұл күміс ақшаны жинағандарға металл ақшаны шығарған кезде ақшасынан айырылып қалуға әкелді. Flowing Hair долларын шығарудың екінші жылында номиналды қайта құру туралы шешім қабылданды. Бұл өзгерісті кім ұсынғаны белгісіз, бірақ нумизматикалық тарихшы Р. В. Джулиан, 9 шілдеде Монета жасау директоры болып тағайындалған Генри Уильям де Соссюр ұсынған болуы мүмкін деп болжайды. Сондай-ақ, Flowing Hair дизайны көпшілік мақұлдамауынан кейін тоқтатылған болуы мүмкін.

Дизайн

Монетаның дизайнері белгісіз болса да, суретші Гилберт Стюарт оның жасаушысы деп танылады; Монетахана директоры Джеймс Росс Сноуден 1850 жылдары АҚШ-тың монетаханасының ерте тарихы мен оның монетасын зерттеуді бастады, сол кезде ол Стюарт ұрпақтарымен сұхбат жасады, олар өздерінің ата-бабалары дизайнер деп мәлімдеді. Филадельфиялық қоғамның әйгілі адамы Энн Уиллинг Бингем монетаның үлгісі ретінде көрінді. Бірнеше эскиздерді Монет гравері Роберт Скотт пен де Соссюр мақұлдады және олардың мақұлдауы үшін президент Джордж Вашингтонға және мемлекеттік хатшы Томас Джефферсонға жіберді. Бекітілгеннен кейін, дизайндар суретші Джон Экштейнге гипстен жасалған модельдерге айналдыру үшін жіберілді; сол кезде гипстен жасалған модельдер қолмен жасалған үлгіні кесу үшін нұсқау ретінде пайдаланылды. Экштейн, Уолтер Бриен оны "жергілікті көркемдік хак" деп атады және заманауи суретші оны "қатаң жұмыс" деп сипаттады, өйткені ол клиенттердің өтініші бойынша сурет салу немесе мүсін жасау бойынша көптеген тапсырмаларды орындауға дайын болды. Гипстен жасалған модельдер жасалғаннан кейін Филадельфия монетаханасының гравёрлері (оның ішінде шотландтар) жаңа монеталар үшін өлшеміштерді жасауға арналған хабтарды жасауды бастады.

Өндіріс

Жаңа дизайнның өндірісі қашан басталғаны белгісіз, өйткені сол кезде дизайнға қатысты нақты жазбалар сақталмаған. Алайда Р. В. Джулиан өндірістің басталғанын 1795 жылдың қыркүйек айының аяғы немесе қазан айының басында деп санайды, ал Тасай алғашқы жаңа күміс долларлар қазан айында соғылды деп мәлімдейді. 1795 жылдың қыркүйегінде де Соссюр президент Вашингтонға отставкаға кету туралы хат жазды. Өз хатында де Соссюр рұқсат етілмеген күміс стандартты атап өтті және Конгресске стандартты ресми етуге шақыруды ұсынды, бірақ бұл жасалмады. Вашингтон де Соссюрдың хатына жауап ретінде өзінің отставкаға наразылығын білдірді, де Соссюрдың қызмет етуіне "толық қанағаттанғандықпен" қарағанын айтты. Де Соссюрдың отставкасы қазан айына дейін күшіне енбегендіктен, президентке оны алмастыратын адамды таңдауға уақыт берілді. Бұл лауазымға мемлекет қайраткері және бұрынғы конгрессмен Элиас Будино сайланды. 28 қазанда Монетаханада өз міндеттерін атқарғаннан кейін Будиноға алғашқы ресми күміс монеталар соғылғаннан бері қолданылып келе жатқан күміс стандарт туралы хабарланды. Ол дереу бұл тәжірибені тоқтатуды және 1792 жылғы монета жасау туралы заңмен бекітілген 89,2% тазалықпен монета жасауды бастауды бұйырды. 1795 долларлық жалпы өндіріс (Flowing Hair және Draped Bust түрлерін қоса алғанда) 203 033 құрады. Бұл жобаның құны шамамен 42 000 доллар деп бағаланады. Көп ұзамай Будино кішігірім монеталардың өндірісін көбейтуді бұйырды. Кейіннен 1795 жылы 27 қарашада ассессор Албиан Кокс өз үйінде инсульттан кенеттен қайтыс болды. Бұл, Будиноның кішігірім номиналдарына көбірек көңіл бөлуімен, сондай-ақ жеке алтын қорларының (жаңадан құрылған Монетхананың алтын қорларының жалғыз көзі) тынығуымен бірге 1796 жылы күміс доллар өндірісінің төмендеуіне әкелді. 1796 жылы жалпы шығарылған ақша 79 920 теңге болды, бұл өткен жылдың жалпы сомасынан шамамен 62% -ға төмен. Алтындан жасалған алтын қоры төмендей берді, ал 1797 жылы күміс доллар өндірісі 1794 жылдан бері ең төменгі деңгейге жетті, тек 7776 дана ғана шығарылды. Бұл кезеңде күміс қоры соншалықты азайды, Т. Джефферсон 1797 жылы маусым айында 300 испан долларын жеке өзі салған. 1797 жылдың сәуірінде Монетхана мен Америка Құрама Штаттарының Банкі арасында келісімге қол жеткізілді. Банк олардың ақшаларын күміс доллармен қайтарып алу шартымен ақша шаю ордасына шетелдік күміс беруге келісті. 1797 жылдың тамыз мен қараша айлары аралығында Филадельфияда жыл сайынғы сары қызылша эпидемиясына байланысты Монетахана жабылды; сол жылдың эпидемиясы Монетахананың қазынашысы доктор Николас Уэйдің өмірін алды. 1797 жылдың қарашасында Банк шамамен 30 000 долларлық француз күмісін сақтап қалды. 1798 жылдың басында реверсі АҚШ-тың Ұлы мөрінде бейнеленгенге ұқсас геральдикалық бүркітке ауыстырылды. АҚШ Банкімен және басқа металл-мұналардың (соның ішінде Будинот) депозиторларымен жасалған келісім күміс долларлардың санын көбейтуге әкелді; шағын және геральдикалық бүркіт түрлерінің теңгерімі 327 536 болды. Доллардың бағасы 1799 жылға дейін жоғары болды, сол жылы 423,515 теңге соғылды. XVIII ғасырдың аяғында көмір шайырдан шығарылған күміс долларлардың көбі Қытайға жеткізіліп, айналымға шығарылды немесе сол елде күміс сынықтарына деген үлкен сұранысты қанағаттандыру үшін балқытылды. 1800 жылы күміс кендері тағы бір рет азая бастады, ал сол жылы күміс доллар өндірісінің жалпы көлемі 220 920 болды. 1801 жылы жұртшылық пен Конгресс мүшелерінің айналыстағы шағын өзгерістердің жоқтығына қатысты шағымдарынан кейін Будино күміс депозиторларының әдеттегі күміс долларлардың орнына кішігірім номиналды алуларын сұрай бастады. Будино көптеген салымшыларды күмістерін шағын номиналды түрінде қабылдауға көндіргеннен кейін, өндіріс 1801 жылы 54 454 күміс долларға, 1802 жылы 41 650-ге дейін төмендеді. Монетада күміс ұнтақтардың жинақталуы ұлғайғанмен, Будино 1803 жылы күміс доллар өндірісін тоқтатуға тырысты, оның орнына жарты долларға жақты. 1803 жылғы доллар 1804 жылдың наурызына дейін шығарылды, содан кейін күміс доллар өндірісі толығымен тоқтады. 1803 жылы 85634 доллар ақша жасалды. АҚШ-тың Банкі ресми өтініші бойынша, Мемлекеттік хатшы Джеймс Мэдисон 1806 жылы күміс доллар мен алтын бүркіт өндірісін ресми түрде тоқтатты, бірақ екеуін де екі жыл бұрын тоқтатты.

1804 доллар

1831 жылы Монет директоры Сэмюэл Мур қазынашылық арқылы президентке Эндрю Джексоннан күміс долларлардың ақшасын шығаруға қайтадан рұқсат беруді сұрап өтініш берді; өтініш 18 сәуірде мақұлданды. 1834 жылы Эдмунд Робертс Американың Азиядағы сауда өкілі болып сайланды, оның ішінде Маскат және Сиам патшалықтары. Робертс билеушілерге сынақ ақшасын беруді ұсынды. Мемлекеттік департамент "қазіргі кезде қолданылып жүрген алтын, күміс, мыс монеталардың" екі данасын тапсырды. Долларлар 1831 жылы бекітілсе де, 1804 жылдан бері олар соғылмаған. Бас монеташы Адам Экфелдтпен кеңескеннен кейін (ол 1792 жылы ашылғаннан бері монетаханада жұмыс істеген), Мур соңғы күміс долларлардың 1804 жылы соғылғанын анықтады. Олардың екеуі де білмейтін, 1804 жылдың наурыз айында соңғы шығарылған 1803 жылы. Соңғы рет 1804 жылы басылған деп есептегендіктен, презентация бөліктеріне де сол күнді жазуға шешім қабылданды. Қазіргі күнді неге қолданбағаны белгісіз, бірақ Р. В. Джулианның пікірінше, бұл монеталар жинаушылардың жаңа даталанған монеталарды ала алмау фактісі үшін ашулануын болдырмау үшін жасалды. Алғашқы екі 1804 доллар (сондай-ақ, басқа да монеталар) 1834 жылы қарашада соғылды. Көп ұзамай Робертстің сапары Индо-Қытайға (ол кезде Анам деп аталатын) және Жапонияға кеңейтілді, сондықтан тағы екі жиынтық жасалды. Монеталар шашу зауытының қолдауымен жасалған ақшалар I класты 1804 доллар деп аталады, ал бүгінгі күні сегіз осындай түрі бар. Робертс 1835 жылы сәуір айында сапарға шықты, ол Маскат сұлтанына және Сиам патшасына бір-бірден сыйлық жасады. Мұскат сұлтанына сыйлық дипломатиялық сыйлық алмасудың бір бөлігі болды, оның нәтижесінде сұлтан Вашингтон зоопаркына толыққанды өскен арыстан мен арыстанын сыйлады. Робертс Бангкокта ауырып, Макаоға әкетілді, ол 1835 жылы маусымда қайтыс болды. Робертс қайтыс болғаннан кейін қалған екі жиынтық билік иелеріне ұсынылмай-ақ, Монетаханаға қайтарылды.

Жинақтау

Көптеген монета жинаушылар 1804 жылғы доллар туралы 1842 жылы, Якоб Р. Экфелдт (Адам Экфелдттің ұлы) және Уильям Э. Дю Бойс "Барлық ұлттардың алтын және күміс монеталарының нұсқаулығы" атты кітап шығарған кезде білді. Бұл жинақта Монеталар шатырының монета шкафынан бірнеше монеталар, соның ішінде 1804 доллар, монеталардың электротипіне пантограф стилусын сызу арқылы қайта шығарылды. 1843 жылдың мамыр айында нумизматик Мэтью А. Стикни АҚШ-тың федералдыға дейінгі сирек алтын монетасын саудалау арқылы Монета шатырынан 1804 доллар ала алды. Сирек монеталарға сұраныстың артуына байланысты, Монетахана қызметкерлері, соның ішінде директор Сноуден 1850 жылдары монеталардың рестрикстерін көбейтіп бастады. Бірнеше 1804 доллар соғылды, ал кейбіреулері жеке пайда үшін Монета қызметкерлері тарапынан сатылды. Сноуден бұл туралы білген соң, бірнеше монетаны сатып алды. Сноуден кейін монета шкафына қосқан осындай монеталардың бірі 1857 жылы атылған талерден соғылды және ол II сынып деп аталды, бұл түрі бүгінгі күні бар деп білетін жалғыз. Алты дананың шетінде таңбалар қойылып, олар III сынып долларлары деп аталды. XIX ғасырдың аяғында 1804 жылғы доллар Американың ең танымал және кеңінен талқыланған ақшасы болды. 1867 жылы түпнұсқа 1804 долларлық бір монета аукционда 750 долларға (қазіргі доллар) сатылды. Жеті жылдан кейін, 1874 жылы 27 қарашада, бір данасы 700 долларға (қазіргі доллар) сатылды. ХХ ғасырдың басында ақшалай мүліктің дилері Б. Макс Мель 1804 жылғы долларды "Америка ақшаларының патшасы" деп жарнамалай бастады. Монеталар XX ғасыр бойы танымал болды, ал 1999 жылы бағасы рекордтық деңгейге жетті, онда Proof 68 бағасы бар үлгі аукционда 4 140 000 долларға сатылды.