Кіріспе

Американдық жазушы (1909–1993)
неміс суретшісі

Дэниел Фукс (25 маусым 1909 – 26 шілде 1993) – американдық сценарист, көркем әдебиет авторы және эссеші.

Өмірбаян

Дэниел Фукс Манхэттеннің төменгі шығыс жағында еврей отбасында дүниеге келді, бірақ ол нәресте кезінде отбасымен бірге Уильямсбургке, Бруклинге көшіп кетті. Ол Vanguard Press басылымынан шыққан үш ерте роман жазды: «Уильямсбургтегі жаз» (1934), «Бленхольтке құрмет» (1936) және «Төменгі компания» (1937). Алғашқы екеуі Уильямсбургтегі еврей өмірін бейнелейді, ал соңғысы Брайтон-Бичтегі түрлі этникалық топтарға арналған. Бұл романдардың біртұтас басылымы 1965 жылы Basic Books баспасынан «Үш роман» деген атпен жарық көрді. Кейінірек шыққан біртұтас басылымдардың бірі – Джонатан Летемнің кіріспесімен 2006 жылы Black Sparrow Books баспасынан (David R. Godine баспасының бөлімі) шыққан «Бруклин романдары». «Бленхольтке құрмет» – кедейліктен құтылу үшін түрлі өнертабыстар мен тез байыту схемаларын іздейтін, жақсы ниетті, бірақ бақытсыз пәтер тұрғыны туралы әңгіме. Фукс сонымен қатар негізінен The New Yorker журналы үшін қысқа әңгімелер мен жеке очерктер жазды. 26 жасында ол киноға жұмыс істеу үшін Лос-Анджелеске көшіп кетті. Фукс «Criss Cross» (1949) қылмыстық нуар фильмінің сценарийін жазды. Ол сонымен қатар Элия Казанның режиссерлік еткен «Көшедегі үрей» (1950) психодрамасын да жазды. 1995 жылы «Criss Cross» фильмі Стивен Содерберг режиссерлік еткен «The Underneath» фильміне қайта түсірілді, және авторлық құқығы Фукске берілді. 1955 жылы Фукске «Үздік әңгіме» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп берген, факел әншісі Рут Этинг туралы «Махаббат немесе кетіп қал» атты фильмде Джеймс Кагни Чикаголық қарапайым қылмыскер рөлінде, ал Дорис Дей қиын жағдайдағы әнші рөлінде ойнады. Фукстың Голливудтағы романы «Көлдік таулардың батысы» 1971 жылы жарық көрді, ал 1979 жылы көбінесе бұрын жазылған қысқа әңгімелер жинағы «Апатиялық букмекерлік орталық» жарық көрді. Фукстың Голливуд туралы әңгімелері мен очерктерінің жинағы «Алтын батыс: Голливуд оқиғалары» 2005 жылы Black Sparrow Books баспасынан шықты. Фукс Лос-Анджелесте қайтыс болды.

Сын-пікір

Ирвинг Хоу 1948 жылы "Комментарий" журналында Фукс туралы былай деп жазды: "Ол американ қаласындағы еврей өмірінің көркем бейнелеудегі ерекше қабілетін көрсетті, сондай-ақ, үздіксіз еңбек етсе және ой-өрісі дамыса, ол әлі жазылмаған адамзат комедиясын жазуға мүмкін болған. Фукс еңбектерін оқығаннан кейін ойға келеді: оның талантының бастауы қандай, ал оның үнсіздігінің себебі не болды, және бәлкім, ең маңыздысы, оның таланты мен үнсіздігі арасында қандай байланыс болды?" Джон Апдайк: "Дэниел Фукс сияқты жазатын адам жоқ. Мен оны табиғи талант иесі, поэтикалық әсерге ұмтылмаған ақын, ал сиқырды тым оңай көрсеткен сиқыршы деп санаймын."