Кіріспе

Калькуль () - көбінесе тас деп аталатын, ағзаның бір органында немесе арнасында пайда болатын, әдетте минералды тұздардан тұратын материал. Калькульдердің пайда болуы литиаз деп аталады. Тастар көптеген ауруларды туғызады. Кейбір жалпы принциптер (төменде) кез-келген жердегі тастарға қолданылады, бірақ нақты мәліметтер үшін аталған тастың түрін қараңыз. Калькульді гастролиттермен шатастыруға болмайды.

Себеп

Асылда, минералдың артық мөлшерде болуынан, мысалы, кальцийдің жоғары деңгейі (гиперкальциемия) бүйрек тастарын, өт тастарын тудыруға байланысты диеталық факторларды тудыруы мүмкін. Олардың пайда болуына ықпал ететін жергілікті жағдайлар, мысалы, жергілікті бактериялардың әрекеті (бүйрек тақтарында) немесе сұйықтық ағынының баяулауы, сілекей арнасының көбісі сілекей безінің астында пайда болуы мүмкін. Энтеролиттер - жануарлар (негізінен қайтарушылар) мен адамдардың ішегінде кездесетін тақташалардың бір түрі, олар органикалық немесе органикалық құрамдас бөліктерден құралуы мүмкін. Безоарлар - асқазандағы және / немесе ішектегі сіңбейтін материалдың түйіршіктері; көбінесе олар шаштан тұрады (осы жағдайда олар шашты шаштар деп те аталады). Безоар энтеролиттің нидусын құрауы мүмкін. Бүйрек тақтарында кальций оксалаты - ең көп таралған минерал түрі (нефролитиазды қараңыз). Зәр қышқылы - екінші ең көп таралған минерал түрі, бірақ ин витро зерттеулер зәр қышқылының тастары мен кристалдары кальций оксалат тастарының пайда болуына ықпал ететінін көрсетті.

Этимология

Бұл сөз латын тілінен шыққан. Калькулус "кіші тас", калькс "шаша, әк", грек тілінен шыққан. Халикс chalix "кіші тас, қиыршық тас, үйінді", көпшілігі Proto Индоевропа тілінің түбірінен "бөлініп, бөлініп кету" дегенді білдіреді. Калькулус - тастардың әртүрлі түрлеріне арналған термин. XVIII ғасырда ол адам мен жануарлар ағзасындағы кендердің кездейсоқ немесе кездейсоқ жинақталуына, мысалы бүйрек тастары мен тістердегі минералдарға қолданыла бастады.