Кіріспе

Сан-Кристобаль-де-Ла-Лагуна (көбінесе Ла-Лагуна деп аталады) – Испанияның Канар аралдарындағы Тенерифе аралының солтүстік бөлігіндегі Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясындағы қала және муниципалитет. Канар аралдарының бұрынғы астанасы, қала архипелагта халық саны бойынша үшінші, ал аралда екінші орында тұр. 1999 жылы Испания ұсынғаннан кейін Ла-Лагунаның тарихи орталығы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Ла-Лагуна Санта-Крус-де-Тенерифе қаласымен бірге орналасқан, осылайша екі қала және муниципалитет біртұтас ірі қалалық орталықты құрайды. Оның экономикасы кәсіпкерлікке бағытталған, ал ауыл шаруашылығы қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде үстемдік құрайды. Қалалық аймақ орталық және оңтүстік бөліктерді алып жатыр. Ла-Лагуна Канар аралдарының мәдени астанасы саналады. Онда Мария де Исаның және Ла-Лагунаның Мәсіхінің (Cristo de La Laguna) шірімеген денелері сақталған. Қаланың ең танымал орындарының бірі – Ла-Лагуна соборы, ол Тенерифедегі католик соборы және оның діни орталығы (Тенерифе епархиясы). Қаланың маңызды тарихи тұлғаларына Пираттық алтын ғасырдың белгілі корсары Амаро Парго және католик әулиесі, миссионері, Бразилиядағы Сан-Паулу және Рио-де-Жанейро қалаларын құрған Хосе де Анчиета жатады. 16 ғасырдағы Каталина Леркаро есімді жас әйел, өзіне таңылған, қарсы болған некеге тұрудың орнына өз-өзіне қол жұмсаған. Оның көрінісі немесе әуесі бұрынғы отбасылық үйінде қыбырлап жүреді дейді, қазір ол Тенерифе тарихының мұражайы ретінде пайдаланылуда.

Этимология

Алонсо Фернандес де Луго қалаға құрылғанда "Вилла де Сан-Кристобаль де Ла Гран-Лагуна" деп ат қойған, бұл жақын жердегі көл немесе тоғанмен (лагунамен) байланысты болған деп саналады. Кейіннен атау "Сан-Кристобаль де Ла Лагуна" деп қысқартылды.

Елтаңба

Кастилия королевасы Жоанна 1510 жылғы 23 наурызда Тенерифе аралы үшін герб тағайындады. Жаулап алынғаннан кейін астана ретінде белгіленген Ла-Лагуна қаласының шенеуніктері осы елтаңбаны өздерінің елтаңбасы ретінде қабылдады. Онда толқындардың үстінде, от атқылап тұрған жанартауы бар арал, бір жағында қамал, екінші жағында арыстан бейнеленген. Жоғарыда бір қолында найза, екінші қолында қалқан ұстап тұрған Архангел Михаил бар. Шекарасында "Michael Arcangele Veni in Adjutorium Populo Dei Thenerife Me Fecit" деген жазу орналасқан. Бұл элементтер Тенерифе аралының Кастилия Тажына қосылуын және Әулие Михаилтың қамқорлығымен оның дінге келтіруін көрсетеді.

Климат

Сан-Кристобаль-де-Ла-Лагуна солтүстік-шығыстан соғатын желдерден ылғал жинағандықтан, Жерорта теңізі климатына (Көппен: Csb) ие, бұл Канар аралдарының басқа қалаларының құрғақ климатынан өзгеше. Жауын-шашын мөлшері оңтүстік беткейлерге қарағанда 3-5 есе көп, күн сәулесі шамамен 10% кем, ал жыл бойы ылғалдылық 10% жоғары. Биіктігіне қарамастан, теңіз және субтропикалық факторлар температураны мұздан әрқашан жоғары ұстап тұрады.

Тарих

Қазіргі қала тұрған жер Менсеято де Анагаға тиесілі болған, ол аралдағы тоғыз Гуанч патшалығының бірі еді және Кастилия Корольдігі оны жаулап алғанға дейін солай болды. Агуэре алқабы (қала орналасқан жер) және әсіресе осы жердегі үлкен көл, аралдың түпкі тұрғындары үшін қасиетті саяхат орыны болған. Агуэре шайқасы 1494 жылы осы қалада болды. Алонсо Фернандес де Луго қаланы 1496 және 1497 жылдар аралығында құрды, ал аралдардың жаулануы аяқталғаннан кейін Тенерифе аралының астанасы атанды. Кейін қала Канар аралдарының астанасы болды. 1582 жылы қалада 5 000 мен 9 000 аралығында адамның өміне қатерлі оба эпидемиясы орын алды. Қаланың жоспары Америкадағы көптеген испан колониялық қалаларына ұқсас. Себебі Ла-Лагуна қаласының қала құрылысы осы Латын Америкалық қалалардың үлгісі болды. Ла-Лагуна университеті 1701 жылы негізі салынды. 18-шы ғасырда халық саны мен экономиканың төмендеуі салдарынан 1723 жылы астана Санта-Крус-де-Тенерифеге көшірілді. Санта-Крус содан бері Тенерифе аралының астанасы және 1927 жылға дейін Канар аралдарының жалғыз астанасы болды, содан кейін Канар аралдарының астанасы Лас-Пальмас-де-Гран-Канария қаласымен бөлісті. Лос-Родеостағы Тенерифе Солтүстік әуежайы 1930 жылдары ашылды және қазір кеңейтілуде. Қаланың тарихи орталығы 1999 жылдың 2 желтоқсанында ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Тарихи маңызы бар бірнеше көшелер автокөлік қозғалысы үшін жабылды. Ла-Лагуна көптеген шіркеулері мен монастырлары, сондай-ақ ескі қаласы мен тарихи ғимараттарының арқасында «Канар аралдарының Флоренциясы» деп аталады. Сондай-ақ, қала түрлі өнер және мәдени қозғалыстардың отаны немесе ордасы болғандықтан, кейін Канар архипелагының қалған бөлігіне, әсіресе діни саласында, қасиетті аптада немесе Канар аралдарындағы Ағартушылық қозғалысының отаны болғандықтан, оны «Жарық ғасыры» деп те атайды. Бұл әсіресе барокко дәуірінде (17-18 ғасырлар) қалада өздерінің кәсібін жүзеге асырған және кейде өздерінің туындыларын архипелагтың қалған бөлігіне экспорттаған көрнекті мүсіншілердің, суретшілердің және сәулетшілердің пайда болуына жағдай жасады. Қала құрылғаннан кейін бірден пайда болған бірнеше туннельдер, жолдар мен жер асты қуыстары жақында табылды. Бұл туннельдер Иглесия де ла Консепсьон, Ла Лагуна соборы және бұрынғы Сан-Агустин монастыры сияқты бірнеше танымал ғимараттардың астында орналасқан. Зерттеушілер қазіргі Ла Лагуна қаласы көтерілгенін сендіреді, өйткені қазіргі жер беті деңгейі қала құрылған кездегідей емес. Кейбір жерлерде ол бір метрден астам биіктікте орналасқан және төмендегіні көміп тастайды.

Негізгі көрікті жерлер

Ла Лагуна соборы: неоклассикалық фасадымен (1819). Иглесия де ла Консепсьон: Тенерифе аралында салынған алғашқы приход. Ескі қала: ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген, өйткені оның көшелерінің жоспары Латын Америкасының бірнеше маңызды астаналарының құрылысына үлгі болған. Мұнда колониялық стильдегі көптеген ғимараттар бар, олардың ағаш балкондары мен ғимараттың ортасында орналасқан, ағаштармен көмкерілген әдемі аулалары бар. Сонымен қатар, ағаштар мен гүлдерге толы көптеген аулаларды аралауға болады. Ла Лагунадағы Әулие Мәсіхтің қасиетті киелі орны: Қаланың және аралдың ең маңызды ғибадат орындарының бірі, өйткені оның ішінде архипелагта кеңінен танымал Мәсіхтің қасиетті бейнесі сақталған. Ла Лагуна университеті: Канар аралдарындағы алғашқы университет. Каса Анчиета: Католик шіркеуі Бразилияның апостолы деп есептейтін Әулие Хосе де Анчиетаның туған үйі. Салазар сарайы: Салазар де Фриас отбасының сарайы, қазір Тенерифе епархиясының епископ сарайы ретінде пайдаланылады. Ғимараттың ішіндегі Епископтық капелласы ерекше көзге түседі, ол словениялық иезуит Марко Иван Рупник басқаратын халықаралық және экуменикалық топтың еңбегінің нәтижесі. Нава сарайы: Барокко, неоклассикалық және маньеризм стильдерін үйлестіретін канарлық архитектураның көрнекті үлгісі. Санто-Доминго де Гусман шіркеуі: Қаланың ең көне шіркеулерінің бірі, онда белгілі капер Амаро Паргоның мазары орналасқан. Instituto Canarias Cabrera Pinto: Архипелагтағы әлі де қолданылып келе жатқан ең көне орта мектеп. Театро Леаль: 1915 жылы салынған. Адельантадо алаңы: Қаланың басты алаңы, қалалық әкімшілік (Casa del Corregidor), Нава сарайы, Санта-Каталина-де-Сиена монастыры және Сан-Мигель Арканджель шіркеуі сияқты көптеген қызықты ғимараттармен қоршалған. Тенерифе тарихы мұражайы: (Palacio Lercaro) 15 ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі арал тарихын көрсететін мұражай. Мұражай сонымен қатар 16 ғасырда өз-өзіне қол жұмған Каталина Леркароның көрінулерімен де танымал.

Мерекелер мен мерекелер

Сан-Бенито-Абадтың аймақтық ромериясы – Канар аралдарының ең танымал және ең көрнекті ромериясы болып саналады, онда архипелагтың түкпір-түкпірінен топтар жиналады. Ол шілде айының екінші жексенбісінде тойланады. Бұл ромерия Испаниядағы ең маңызды ромериялардың қатарында да есептеледі. Той кезінде адамдар дәстүрлі киімдермен киініп, өгіздер жеккен әшекейлі арбалармен көшелерді аралайды. Қала бойында Канар аралдарының халық музыкасы орындалады. Кристо де Ла Лагуна мерекесі әр жылдың 14 қыркүйегінде Канар аралдарында өте құрметті саналатын Кристо де Ла Лагуна бейнесінің құрметіне аталып өтеді. Бұл мерекеге бүкіл архипелагтан адамдар келеді. Бұл қаладағы ең маңызды мереке. Сан-Кристобаль-де-Ла-Лагуна қаласындағы Қасиетті апта – Канар аралдарындағы ең ірі Қасиетті апта болып табылады. Қасиетті апта барысында зор тарихи және көркемдік құндылыққа ие процессиялар өтеді, мысалы, жоғарыда аталған Лагунаның Кристосы, олар өздерінің гильдияларымен бірге, олардың кейбіреулері ғасырлар бойы сақталған және 19 ғасырда капюшон киюді қабылдаған, дөңгелекті арбаларда қала көшелерімен жүреді.