Американ суретшісі және эпиграмма шебері Эшли Бриллиант

Кіріспе

Американдық карикатурист Эшли Эллвуд Бриллиант (Ashleigh Ellwood Brilliant, 9 желтоқсан 1933 жылы туған) – Англияда туған американдық жазушы және карикатурист. Ол ең көп танылғаны – "Pot Shots" атты бір кадрлық карикатуралары, олар бір жолдық қысқа әзілдермен толық, және 1975 жылы АҚШ-та таралымға түскен.

Өмір және мансап

Бриллиант Англияның Лондон қаласында дүниеге келген. 1940-1950 жылдары Лондонның Хендон округінің мектебінде оқыған. 1964 жылы Калифорнияның Берклидегі университетінің тарих ғылымы бойынша докторлық дәрежесін бітірді және 60-жылдардың ортасында әлемді аралап жүрген білім беру круиздік кемесі, «айналып жүретін университет» деп аталған жерде сабақ берді. Кейін Орегон штатының Бенд қаласындағы қоғамдық колледжде оқытты. 1967 жылы Сан-Францискодағы «Мәхаббат жазы» кезінде Бриллиант Голден Гейт паркіне кіретін Хайт-стрит қақпасының жанында күнделікті лекциялар оқыды. Ол 1967 жылы Голден Гейт паркінде жазылған концерттік альбомын Калифорнияның Голливуд қаласындағы шағын «Дораш Энтерпрайзес» (Dorash LP 1001) лейблінде шығарды. «Ашли Брилиант в Хайт Эшбери» альбомы бүгінде өте сирек кездеседі. Материалда таныс қоғамдық домендегі әуендер мен мелодиялар қолданылады және марихуана, Diggers, Сан-Франциско аудандары және оның жеке тәжірибесі туралы тапқыр поэтикалық өлеңдер қамтылған, сонымен бірге көрермендермен өрнектейтін әзіл-қалжыңдар бар, олар өнерге жылы жауап береді және әндерге қатысады. Ол жазбада бұл жерде соңғы төрт апта бойы күн сайын шамамен екі сағаттан өнер көрсеткенін айтады. Ол өнерін орындаған кезде күліп отырады, ал көрермендер оған қосылып ән айтады және перкуссиялық аспаптарды соғып, ырғақтайды. Альбом «Хайт Эшбериге қоштасу»мен аяқталады. 1992 жылы «The Wall Street Journal» газетінде ол «тарихтағы жалғыз толық уақытты, кәсіби жарияланған эпиграммашы» деп сипатталды. Бір кезде оның ерекше өнерінің иелігі мен танылуына қатысты түсініспеушіліктер мен даулар болды. Бриллианттың авторлық құқық бұзу туралы талабы бойынша АҚШ федералды судьясы қысқа фразалар авторлық құқыққа жатпаса да, Бриллианттың туындылары эпиграммалар екенін, демек авторлық құқыққа жататынын шешті (Brilliant v. W. B. Productions Inc., 1979). Бриллиант әр эпиграммаға 17 сөзден тұратын өзіндік шектеу қойғанмен, ол 18 сөзден тұратын 41 және 19 сөзден тұратын бір эпиграмма жазып, жариялаған. Бұл қателер анықталғаннан кейін түзетіліп, қайта жарияланды. 1999 жылы ол 1999 жылғы «Y2K дағдарысын» пародизациялайтын «Y1K дағдарысы» мақаласын жазды. 1960-жылдардың соңында Сан-Францискодағы контрмәдениет ортасының бір бөлігі болған Бриллиант, хиппи қозғалысы кезінде Голден Гейт паркіндегі хиппи қозғалысы туралы пародиялық әндер сериясын жазды және орындады. «The Haight Ashbury Songbook» деп аталатын әндер қазір оның веб-сайтында қолжетімді CD жинағында бар. Бриллиант Калифорнияның Санта-Барбара қаласында тұрады.

Brilliant was born in London, England. He attended Hendon County School, London, in the 1940s–50s. He graduated from the University of California at Berkeley with a PhD in history in 1964 and taught on a "floating university", an educational cruise ship that traveled around the world in the mid 60s. He later taught at a community college in Bend, Oregon. During the "Summer of Love" in San Francisco in 1967, Brilliant gave daily lectures near the Haight Street entrance of Golden Gate Park. He released a live album recorded in Golden Gate Park in 1967 on a small Hollywood, California, record label, Dorash Enterprises (Dorash LP 1001). The album, Ashleigh Brilliant in the Haight Ashbury, is quite rare today. The material uses familiar public domain tunes and melodies and incorporates clever poetic lyrics about marijuana, the Diggers, San Francisco neighborhoods, and his personal experiences, all the while displaying a banter which ebbs and flows with his audience, who respond warmly to the performance and also participate in the songs. He states in the recording that he had been performing in this setting for approximately two hours each day the prior four weeks. He laughs throughout his performance, while the audience joins him in singing along and banging on percussive items. The album ends with a "Haight Ashbury Farewell". The Wall Street Journal described him in a 1992 profile as "history's only full time, professional published epigrammatist". At one time, there was some confusion and controversy as to the ownership and recognition of his distinctive art form. In a copyright infringement suit filed by Brilliant, a United States federal judge ruled that while short phrases are not eligible for copyright, Brilliant's works were epigrams and therefore copyrightable (Brilliant v. W. B. Productions Inc., 1979). While Brilliant employs a self imposed limit of 17 words per epigram, he has actually written and published 41 with 18 words and one with 19 words. Once discovered, all these errors were corrected and then re published. In 1999 he authored the "Y1K Crisis" article which parodies the "Y2K Crisis" of 1999. Part of the counter culture scene in San Francisco in the late 1960s, Brilliant wrote and sang a series of parody songs about the hippie movement in Golden Gate Park as the hippie movement happened. Called The Haight Ashbury Songbook, the songs now appear on a CD collection available on his website. Brilliant lives in Santa Barbara, California.

Сын

1998 жылы жарық көрген «Ақпарат азаттығы» кітабында Брайан Мартин Бриллиантты «кәсіби эпиграмма жазушы» деп атайды, ол адам тілінің заңды түрде иеленген үзінділеріне қарағанда өзінің нарықтағы басымдығын көрсету үшін сот шараларына жүгінумен қорқытып, «интеллектуалдық меншік» артындағы абсурдтылықтың бірін – яғни, адамның ойын еркін пайдалану мен таратуды шектеу мүмкіндігін ашады. Бриллиант өзінің эпиграммаларының біреуін «қолданған» адамды тапса, авторлық құқықты бұзғаны үшін төлем талап етеді. Мысалы, 1991 жылы тележурналист Дэвид Бринкли «Әркімнің пікіріне құқығы бар» деген атпен кітап жазды, ал кітап атауын қызының досына жатқызды. Бриллиант Бринклиге авторлық құқықты бұзу туралы хабарласып, осы дос 1974 жылы Бриллиант авторлық құқығымен қорғаған афоризмді «естеліксіз келтіріп» жатқанына алаңдады. Бринклидің баспасы Random House мәселеге наразылық білдірмей, Бриллиантқа 1000 доллар төледі. 1979 жылы болған басқа бір оқиғада, бір компания Бриллианттың екі фразасын – «Мен толыққанды жетілмегенім мүмкін, бірақ менің бөліктерім тамаша» және «Мен шындықты іздеуден бас тартып, енді жақсы қиял іздеп жүрмін» – көшіріп алды, үшінші фразаны өзгертті, барлығы футболкаларға басып сату үшін қолданылды. Аудандық сот фразалардың қысқалығымен, тапқырлығымен және нақты байқауымен ерекшеленетінін мойындап, олар авторлық құқықпен қорғалғанын мәлімдеді.