Кіріспе

Сонора үңгірлері – ұлттық табиғи ескерткіш. Бұл үңгір Техас штатының Саттон округіне қарасты Сонора қаласынан батысқа қарай 13 шақырым жерде орналасқан ерекше үңгір. Оның әсем кальцит кристалдарының құрылымдары, әсіресе геликтиттері әлемдік деңгейдегі тартымдылықтарының бірі. Геликтиттер мұнда өте көптеп кездеседі, көбінесе сирек кездесетін тазалық және күрделілікпен ерекшеленеді. Бір құрылымда олар соншалықты тығыз орналасқан, оған "жылан ұясы" деген ат қойылған. Ұлттық үңгіртану қоғамының негізін қалаушы Билл Стивенсон алғашқы сапарынан кейін: "Бұл әлемдегі сөзбен жеткісіз әдемі үңгір, оның сұлулығын тіпті техастықтар да асыра бағалай алмайды" деді.

Тарих

Үңгір 100 миллион жылдық (Креттік) Сеговия әктастарында, Эдвардс тобының құрамында қалыптасқан. Үңгірдің өзі шамамен 1,5-5 миллион жыл бұрын пайда болған болуы мүмкін. Үңгір негізінен жарылымдар бойымен қалыптасқан, бұл газдардың шамамен 1,5 миль (2 км) тереңдіктен, кейіннен шамамен 300 фут (91 м) тереңдікке көтерілуіне жағдай жасады. Осы тереңдікте газдар сулы горизонттағы сумен араласты. Нәтижесінде пайда болған өте қышқыл су әктасты ерітіп, үңгірді құрады. 1-3 миллион жыл бұрын үңгірден су ағып шықты. Әйгілі минералдық түзілімдер, яғни спелеотемдер, үңгірден су кеткеннен кейін ғана пайда болды. Үңгірдегі ең танымал түзілім – көбелек. Бұл әлемдегі осы сияқты жалғыз белгілі түзілім болды. Ол үңгір қабырғасының бір жалғау нүктесінен өскен екі балыққұйрықты геликтиттен құралған. 2006 жылдың қараша айында оң қанаттың шамамен үштен бірі сынды.

Даму

Үңгірдің алғашқы ширек милі 1900 жылдардың басында жергілікті малшыларға белгілі болды. Ол жер иесі Стэнли Мейфилдтің атымен Мейфилд үңгірі деп аталды. 1955 жылы Стэнли Далластан келген төрт үңгір зерттеушіге рұқсат берді, олар тағы жеті мильді, соның ішінде қазіргі кезде ең әдемі аймақтар саналатын жерлерді ашты.