Кіріспе

Джон Энтони Хардон, SJ (18 маусым 1914 – 30 желтоқсан 2000) – американдық католик дін қызметкері және теолог. 2005 жылдан бері қасиеттілікке үміткер ретінде танылған ол, Католик шіркеуі тарапынан Құдайдың қызыметшісі деп есептеледі.

Ерте өмір

Джон Энтони Хардон 1914 жылы Пенсильвания штатының Мидленд қаласында, діншіл католик отбасында дүниеге келді. Ол бір жасқа толғанда, 27 жастағы әкесі өндірістік апатта қаза тапты. Апаттан кейін Хардонды 26 жасар анасы Анна (құрметті есімі Жевин) Хардон тәрбиеледі, ол ұлының болашақ мансабына ықпал ететін мүмкін болатын әкесінен қорқып, қайтадан үйленбеді. Кейін Хардон үйде тек славян тілінде сөйлейтінін, ал ағылшын тілін "католицизм туралы сөйлесуге тырысатын ең нашар тіл" деп еске алды. Хардон Аннаның жалғыз баласы болды, ол оны Кливлендтегі кеңселерді тазалау арқылы асырады, көбінесе түнгі уақытта жұмыс істеді. Жанароның сөзінше, бала кезінде Хардон "еркіндікке құмар, өзіне сенімді болған; ешкім оған не істеу керектігін айтпауына бекінген". Алты жасында оны Бенедикта әпке үйретті, ол оқушыларына "Бірінші қасиетті тағдыр күнінде Құдайдан не тілесеңіз, соны аласыз" деді. Хардон анасын жалғыз қалдыруға дайын болмағандықтан, орта мектепті бітіргеннен кейін дін қызметкері болуды бірден ойламады. Оның орнына, "анасының болашағы үшін жинаған ақшасының көмегімен" ол Кливлендтегі иезуиттер университеті – Джон Кэрролл университетіне оқуға түсті. Хардон ЛеМейге анасын тастап кеткенін сезінгенін айтқанда, ЛеМей оған: "Джон, сен Иса қоғамына жатасың. Сенің басыңа келген нәрсе – азғыру. Оны ойыңнан шығар!" деді. Сол жылы ол Папаның медалімен марапатталды. Хардон 1953 жылдың 2 ақпанында соңғы анттарын берді, оның ішінде папаға берілген иезуиттердің анттары да болды. Оның арасында "Дүниежүзілік діндер" (1963), "Католик катехизисі: Католик шіркеуінің заманауи катехизисі" (1975) – католик ортодоксиясы туралы том, және Екінші Ватикан кеңесінен (1962-1965) кейін жарық көрген "Қазіргі католик сөздігі" (1980) – католиктерге арналған анықтамалық еңбек бар. Сондай-ақ ол алты энциклопедияға үлес қосты. Хардон католик газеттері мен журналдарына мақалалар жазды, сондай-ақ "Католик сенімі" журналының бас редакторы болды. Ол көптеген католик ұйымдарына кеңесші ретінде көмектесті, соның ішінде "Сенім үшін біріккен католиктер" ұйымына. Ол мұндай іске қалай кірісу керегін білмейтінін айтқан кезде, Папа оны Кардинал Ратцингерге жолдады, ол Хардонды өзінің "Қайырымдылық миссионерлеріне" оқытуға шақырды. Ана Терезаның ордені үшін бұл қажеттілікті қанағаттандыру үшін Хардон католик емес католиктерге арналған үй оқу курстарына бейімделген катехизистік курс жазды. 1985 жылы Хардон Мариан катехист апостолдығын құрды, ол осы үй оқу курстарын пайдаланып, дін қызметкерлеріне катехизистік қызметке дайындау үшін діншілерге катехизистік білім беруді қамтамасыз етеді.

Жеке әдет-ғұрыптар

Хардон католиктік евхаристиялық ғибадатқа берілгенімен белгілі болды, ол күніне кем дегенде үш сағатты Ынтымақтылық алдында дұға етуге арнады. Ол қатаң жұмыс кестесін сақтады, әсіресе 1992 жылғы Катехизиске көмектескен кезде. Жергілікті рухани жетекші ретінде оған күндізгі кеңес сұраулар кешкі сағат бес немесе алтыда азайғаннан кейін, ол материалдарды жазып, ұйымдастырып, түнгі уақытқа (Римде таңертең) дейін жұмыс істейтін. Осы сағаттарда ол жиі Кардинал Ратцингерден Катехизимнің мәліметтері бойынша телефон қоңырауларын алатын, ол оның кеңесін бағалайтын. Ол Ватикан II құжаттарының кейбір бөліктеріне қарсы күрескендерге көңіл бөлді, "бірақ ол ешқашан да жікшілдік әрекеттің дұрыс екендігіне келіспеді". Хардонның денсаулығы өмірі бойы нашарлады. 1981 жылы оған төрттік айналма жол жасалды. Уильям Дж. Смиттің айтуынша, өмірінің соңғы апталарында Хардон "зор физикалық ауыртпалықтарға ұшырады, бірақ өзін 'шынайы құрбандық рухы' деп көрсетті". Жыл сайын 30 желтоқсанда Детройт аймағындағы католиктер Хардонды еске алуға арналған мисса өткізеді.

Дональд Дж. МакГайрдың тергеуі

1994 жылдың 2 ақпанында Ана Тереза жергілікті иезуит провинциалы Брэдли Шефферге хат жазып, Дональд МакГайрға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық айыптаулары бойынша оның кінәсіз екеніне сенетінін білдірді. Кейіннен МакГайр кінәлі деп танылып, түрмеге қамалды және дін қызметінен шеттетілді. Ана Тереза хатында Хардонның «Оның айыптаулардан қалай ақталғанын түсіндіргенін» айтты. Хардонның сөзінше, МакГайр өз әрекеттерінде абайсыздық танытқан. МакГайр сотталып, жазасын өтегеннен кейін Хардонның оны ақтаудағы рөлі күмәндік тудырды. 2012 жылдың басында Питер Джеймисон Сан-Франциско Weekly газетінде 2005 жылы ұсталған және балаларды сексуалдық зорлыққа ұшыратқан деген айыппен сотталған МакГайрға қатысты құжаттар туралы жазды. Мақалада МакГайр тұтқындалудан бұрын, Сент-Джон Вианниге сапар барысында Хардонға өзінің құрбанына душ қабылдау кезінде денесін массаж жасауды сұрағанын және саяхат кезінде ортақ бөлмеде порнографияға рұқсат бергенін мойындады. МакГайр баланың жыныс мүшелеріне тиіп, мастурбация жасағанын көрген деген қосымша айыптауларды жоққа шығарды. Хардон көңілі толып, МакГайрдың үстінен бағыныштысы Шефферге хат жазды: «Душқа қатысты Фр. Дон бұл рас екенін айтты, бірақ бұл ұзаққа созылған сезімталдыққа толы жағдай емес. Бұл төтенше жағдайға ден қойған екі өрт сөндірушінің суреті еді, олардың бірі ауыр мүгедек және екіншісінен қолдау мен күтімді қажет еткен. Массажға қатысты Фр. Дон олар қарапайымдықпен жасалғанын және 4-5-ші белдік дискідегі [бұдырдың үстінде] және оң аяқтағы секилдік нервтегі спазмды жеңілдету үшін қажет болғанын айтты. Фр. Дон «Плейбой» және «Пентхаус» журналдары болғанын, бірақ оларды алмай да, тастамай да қойғанын айтты. Менің ойымша, мұнда ешқандай саналы және қасақана сексуалдық бұрмалылық болған жоқ». МакГайр объективті түрде қорғала алатын принциптермен әрекет еткенімен, өте абайсыз болды. Оған діни қызметкер ретінде қызмет етуге рұқсат беру керек. Есепте көрсетілгендей, МакГайр дінге оралғаннан кейін де балаларды зорлаған. 2007 жылы ол иезуит орденінен шеттетілді. Catholic Culture сайтына жазған Филип Ф. Лоулер «сексуалдық зорлық-зомбылықтың зиянды әсері католик өмірінің тағы бір саласына сіңіп, ықтимал әулиелердің естелігін бүлдірді» деді. МакГайр ісінде Ана Терезаны кінәлі деп санамаған Лоулер «осы дәлелдер тізбегі қазір бақсылыққа үміткер болып отырған тағы бір сүйікті католик тұлғасы туралы: марқұм Джон Хардон, SJ туралы одан да маңызды сұрақтар тудырады» деп қайғырды. Хардонның бұрынғы студенті Роберт МакДермот, осы істің негізін қалаушы болды, кейін Висконсин штатының Кеноша қаласына көшіп, Кармель тауындағы біздің ханым католик шіркеуінде көмекші пастор болып қызмет етеді. Висконсин штатының Ла-Кроссе қаласындағы Гуадалупе анамыздың ғибадатханасында Хардон әкесінің кітапханасы мен оқу орталығын құру жұмыстары жүріп жатыр.