Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық геолог Рафаэль Пампелли (8 қыркүйек 1837 – 10 тамыз 1923) – американдық геолог және саяхатшы.
American geologist
Raphael Pumpelly (September 8, 1837 – August 10, 1923) was an American geologist and explorer.
Ерте өмір және ата-бабалары
Ол 1837 жылдың 8 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Овего қаласында, терең тамырлары Нью-Англияға дейін жететін отбасында дүниеге келді. Оның аталары Томас Уэллс (1590–1659), 1635 жылы Массачусетске келген және Коннектикут тарихында губернатор, губернатордың орынбасары, қазынашы және хатшы лауазымдарын бірге атқарған жалғыз адам; Джон Деминг (1615–1705), Коннектикут колониясының ерте пуритан қоныс салушысы және алғашқы патент иесі; және Ричард Трейттің (1584–1669) қызы, ерте Нью-Англия қоныс салушысы, Коннектикут заң шығарушы органының депутаты және 1662 жылғы Коннектикут Корольдік жарғысының патент иесі болды. Ол сондай-ақ колониялық көмекші қазынашы және Массачусетс шығанағы колониясының алғашқы патент иесі Уильям Пиншонның ұрпағы еді. Ол 1635 жылы Массачусетс штатының Хэмпден округіндегі Спрингфилд елді мекенін құрды, ол оның туған ауылының атымен аталып, қазір Англияның Эссекс округіндегі Челмсфорд қаласының маңындағы шағын қалашыққа айналды; сонымен қатар, таудың, Холиок тауының және (біршама тікелей емес) Холиок қаласының атымен аталатын капитан Элизур Холиок та оның аталарының бірі болды. Оның әкесі Уильям Пэмпелли, Джон Пэмпелли мен Ханна Бушнеллдің ұлы еді. Оның әкесі Плимут қаласында (Массачусетс штаты) қоныс аударған, теңіз капитаны Жан Помпильдің шөбересі болды. Ол Францияның Авиньон қаласынан келген француз гугеноты, ал бастапқыда Италияның Сполето қаласынан шыққан. Ол "Белшазардың тойы", "Пилат әйелінің арманы", "Геродтың тойы" және "Шекспирге арналған ода" сияқты діни тарихи өлеңдер жазды. Олардың кейбіреулері жиналып, бір томдық кітап ретінде (Нью-Йорк, 1852) жарияланды.
He was born on September 8, 1837, in Owego, New York, into a family with deep New England roots that trace back to Thomas Welles (1590–1659), who arrived in Massachusetts in 1635 and was the only man in Connecticut's history to hold all four top offices: governor, deputy governor, treasurer, and secretary; John Deming, (1615–1705) an early Puritan settler and original patentee of the Connecticut Colony; and Honor Treat, the daughter of Richard Treat (1584–1669) an early New England settler, Deputy to the Connecticut Legislature and also a Patentee of the Royal Charter of Connecticut, 1662. He was also a descendant of William Pynchon, a colonial assistant treasurer and original patentee of the Massachusetts Bay Colony. He led the 1635 settlement of Springfield, Hampden County, Massachusetts, which was named after his home village, now a suburb of Chelmsford in Essex, England; and Captain Elizur Holyoke, the namesake of the mountain, Mount Holyoke, and (indirectly), of the city of Holyoke, Massachusetts. His father was William Pumpelly, son of John Pumpelly and Hannah Bushnell. His father was a great grandson of Jean Pompilie, a sea captain who settled at Plymouth, Massachusetts. He was a French Huguenot refugee from Avignon, France, originally from Spoleto, Italy. She wrote religious historical poems, including "Belshazar's Feast," "Pilate's Wife's Dream," "Herod's Feast," and "An Ode to Shakespeare." Some of these were collected and published in a volume (New York, 1852).
Білім
Пампелли жалпы білім беретін мектептерде оқып, Нью-Йорк штатының Тиога округіндегі Овего академиясын бітірген. Ата-анасының қарсылығына қарамастан, ол Йель университетіне түсуден бас тартып, Еуропаға оқу мен саяхаттауға бағытталды. 1859 жылы «Техникалық университет Бергакадемия Фрайберг» (неміс тілінен аударма: Фрайберг тау-кен және технология университеті немесе Фрайберг тау-кен академиясы, Технологиялық университет; TUBAF) бітірді. Сонымен қатар, ол Ганновердегі политехникалық мектепте де оқыды. Бітіргеннен кейін геология мен металлургияны тікелей байқау арқылы зерттеу үшін Еуропаның тау-кен аймақтарын кеңінен аралады, сондай-ақ Солтүстік Қытайдың көмір кен орындарын зерттеді.
Pumpelly attended common schools and graduated from Owego Academy in Owego, Tioga County, New York. Against his parents objections, he decided against attending Yale University and chose to study and travel in Europe. He graduated in 1859 from the "Technische Universität Bergakademie Freiberg" (Translation from the German: Freiberg University of Mining and Technology or Freiberg Mining Academy, University of Technology; TUBAF). He also attended the polytechnic school in Hanover. After graduating, he traveled extensively through the mining districts of Europe for the purpose of studying geology and metallurgy by direct observation. and the coalfields of northern China
1870-1871 жылдары Мичиган штатының мыс аймағының геологиялық зерттеуін жүргізіп, «Мыс кентасқан тастар» атты еңбек дайындады, ол Мичиган геологиялық қызметінің (Нью-Йорк, 1873) 1-томның 2-бөлігі болды. 1871 жылы Миссури штатының геологиялық зерттеуін жүргізуге шақырылып, үш жыл бойы осы жұмысқа өзінің күшін жұмсады. Миссури геологиялық қызметінің есебі үшін атлас қоса, «Темір кендері мен көмір кен орындары туралы алдын ала есеп» дайындады (Нью-Йорк, 1873). 1879 жылы АҚШ Геологиялық қызметі құрылғанда, Пампелли экономикалық геология бөлімін ұйымдастырды. Оныншы халық санағының арнайы өкілі ретінде ол асыл металдарды есепке алмай, тау-кен өнеркәсібін зерттеуді жоспарлап, басқарды және «Америка Құрама Штаттарының тау-кен өнеркәсібі» атты санақ есептерінің XV томын дайындады (Вашингтон, 1886). 1879-1880 жылдары Ньюпорт (Род-Айленд штаты) қаласында Ұлттық денсаулық сақтау кеңесі үшін түрлі топырақтардың сұйық және ауадан спораларды сүзу қабілетін зерттеді. 1881 жылы Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы үшін Солтүстік Трансконтиненттік зерттеуді ұйымдастырып, оның есебінің бөліктерін Оныншы халық санағында жариялады. Бұл зерттеу Дакота, Монтана және Вашингтон аймақтарының топографиялық және экономикалық ерекшеліктері туралы ақпарат жинады. 1884 жылы жұмыс тоқтағанға дейін осы жұмысты басқарды және зерттеу есептерін редакциялады. Пампелли жаздарды Нью-Гэмпшир штатының Дублин қаласында, Монаднок тауының жанында өткізді. 1884 жылы жаздық үйінен өзінің есімін алған қырат бойымен таудың шыңына дейін жол салды. Пампелли жолы таудағы ең көрнекті маршруттердің бірі саналады. 1903 жылы ол ұлымен бірге Түрікменстанның Анау төбелерінде Карнеги қорының қаржысымен археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді. (60 жылдан кейін қазылған Гонур-Тепе орнынан қашықта). Ол Нью-Гэмпшир штатының Революция ұлдары қоғамының мүшесі болды. 1905 жылы Америка геологиялық қоғамының президенті болып сайланды. Пампелли 1923 жылдың 10 тамызында 86 жасында Ньюпорт (Род-Айленд) қаласында қайтыс болды.
From 1870 to 1871, he conducted the geological survey of the copper region of Michigan, for which he prepared "Copper Bearing Rocks," being part ii of volume i of the Geological Survey of Michigan (New York, 1873). He was called upon in 1871 to conduct the geological survey of Missouri, and for three years devoted his energies to that task, preparing "A Preliminary Report on the Iron Ores and Coal Fields," with an atlas, for the report of the Geological Survey of Missouri (New York, 1873). When the U. S. Geological Survey was established in 1879, Pumpelly organized the division of economic geology, and as a special agent of the Tenth Census he planned and directed the investigations on the mining industries, exclusive of the precious metals, and prepared volume xv of the Census Reports on "The Mining Industries of the United States" (Washington, 1886). From 1879 to 1880, he conducted at Newport, Rhode Island, an elaborate investigation for the National Board of Health as to the ability of various soils to filter spores from liquids and from air. In 1881, he organized the Northern Transcontinental Survey for the Northern Pacific Railroad and published parts of his report in the Tenth Census. This survey collected information concerning the topographical and economic features of Dakota, Montana, and Washington territories. He had charge of this work until its cessation in 1884, and also edited the reports of the survey. Pumpelly spent his summers in Dublin, New Hampshire, near Mount Monadnock, and in 1884 he blazed a trail from his summer house to the summit along a ridge that carries his name. The Pumpelly Trail is considered one of the most scenic on the mountain. In 1903, he mounted a Carnegie funded archeological dig with his son at the Anau mounds in Turkmenistan. (Not far from the site of Gonur Tepe, famously excavated over 60 years later.) He was a member of the New Hampshire Society of the Sons of the Revolution. He was president of the Geological Society of America in 1905. Pumpelly died at the age of 86 on August 10, 1923, in Newport, Rhode Island.
Неке және отбасы
Ол 1869 жылғы 20 қазанда Массачусетс штатының Дорчестер қаласында Элиза Франсис Шепардқа үйленді. Ол 1840 жылғы 14 наурызда Массачусетс штатының Дорчестер қаласында дүниеге келген және 1915 жылғы 5 ақпанда Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласында қайтыс болған. Ол Отис Шепард пен Энн Поуптың қызы еді. Оның қарындасы Ребекка Кеттелл Шепард, баспагер Джордж Хэйвен Пэтнамға үйленді, ол баспагер Джордж Палмер Пэтнам мен Викторина Хэйвен Пэтнамның үлкен ұлы болды. Ребекка мен Джордж ортағасырлық тарихшы Берта Хэйвен Путнамның ата-анасы еді. Оның тағы бір қарындасы Люси Элизабет Шепард, пастор доктор Томас Хиллге үйленді, ол 1860-1862 жылдар аралығында Антиохия колледжінің, ал 1862-1868 жылдар аралығында Гарвард университетінің президенті Томас Хилл мен Генриетта Баркердің ұлы еді. Рафаэль мен Элизаның бес баласы болды, сондай-ақ Элизабет Дуайт та бар еді. Ол Томас Хэндасид Перкинстің шөбересі және американдық суретші Уильям Моррис Ханттың туысы болды. Элиза мен Томас үш баланың ата-анасы болды: Томас Хэндасид Кабот кіші, Генри Холтқа үйленген Элизабет Дуайт Кабот, ол Генри Холт пен Компанияның негізін қалаушы Генри Холттың ұлы және Флоренс Тейбердің ұлы, және Стивен Олни Меткалфтың ұлы Джордж Пирс Меткалфқа үйленген Паулин Кабот.
He married on October 20, 1869, at Dorchester, Massachusetts, Eliza Frances Shepard, born March 14, 1840, in Dorchester, Massachusetts and died on February 5, 1915, in Newport, Rhode Island. She was the daughter of Otis Shepard and Ann Pope. Her sister, Rebecca Kettell Shepard married author and publisher George Haven Putnam, the eldest son of publisher George Palmer Putnam and Victorine Haven Putnam. Rebecca and George were the parents of medieval historian Bertha Haven Putnam. Another sister of hers, Lucy Elizabeth Shepard, married the Rev. Dr. Thomas Hill, the son of Thomas Hill, president of Antioch College from 1860 to 1862, and then of Harvard University from 1862 to 1868 and Henrietta Barker. Raphael and Eliza were the parents of five children. and Elizabeth Dwight. He was the great grandson of Thomas Handasyd Perkins; and a grand nephew of William Morris Hunt, an American painter. Elise and Thomas were the parents of three children: Thomas Handasyd Cabot, Jr. Elizabeth Dwight Cabot who married Henry Holt, Jr., the son of Henry Holt, founder of Henry Holt and Company and Florence Taber, and Pauline Cabot who married George Pierce Metcalf, son of Stephen Olney Metcalf.
Мұра
Мичиганның Жоғарғы түбегіндегі Кивинау округінде алғаш рет сипатталған помпеллит минералы оның құрметіне аталған. Монаднок тауындағы Пумпелли жолы оның есімімен байланыстырылған. Нью-Гэмпширдегі оның бұрынғы жазғы сарайы "Пампелли студиясы" деп белгілі.
The mineral pumpellyite, first described in Keweenaw County in the Upper Peninsula of Michigan, was named in his honor. The Pumpelly Trail on Mount Monadnock is named after him. A house in New Hampshire on his former summer estate remains known as Pumpelly Studio.