Кіріспе

Фредерик Томас Бидлаке (13 наурыз 1867 – 17 қыркүйек 1933) – 19 ғасырдың соңындағы ағылшын велошабандығының шебері және 20 ғасырдың басында британдық велосипед жол жарысының ең көрнекті ұйымдастырушыларының бірі болды. Оның құрметіне жыл сайын Бидлаке еске алу сыйлығы табыс етіледі. 1930 жылдары ол велосипед, мотоцикл және гидросамолет жарыстарында уақытты тіркеуші болып жұмыс істеген.

Ерте өмір

Фредерик Томас Бидлаке 1867 жылдың 13 наурызында Ислингтонда дүниеге келді.

Велосипедтік жүйе әкімшісі

Бидлаке Road Records Association және Road Racing Council (қазіргі Cycling Time Trials ұйымының алдағысы, Ұлыбританияда уақыттық жарыстарды реттейтін ұйым) құруға көмектесті, сондай-ақ президент Джордж Герберт Стансермен бірге Велосипедшілер туристік клубының вице-президенті болды. Ол 40 жылдан астам уақыт бойы көптеген уақыттық жарыстарды және рекордтық әрекеттерді тоқтатты.

Уақыт сынақтарының негізі

Жолдағы велосипедшілердің бастапқы мәртебесі нақты болмады және 1878 жылдың шілдесінде парламент велосипедшілерге жолға шығуға тыйым салатын Қозғалыс заңына түзету енгізуге жақын келді. Веложарыстың мәртебесі одан да белгісіз болды. Дәстүр бойынша, жарысқа қатысушылар өздерінің шабандоздарының артынан жасырынып, олардың міндеті сол кездегі тілмен айтқанда, "шабандоздарын ілгерілету" болды. 1894 жылдың 21 шілдесінде Бидлаке Лондоннан солтүстікке қарайғы басты жолда өткен 50 мильдік (80 км) жарыста 50 адамның бірі болды. Ол және тағы бір шабандоз, Артур Ильсли, және олардың екі шабандозы бір әйел мен жылқыны басып өткенде, жылқы атып, екі шабандоз да арыққа құлап түсті. Ең көп зиян велосипедтерге келді, бірақ әйел Ханттингдоншир полициясына мұндай жарыстар өткізілмеуі керек деп шағымданды. Ұлттық велосипедшілер одағы, Ханттингдонширдегі шаралар бүкіл елге тарап, Қозғалыс заңына тағы бір түзету әкелуі мүмкін деп қорқып, өз клубтарына жол жарыстарынан тыйым салды және оларға тректе жарысуға бұйрық берді. Барлық шабандоздар трекке жақын тұрмады немесе онда жарысуға ниетті емес. Олар қарсы орган құрды – Жол жарыстары кеңесі, және 1895 жылдың 5 қазанында Бидлаке сағатқа қарсы жарысты ұйымдастырған Солтүстік жол клубының мүшелерінің бірі болды. Осы және одан кейінгі жарыстарды зерттеген Лес Боуэрман былай деді:

Боуэрман айтқандай, 1895 жылғы қазан айындағы Солтүстік жол оқиғасынан бұрын уақытқа қарсы жарыстар болғандықтан, Бидлакені, ол көбінесе болатындай, уақыт сынағының негізін қалаушы деп сипаттауға болмайды. Британдық уақыт сынағының тарихшысы Бернард Томпсон былай деп жазды:

Бірақ ол британдық велосипед жарысының жетекші бөлігіне айналған спорт түрін заңдастырғандардың қатарында болды, тіпті оның басшылары өздерінің туындысына осылай сенімсіз болғандықтан, полицияға айтудан бас тартты, маршруттар мен күндерді кодтап, жарыстарды таңертең елде өткізді, шабандоздардың толығымен қара киім киюін талап етті және тіпті спорттың өзінің баспасөзіне жарыстардың қашан өтетінін айтуға тыйым салды. Бәсекелестердің тізімі 1960 жылға дейін "жеке және құпия" деп белгіленді. Бидлаке ұйымы Ұлттық велосипедшілер одағының шешіміне қарсы наразылық ретінде басталды, бірақ көп ұзамай велосипедшілер билігінің бекітілген бөлігіне айналды.

Басқа спорт түрлері

Бидлаке мотоспортқа қызығушылық танытты және велосипед пен үштік велосипедте рекордты иеленген Джордж Пилкингтон Миллстің Land's End to John o'Groats рекорды бойынша мотоциклмен саяхатын уақытпен өлшеді. Күн көрсетілмеген газет кесімінде былай делінген: «Дж. П. Миллс мырза өзінің Raleigh мотоциклында сенбі күні таңертең Land's End-тен John o'Groats-қа дейінгі саяхатын аяқтады және жаңа рекорд орнатты. Ол ұзақ және қиын саяхатын бейсенбі күні таңғы сағат сегізде бастап, жолда 50 сағат 46 минут 30 секунд өткен соң сенбі күні сағат 11-де мақсатына жетті. Ф. Т. Бидлаке мырза уақытты тіркеуші болды. Бұрынғы рекордты Дж. Сильвер 64 сағат 29 минутта, ал Е. Х. Арнотт 65 сағат 45 минутта көрсеткен. Ол мотоцикл рекордын ғана емес, сонымен қатар ең жақсы автокөлік уақытын да шамамен екі сағатқа арттырды». Ол Корольдік Аэро Клубтың уақыт тіркеушісі және 1930 жылдардағы Шнайдер Трофи су ұшақтары жарысының уақыт тіркеушісі болды.

Велосипедпен жүрудің алтын кітабы

1933 жылы "Cycling" журналы велосипед спортына ерекше үлес қосып, көзге түскендерді тіркеу үшін "Велосипед спортының алтын кітабын" жасады. Сол жылы Лондонның Корольдік Альберт залында 7000 велосипедші Бидлейк концерт барысында, уақытқа қарсы күрестің чемпиондарын құрметтеу кешінде, кітаптың бірінші бетіне қол қойғанын көрді. Көптеген адам үшін ол соңғы рет тірі болған сәт болды.

Мұрағат

Бидлакедің хаттары мен басқа да қағаздары Уорвик университетінің Ұлттық велосипед мұрағатында сақталған.