Кіріспе
Француз теңіз күштерінің беткі кемелер тобы
Force d'action navale (FAN, Теңіз әрекет күштері) – француз теңіз күштерінің 9 600 саяқты әскери қызметкер мен 100-ге жуық кемеден тұратын беткі соғыс кемелерінің күші. 2023 жылдың тамыз айынан бастап оған адмирал Никола Важур басшылық етеді. Кемелер жеті санатқа бөлінеді:
Аэронавалдық топ, оның ядросында француз авианосегі «Шарль де Голль» тұр.
Амфибиялық топ, «Проекция және басқару кемелерімен» (қазіргі уақыттағы кемелер) басқарылады.
Стратегиялық топтарды қорғау немесе бақылау, зерттеу, қатысу, құтқару немесе ұстау миссияларын жеке орындайтын фрегаттар.
Мина тазарту кемелері.
Шетелде орналасқан және қатысу және алдын алу күштері ретінде әрекет ететін «Егемендік» кемелері.
Көмекші кемелер.
Мемлекеттік қызметтерді атқаратын, гидрографиялық және океанографиялық кемелер.
The aeronaval group, which has the aircraft carrier French aircraft carrier Charles de Gaulle at its core
The amphibious group, directed by "Projection and Command vessels" (currently ships of the )
Frigates, which act either as protection for the strategic groups, or alone in monitoring, survey, presence, rescue or deterrence missions
Minesweepers
"Sovereignty" ships, which are deployed overseas and act as presence and prevention forces
Support vessels
Public service ships, hydrographic and oceanographic vessels
Аэронавт тобы
Аэронавальдық топ – француз әскери-теңіз күшінің негізгі күш-қуаты. Ол сонымен қатар ядролық қарсы тұру күштерінің құрамдас бөлігі болып табылады, себебі Super Étendard және Rafale ұшақтары ядролық қабілетке ие. Ең кем дегенде, оған бір әуе кемесі, француз әуе кемесі «Шарль де Голль», әуеге қарсы фрегат және қолдау кемесі кіреді. Әдетте, бұл топқа бірнеше әуеге қарсы және суасты кемелеріне қарсы фрегат, ядролық шабуылға арналған суасты кемелері (немесе Barracuda класындағы суасты кемелері) және қосымша қолдау кемелері де кіреді. Ұшақтар тобына 40-қа дейін ұшақ кіруі мүмкін: Rafale, Super Étendard және E-2 Hawkeye ұшақтары; NH90 Caïman Marine, AS365 Dauphin және AS565 Panther тікұшақтары. Бұл құрам миссияға және тактикалық жағдайға байланысты өзгереді және ALAT (Армия) немесе Armée de l'Air (Әуе күштері) ұшақтарын да қамтуы мүмкін. Кез келген теңіз күші сияқты, аэронавальдық топқа құрлықтағы Breguet Atlantique ұшақтары көмектесе алады. Француз әуе кемесі «Клемансо» көп жылдар бойы француз теңіз күшінің жауынгерлік күшінің ядросын құрады. Аэронавальдық топтың бірінші орналасуларының бірі – 11 қыркүйекке жасалған шабуылға жауап ретінде Ауғанстандағы соғысқа қатысу, Аль-Каида мен Талибанға қарсы алғашқы шабуылдарға қатысу болды. Операция үшін «473-ші арнайы топ» деп аталған топта контр-адмирал Франсуа Клузельдің басшылығымен 2900 сарбаз болды және 2001 жылдың желтоқсанында кемеге мінгізді. Ол ядролық әуе кемесі «Шарль де Голль», фрегаттар «La Motte Picquet», «Жан де Вьенн», «Жан Барт», ядролық шабуылға арналған суасты кемесі «Рубис», танкер «Мёза» және «Commandant Ducuing» эскорттық кемесінен тұрды. Үнді мұхиты аймағындағы орналасу жеті айға созылды, содан кейін топ 2002 жылдың ортасында Францияға оралды. «473» нөмірі «Шарль де Голль» мен оның жұмыс тобына жартылай тұрақты түрде берілген сияқты, ол 2004 жылы «Agapanthe» операциясы кезінде қайта қолданылды. 2011 жылғы Ливиядағы азаматтық соғыс кезінде «Шарль де Голль» басқаратын француз әуе кемесінің ұрыс тобы «473-ші арнайы топ» деп тағайындалды және вице-адмирал Филипп Коиндероның басшылығында болды. Коиндеро 2009 жылдың қыркүйегінде контр-адмирал шеніне көтерілді және Тулондағы жедел әрекет етудің теңіз күшінің орынбасары болып тағайындалды. Ағылшын тіліндегі хабарларда ол жоғары дайындық күштерінің теңіз штабының орынбасары ретінде сипатталды. 2013 жылдың 29 желтоқсанында «Шарль де Голль» әуе кемесі бастаған «473-ші арнайы жұмыс тобы», француз фрегаттары «Форбин» және «Жан де Вьенн», сондай-ақ май құюшы «Мез» кемесі Оман шығанағында жаттығулар өткізу үшін «Carrier Strike Group Ten» тобымен кездесті. «Carrier Strike Group Ten» тобына әуе кемесі «Harry S. Truman», басқарылатын зымырандық крейсерлер «Gettysburg» және «San Jacinto», сондай-ақ басқарылатын зымырандық эсминецтер «Bulkeley», «Carney», «Hopper» және «Mason» кірді. 2015 жылдың қарашасында «473-ші арнайы топ» Сирия мен Ирактағы «Ислам мемлекеті» нысаналарын жою үшін қайтадан аттанды. Жұмыс тобының құрамы француздық, алайда британдық эсминец және Бельгия теңіз күшінің фрегаты «Leopold I» да топтың бір бөлігі ретінде жүзіп кетті.
Амфибиялық топ
Француз әскери-теңіз күштері үш ірі десанттық кеме (десанттық шабуыл кемелері) пайдаланады, олардың құрамында кішігірім десанттық кемелер бар. Кемелерде тікұшақтар, әскерлер және құрлықтағы көлік құралдары орналасқан. Бұл күштер Mistral класындағы кемелерде немесе шетелдік аумақтарда орналасқан кішігірім десанттық кемелерді де пайдаланады. Mistral класындағы тікұшақ тасымалдаушы шабуыл кемелеріндегі CTM десанттық кемелерін ауыстыру және Майотта, Жаңа Каледония, Мартиника және Француз Гвианасы сияқты шетелдік аумақтарын қорғауға, сондай-ақ Джибути маңындағы операцияларға қолдау көрсету үшін 14 EDA S Amphibious Standard Landing Craft (Engins de Débarquement Amphibie – Standards) кемесіне тапсырыс берілді, бұл француз теңіз күштеріне жеңіл десанттық тасымалдау мүмкіндігін қайтаруға мүмкіндік береді. Бұл кемелердің жеткізілімі 2021 жылы басталды және 2025 жылға дейін жалғасады. Десанттық топтарға бір немесе бірнеше десанттық кемелер (EDAR және CTM) кіреді, олар әскерлер, көлік құралдары және тікұшақтармен жабдықталған топтарды тасымалдауға мүмкіндік береді. Олар Puma, Cougar және NH 90 Caïman Marine көлік тікұшақтарын немесе Gazelle және Tigre шабуыл тікұшақтарын, Commandos Marine, миналардан тазартатын бөлімшелерді немесе әскер бөлімшелерін тасымалдай алады. Француз теңіз күштерінің қолбасшысы (COMFRMARFOR) ALFAN-ға, Әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы адмиралға кеңес береді және теңізде операциялар жүргізіп жатқанда TCD-ден басқарады.
Жоққыш кемелер мен фрегаттар
Жоққыш кемелер мен фрегаттар – француз су әскері флотының негізгі құрамы. Олар әуе-теңіз кеңістігін қамтамасыз етеді және Әскери-теңіз күштерінің басқа бөлімдеріне еркін қимылдауға мүмкіндік береді. Олар қауіп-қатерге қарай маманданады, көбінесе басқа күштерді (әуе кемелері немесе десанттық топтар, суасты кемелері немесе азаматтық кемелер) сүйемелдейді. 2022 жылғы мәліметтер бойынша күштің негізгі су үстіндегі жауынгерлік бірліктері:
Төрт әуеге қарсы эсминец/фрегат: FREMM фрегаттарының екі «Форбиан» және екі «Аквитания» әуе қорғанысы модификациясы әуе шабуылдарынан әуе-теңіз тобын қорғауға арналған. «Аквитания» класындағы сегіз фрегаттың соңғы екеуі күшейтілген әуе қорғанысы мүмкіндіктерімен жабдықталған, бірақ ASW модификацияларының құрлықтағы нысандарға шабуылдау мүмкіндіктерінен бас тартылған. Дегенмен, олар осы класс кемелерінің ASW сенсорларын және мүмкіндіктерін сақтайды. «Аквитания» класындағы алты суастына қарсы (ASW) эсминец/фрегат: Олар корпуста орнатылған және сүйретілетін гидролокаторларды, сондай-ақ NH 90 Caïman Marine немесе Eurocopter AS565 Panther тікұшақтарын тасымалдайды және кемеге қарсы, құрлықтағы нысандарға шабуылдау және әуеге қарсы қабілеттерге ие. Бес «S» кемесі негізінен ұлттық және халықаралық суларда патрульдеу, сондай-ақ Еуропа шегінен тыс жерлердегі дауларды реттеу үшін қолданылады. Олар халықаралық араласу, қорғау, арнайы операциялар немесе гуманитарлық миссияларға қатысу үшін басқа елдермен бірлесіп жұмыс істей алады. Олардың құрамында AS565 Panther тікұшақтары бар. Алты «S» кемесі Францияның теңізден тыс аумақтарының аумақтық суларын патрульдеу үшін негізгі мақсатта қолданылады. Кемелердің өзінде суасты сенсорлары жоқ, бірақ қажет болған жағдайда және мүмкіндік болғанда суастына қарсы күрес үшін бір AS565 Panther тікұшағын тасымалдай алады.
Суверенитет кемелері
Бұл 65 кеме (2019 жылғы жағдай бойынша) порттарды, аумақтық суларды және әлемдегі ең ірі эксклюзивті экономикалық аймақты (ЭЭА) патрульдейді, соның ішінде балық шаруашылығы, экологиялық және қылмыстық заңдарды сақтау және құтқару операцияларын жүргізуді немесе қолдауды қамтиды. Алты кеме егемендік міндеттерін атқарады, негізінен Францияның үлкен ЭЭА-сын бақылау, полициялық шаралар жүргізу және балық аулау қызметін қадағалау арқылы. Олар төмен тәуекелдік ортада жұмыс істейді. Барлық алты кеме теңіздің ар жағында орналасқан (екісі Реюньонда, екісі Мартиникада, біреуі Француз Полинезиясында және біреуі Жаңа Каледонияда). A 69 avisos бастапқыда конвенциялық суасты кемелеріне қарсы, әсіресе жағалау қорғанысы үшін жобаланған. 2011 жылға қарай, жоспарланғандай барлық 17 кеменің орнына тоғызы ауыр қару-жарақтан айырылып, жағалаудан тыс патрульдік кемеге (Patrouilleur de haute mer немесе PHM) түрлендірілді. Франциядағы базасында олар Гвинея шығанағына, Үнді мұхитына, Кариб теңізіне және Тынық мұхитына жүйелі түрде жөнелтіледі, бұл алдыңғы P400 класындағы OPV-лердің сегізін алмастырады. 2023 жылғы деректер бойынша, PHM-нің алтысы қызметте, ал оларды алмастыруға арналған (“Patrouilleurs Hauturiers” PH) кемелер 2026 жылдан бастап қызметке түсіп, негізінен Францияның суларында жұмыс істейтін болады. 2011 жылға дейін Реюньон, Мартиника, Француз Гвианасы, Француз Полинезиясы және Жаңа Каледонияда он P400 класындағы OPV жұмыс істеді. Олардың барлығы 2023 жылы қызметтен шығарылды. Олар Тынық мұхиты мен Үнді мұхитындағы Францияның теңізден тыс аумақтарының суларында 2023 және 2025 жылдар аралығында қызметке кіретін жаңа класты кемемен – Patrouilleur Outre mer (POM класы) – алмастырылуда. Үш кеме: Flamant, Cormoran және Pluvier Франциядан тыс аумақтық суларды патрульдеуде ұқсас рөл атқарады. Олардың орнына 2026 жылдан бастап PH класындағы кемелер келеді. Үш Patrouilleur Antilles Guyane (PAG) француз Гвианасы мен Мартиникада орналасқан, бұрынғы P 400 кемелерін алмастырды. Сонымен қатар, үш ерекше патрульдік кеме бар (Реюньондағы Le Malin, Француз Полинезиясы үшін Arago және Сент-Пьер және Микелон үшін Fulmar), олар өздерінің тиісті аймақтарында патрульдік міндеттерді орындайтын бұрынғы траулерлер. Le Malin және Arago кемелері 2025 жылға дейін POM класының кемелерімен алмастырылуы тиіс. Теңіздік Жандармерияның патрульдік катерлері негізінен порттар мен жағалау суларында құқық қорғау операцияларын жүргізеді. Олардың ішінде алты жағалау патрульдік катері (Patrouilleur côtier de Gendarmerie maritime немесе PCGM) бар, олар Шербургта (2), Лориантта, Тулонда, Гваделупада және Француз Полинезиясында орналасқан. Жағалауды қадағалауға арналған жиырма төрт катер (vedette côtière de surveillance maritime) бар, олардың он тоғызы Франция аумағында және бесеуі шетелде орналасқан, әдетте жағалау суларында құқық қорғауды қамтамасыз ету үшін теңіз және департамент префекттеріне бағынады. Сегіз катер (vedette de sûreté maritime et portuaire) Гавр, Шербург, Брест, Марсель және Тулон қалаларында орналасқан. Төрт теңіздегі қолдау және көмек кемесі (bâtiments de soutien et d'assistance outre mer) салынды және Жаңа Каледония, Француз Полинезиясы, Реюньон және Мартиникаға жөнелтілді. Лоир класының төрт үйді қолдау және көмек кемесі (bâtiments de soutien et d'assistance métropolitains) салынды және Брест пен Тулонға (әр портта екі кемеден) орналастырылды.
The A 69 avisos were originally designed to counter conventional submarines, especially in coastal defence. Instead of decommissioning all 17 as planned, by 2011, nine were stripped of heavy weaponry and converted to offshore patrol vessel (Patrouilleur de haute mer or PHM). While based in metropolitan France, they conduct routine deployments to the Gulf of Guinea, the Indian Ocean, the Caribbean Sea, and the Pacific Ocean, replacing eight of the original P400 class OPVs. As of 2023, six of the PHMs remain in service, with replacements (the “Patrouilleurs Hauturiers” PH) being designed to enter service from 2026 and operate primarily in the waters of Metropolitan France. Prior to 2011, ten P400 class OPVs operated in pairs at Réunion, Martinique, French Guiana, French Polynesia, and New Caledonia. All have been retired as of 2023. They are being replaced in the waters of France's overseas territories in the Pacific and Indian Ocean by a new class of vessel, the Patrouilleur Outre mer (POM class) which is entering service between 2023 and 2025. Three vessels: Flamant, Cormoran, and Pluvier fill similar roles of patrolling beyond territorial waters out of metropolitan France. They are to be replaced in these roles from 2026 by the PH class vessels. Three Patrouilleur Antilles Guyane (PAG), are based in French Guiana and Martinique replacing the former P 400s. There are also three unique patrol vessels (Le Malin at Réunion, Arago for French Polynesia, and Fulmar for Saint Pierre and Miquelon) which are ex trawlers fulfilling patrol missions in their respective areas. Le Malin and Arago are to be replaced by 2025 by POM class vessels. The patrol boats of the Gendarmerie Maritime carry out law enforcement operations primarily in ports and coastal waters. These include six coastal patrol boats (Patrouilleur côtier de Gendarmerie maritime or PCGM), based in Cherbourg (2), Lorient, Toulon, Guadeloupe, and French Polynesia. There are twenty four coastal surveillance launches (vedette côtière de surveillance maritime), nineteen deployed around metropolitan France and five deployed overseas, generally responding to both maritime and departmental prefects for law enforcement in coastal waters. Eight launches (vedette de sûreté maritime et portuaire), are located in Le Havre, Cherbourg, Brest, Marseilles, and Toulon. Four overseas support and assistance vessels (bâtiments de soutien et d'assistance outre mer) of the have been constructed and deployed to New Caledonia, French Polynesia, Réunion, and Martinique. Four home support and assistance vessels (bâtiments de soutien et d'assistance métropolitains) of the Loire class have been constructed and deployed to Brest and Toulon (with two in each port).
Қосалқы кемелер
Қолдау кемелері француз әскери-теңіз күштеріне олардың базаларының қашықтығына қарамастан, планетаның кез келген жерінде болуға мүмкіндік береді. Бұл кемелер дербес түрде немесе тактикалық топтарға енгізіледі. Олар порттар мен флоттар арасында үздіксіз қозғалыс жасап, отын, оқ-дәрі, азық-түлік, су, қосалқы бөлшектер және поштамен қамтамасыз ету арқылы айлар бойы операциялық қабілеттілікті ұстап тұрады. 2023 жылы Jacques Chevallier класындағы төртке дейін жаңа қолдау кемелері пайдалануға берілді. Сонымен қатар, басқа кемелерді жөндеуге арналған бір тұрақты механикалық кеме, "Жюль Верн" кемесі де бар. Dupuy de Lôme шпиондық кемесі барлау мәліметтерін жинау үшін, ал француздық "Monge" іздеу кемесі жаңа қару жүйелерін, әсіресе ядролық қарсы тұруға қатысты жүйелерді әзірлеу үшін қолданылады.
Гидрографиялық және океанографиялық кемелер
Бір гидроокеанографиялық және үш гидрографиялық кеме карта жасау және зерттеу операцияларын жүргізуге, сондай-ақ теңіз күштерін және олардың қару жүйелерін қолдануға пайдалы болатын ақпаратты жинауға көмектеседі. Оларды теңіз күштерінің гидрографиялық және океанографиялық қызметі (SHOM) басқарады.