Кіріспе

Бактерия түрі

Staphylococcus saprophyticus – Staphylococcus туысына жататын грам-оң кокк. S. saprophyticus қауымдастықта (қоғамда) жұққан несеп жолдары инфекциясының жиі кездесетін себебі болып табылады.

Тарих

Staphylococcus saprophyticus несеп жолдары инфекциясының себебі ретінде 1970 жылдардың басына дейін анықталмаған, алғаш рет несеп үлгілерінде анықталғаннан кейін 10 жылдан астам уақыт өткен соң ғана мойындалды. Осыған дейін несепте коагулаза теріс стафилококктардың (CoNS) кездесуі ластану деп есептелген.

Эпидемиология және патогенез

Адамдарда S. saprophyticus әйелдердің жыныс жолдарының қалыпты флорасында табылған. Ол басқа да көздерден оқшауланды, оның ішінде ет және ірімшік өнімдерінен, көкөністерден, қоршаған ортадан, сондай-ақ адамдар мен жануарлардың асқазан-ішек жолдарынан. Жыныстық белсенділік S. saprophyticus тудыратын инфекциялардың (ИЖЖ) қаупін арттырады, себебі бактериялар қынап пен перинеумның қалыпты флорасынан несеп жолына ығысады. S. saprophyticus адамның уротелийіне таңдаулы түрде жабысу қабілетіне ие. S. saprophyticus үшін адгезин – лактозаминді құрылым. S. saprophyticus экзотоксиндер өндірмейді.

Зертханалық диагностика

S. saprophyticus семіздік жолдарының инфекциясын жұқтырған науқастың зәр тұнбасы микроскоппен қарағанда лейкоциттер, эритроциттер және жасушалық элементтерге жабысқан кокцилерден пайда болған түйіршіктерді көрсетеді. Бактериурияны анықтауға арналған химиялық скрининг әдістері, мысалы, зәрдегі нитрат және глюкоза, S. saprophyticus инфекциясын әрқашан анықтап шыға бермейді. Бұл себебі, Gram-теріс Enterobacteriaceae семіздік жолдарының инфекциясынан өзгеше, S. saprophyticus нитратты азайтпайды және өсу үшін ұзақ уақыт қажет етеді, сондықтан глюкозаны жылдам тұтынуға үлгермейді. Тіпті инфекция зәр шығару жолының мойнынан жоғары орналасқан жағдайда да, көбінесе колония құрайтын бірліктердің саны төмен болады (105 cfu/мл-ден кем). Staphylococcus saprophyticus Gram бояуы және каталаза тесті арқылы Staphylococcus тұқымдасына жататыны анықталады. Коагулаза тесті арқылы коагулаза-теріс стафилококктар (CoNS) тобына жататыны анықталады. Соңында, S. saprophyticus басқа патогенді CoNS түрі – S. epidermidis-тен антибиотик – новобиоцинге сезімталдығын тексеру арқылы ажыратылады. S. saprophyticus новобиоцинге төзімді, ал S. epidermidis новобиоцинге сезімтал. Семіздік жолдарының инфекциясын емдеуге арналған көптеген халықтық емдеулер немесе табиғи құралдар, мысалы, клюква шырыны, сілтілендіру және көптеген шөптер мен дәмдеуіштер клиникалық жағдайда тиімділігі дәлелденбеген. Бірақ кейбіреулері үміт береді, мысалы, беткейлерде немесе медициналық құралдарда биоқабықшалардың қалыптасуына әсер ету және басқа да in vitro жағдайларда.

Түрлі түркілер

S. saprophyticus екі түршеге бөлінеді: S. s. bovis және S. s. saprophyticus. Соңғысының колония диаметрі > 5 мм және ол көбінесе адамдардың несеп жолдарының инфекциясында кездеседі. S. s. saprophyticus нитрат редуктазаға теріс және пирролидонил ариламидазаға теріс нәтиже береді, ал S. saprophyticus bovis колониясының диаметрі < 5 мм, нитрат редуктазаға оң және пирролидонил ариламидазаға оң нәтиже береді.