Кіріспе

Әл-Каиданың қанаушы-террорисі Мұхаммед Сидик Хан (ұрду: محمد صدیق خان; 20 қазан 1974 – 7 шілде 2005) – пакистандық британдық террорист және 7 шілде 2005 жылғы Лондондағы жарылыстарға жауапты деп саналатын төрт исламшыл қанаушы-террористтің ең үлкені. Ол орталық Лондондағы үш метрополитен пойыз бен бір автобуста бомба жарып, 56 адамды, оның ішінде өзін және басқа да шабуыл жасағандарды өлтіріп, 700-ден астам адамды жарақаттады. Хан Эджвар Роуд пойызын жардырып, өзін және тағы алты адамды өлтірді. 2005 жылдың 1 қыркүйегінде Ханды бейнелейтін видеотаспа пайда болды. Ал-Жазира телеарнасы көрсеткен видеотаспаға сондай-ақ Әл-Каиданың жоғарғы басшысы болған Айман әл-Зауахири де кірді. Екі адам бірге суреттелмеген, ал британ үкіметі Әл-Каиданың бұл жарылысқа қатысы жоқ деді. Ішкі істер министрлігі бұл таспаны қанаушылық шабуылдан кейін өңделген деп санайды және оны Әл-Каиданың қатысуын көрсететін дәлел ретінде қарастырмайды. Видеода Хан: «Мен және маған ұқсайтын мыңдаған адамдар біздің сенімдеріміз үшін барлығынан бас тарттық» дейді және бұқаралық ақпарат құралдары үкіметтің «бұрмалауына» сәйкес оның бейнесін жасайтынын күтетінін айтады. Ол сөзін жалғастырады: «Сіздердің демократиялық жолмен сайланған үкіметтеріңіз әлемнің түкпір-түкпіріндегі халқыма қарсы қатыгездіктер жасап келеді. Сіздердің қолдауларыңыз сіздерді тікелей жауапты етеді. Біз соғыстамыз және мен – солдатпын. Енді сіздер де осы жағдайдың шындығын сезінесіздер».

Өмірбаян

Лидстегі Сент-Джеймс университетінің ауруханасында туған Хан Бистон қаласында өсті, бірақ 2005 жылдың басында Лидске жақын Деусберидегі Лис Холмға көшіп кетті. 1999 жылы ол радикалды дін қызметкері Абдулла әл-Фейсалдың ықпалына іледі. Хан Лидстегі Хиллсайд бастауыш мектебінде жаңа ғана Ұлыбританияға келген иммигранттардың балаларымен «оқуға бағыттаушы» ретінде жұмыс істеді. Ханның әріптестері оның діни және саяси нанымдарын талқыламайтын, тыныш адам екенін айтты. Дегенмен, білім беру саласында жұмыс істеген кейбір таныстары оның британдық ақ нәсілділерге ашық наразылық танытқанын, бірақ алаңдаушылық білдірілген кезде бұл мәселенің жасырылғанын мәлімдеді. Хан сондай-ақ Бистон қаласындағы Хамара салауатты өмір сүру орталығында жұмыс істеді және оның жастармен жұмыс істеу жобасы – Хамара жастарға қолжетімділік нүктесінде (HYAP) қызмет етті. Орталық қызметкерлері Лондонға шабуыл жасаған екі адам – Шехзад Танвир мен Хасиб Хусейннің HYAP-қа жиі келіп кеткенін растады. Ханның досы The Guardian газетіне берген сұхбатында айтқандай, ол осы жобаны жалдау орталығы ретінде пайдаланды. Оның қалың анасы Фарида Патель де білім беру саласында жұмыс істейді және Деусберидегі мектепте кеңесші-байланыс офицері болып жұмыс істейді. 1998 жылы ол Букингем сарайындағы бақ кешінде шақырылған алғашқы азиялық әйел болды, Деусберидегі мұсылман қауымына қосқан үлесі үшін Елизавета II патшайымымен және патшалық отбасының басқа мүшелерімен кездесті, және 2004 жылы да шақырылды. Ол күйеу баласының іс-әрекеттеріне қатты «көңілі қалды». Мұхаммед Сидике Хан 2005 жылдың 6 шілдесін кейінге шегерді, себебі ол жүкті әйелін ауруханаға апаруға тиіс болды.

Лондон бомбалаулары

2005 жылдың 7 шілдесінде таңертең Хан үш серігімен бірге Бедфордширдегі Лутон қаласына көлікпен сапарлады, онда төрт ер адам Лондонның Кингс-Кросс теміржол станциясына пойызға отырды. Одан кейін Хан Лондон метросына кіріп, батысқа қарай бет алған Circle Line пойызына мінді және төрт аялдамадан өтіп Edgware Road станциясына жетті. Сағат 8:50-де бомба жарылып, поезд Эджвар Роуд станциясынан қалысқан сәтте жарылды, нәтижесінде алты британдық азамат қаза тапты. Пойызда Ханға тиесілі жеке құжаттар табылған.