Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының эсминецін жойды

HMS Уитшед (D77/I77) – Корольдік әскери-теңіз флотының W класты, Адмиралтейство модификацияланған эсминеці. Ол 1918–19 жылдардағы Төтенше соғыс бағдарламасының 14-ші тапсырысы бойынша Swan Hunter & Wigham Richardson Ltd компаниясынан тапсырыс берілген. Бұл есімді алғаш рет алып жүрген кеме болды.

Құрылыс

HMS Whitsheds кемі 1918 жылғы 3 маусымда Swan Hunter & Wigham Richardson Ltd. компаниясында, Тайн өзеніндегі Уолсендте салынды. Ол 1919 жылғы 31 қаңтарда суға жіберілді. Кемінің жалпы ұзындығы 312 фут (95 метр), ені 29,5 фут (9 метр) болды. Орташа сусыру тереңдігі 9 фут (3 метр) және толық жүктемеде 11,25 фут (3,4 метр) жетті. Стандартты ығысы 1140 тонна, толық жүктемеде 1550 тоннаға дейін жетті. Кемі үш Yarrow су түтік қазандығымен және Brown Curtis тісті бу турбиналарымен жабдықталған, ол 27 000 АТ күшіне (SHP) жететін екі бұранданы қоздырып, максималды жобаланған жылдамдығы 34 теңіз шақырымын құрады. Ол маймен жұмыс істеді және 320-370 тонна отын қоймасына ие болды. Бұл 15 теңіз шақырымы жылдамдықта 3500 теңіз милясы және 32 теңіз шақырымы жылдамдықта 900 теңіз милясы қашықтықты қамтамасыз етті. Кемі Атлант флотының 3-ші эсминецтер бригадасына бекітілді. 1919 жылғы қазанда, флаг нөмірі жүйесін жеңілдету аясында, оған D77 флаг нөмірі тағайындалды. Бригада 1920 жылдардың басында отандық суларда қызмет етті. Бригада алғаш Жерорта теңізіне, ал 1926 жылы Қытай бекетіне тағайындалды. Ол 1927 жылғы наурызда Нанкин оқиғасына қатысты. 1934 жылғы 14 наурызда Қытай жағалауында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы "Фултон" өртенген кезде, "Уитшед", оның бауырлас кемесі және "SS Tsinan" сауда кемесі "Фултонға" көмекке келді. "Уишарт" және "Цинан" "Фултонның" экипажын эвакуациялады, олардың үшеуі жеңіл жарақат алды және оларды Гонконгтағы Корольдік теңіз портына жеткізді, ал "Уитшед" өрт сөндіру тобы келгенге дейін "Фултонның" қасында күтті. Кейін АҚШ Әскери-теңіз департаменті "Фултонға" және оның экипажына көмек көрсеткені үшін британдық теңіз билігіне алғыс білдірді. 1930 жылдардың соңында "Уитшед" резервке қойылды, өйткені жаңа, заманауи эсминецтер пайдалануға берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы HMS Уитшед қайта іске қосылып, Портлендтегі 18-ші эсминецтер флотилиясына Англия арнасы мен оңтүстік-батыс бағытында конвойлерді қорғауға тағайындалды. 1940 жылдың 30 қаңтарында, шлюппен және No. 228 эскадрильясының RAF Sunderland ұшағымен бірлесіп, Уитшед Оңтүстік-Батыс бағытында OA30G конвойын сүйреп келе жатқанда U-55 суасты қайығын батырды. Сәуір айында ол Бельгия және Голландия жағалауларындағы операцияларды қолдау үшін Довердегі 19-шы эсминецтер флотилиясына ауыстырылды. 1940 жылдың мамыр айының басында IJmuiden және Амстердамды қирату мен эвакуациялауға қатысты. Содан кейін ол Дюнкеркке жабдықтарды жеткізіп, Ирландия гвардиясын алып, мамырдың ортасында Голландияның Құйрығын (Operation Ordnance) және Остенді эвакуациялауға көмектесті. 22 мамырда Уитшед 20-шы гвардиялық бригаданың әскерлерін тасымалдайтын кемелерді Булоньеге жеткізіп, қаланың эвакуация операциялары жүріп жатқанда оны ұстап тұруға көмектесті, Уитшед зениттік артиллериялық құралдарды тасымалдады. Қайта оралу жолында ол RAF қызметкерлерін, соғыс тұтқындарын және азаматтарды Англияға алып келді. Эвакуация операциялары жалғасқанда ол 23 мамырда Булоньеге қайта оралды, жараланған әскерлерді алып, неміс күштеріне шабуыл жасады, бірақ неміс бомбалаушыларынан зақымданып, бір адам қаза тауып, 13 адам жараланды. Кейін сол кеште, әуеден қорғаныс болғанда, Уитшед бауырлас кемесімен бірге Булоньеге қайта кірді, әр кемеде 550-ден астам адам болды. 26-сы күні ол одақтас әскерлерін Дюнкерктен эвакуациялауға (Operation Dynamo) жөнелді. Осы кезде оның идентификациялық нөмірі визуалды сигнал беру үшін I77-ге өзгертілді. Operation Dynamo-дан босатылғаннан кейін ол Харвичке және конвойлерді қорғауға, Солтүстік теңізде және Англия арнасында басып кіруге қарсы патрульдеуге оралды. Дюнкеркте зақымдалмаған азақ кемелердің бірі болды. 31 шілдеде ол Харвич маңында минаға шағылысып, күрделі құрылымдық зақымдар алды. Оны Харвичке сүйреп әкелді. Желтоқсанға дейін жөндеуден өтті. 1941 жыл конвойлерді сүйемелдеу және Солтүстік теңіз бен Англия арнасын патрульдеумен жалғасты. Ақпан айында ол Солтүстік теңізде мина орнату үшін моторлы торпедалық қайықтарды сүйемелдеді. Операция әуе шабуылына ұшырады, бірақ жандар мен зақымдар болған жоқ. 1942 жылдың ақпан айында Уитшед 21-ші флотилияның эсминецтеріне – және 16-шы флотилияның эсминецтеріне – қосылды. 12-сі күні ол Бресттен шығып, Довер бұғазы арқылы Вильгельмшафенге бағыт алған неміс шайқас кемелері Scharnhorst пен Gneisenau және ауыр крейсер Prinz Eugen-ге торпедалық шабуыл жасады (Channel Dash). 1942 жылдың қалған бөлігінде және 1943 жылдың көп бөлігінде Уитшед конвойлерді сүйемелдеу және Солтүстік теңіз бен Англия арнасын патрульдеу міндеттерін орындады. 1942 жылы оның «A» зениттік артиллериялық құралы E қайықтарына қарсы күресу үшін қос 6 фунттық армиялық зениттік артиллериялық құралмен ауыстырылды. 1943 жылдың қараша айында ол Гастингс маңында CW221 конвойын сүйемелдегенде екі моторлы торпедалық қайықпен және төрт моторлы катермен E қайықтарымен шайқасты. 1944 жылдың 18 сәуірінде ол Англия арнасында мина орнату операциясында қайтадан E қайықтарымен шайқасты. 1944 жылдың маусым айында ол 104 эскорт тобына қосылып, 12 десант кемесінен (LST) және 24 десант кемесінен (LCT) тұратын EIL1 конвойын Саутхендтен Шығыс топтамасының жиналу аймағына дейін сүйемелдеді. Содан кейін ол Саутхендке оралып, конвойлерді сүйемелдеуді жалғастырды. Шілдеде ол Operation Neptune-ден босатылып, 1945 жылдың сәуір айына дейін Солтүстік теңіз бен Англия арнасында мина орнату операцияларында жұмыс істейтін E қайықтарымен және су асты қайықтарымен күресу және оларды ұстау патрульдерін қайта бастады. Жеңіс күнінен кейін ол қайта басып алу операцияларына жөнелтілді. 1945 жылдың маусым айында ол резервтік статусына көшті.

Тарату

HMS Уитшед қайтадан операциялық міндеттерге жіберілмеді және соғыс аяқталғаннан кейін ол демобилизацияланды және резервке қойылды. Кеме 1946 жылы жою тізіміне енгізілді. 1947 жылдың ақпанында ол Т.Дж.Кинг компаниясымен бұзу үшін BISCO компаниясына сатылды. Кеме 1948 жылдың сәуір айында Гейтсхедке жеткізілді.