Кіріспе

Массимо Тамбурини (28 қараша 1943 – 6 сәуір 2014) – итальяндық мотоцикл дизайнының шебері, Cagiva, Ducati және MV Agusta компанияларында жұмыс істеген және Bimota компаниясын құрған негізін қалаушылардың бірі. Тамбуринидің дизайны өзінің саласында ерекше танымал, бір сыншы оны «мотоцикл дизайнының Микеланджелосы» деп атаған. Оның Ducati 916 және MV Agusta F4 модельдері 1998–1999 жылдардағы Гуггенхайм мұражайында өткен «Мотоцикл өнері» көрмесіне қосылды. Ол Сан-Маринода Cagiva Research Center (CRC) зерттеу орталығында, қазіргі MV Agusta еншілес компаниясында жұмыс істеді және 2008 жылдың 31 желтоқсанында зейнетке шықты.

Ерте өмір

Тамбурини 1943 жылғы 28 қарашада Риминиде дүниеге келді, оның отбасы фермерлер болып жұмыс істеген. Ол университетте оқуға ниеттенгенімен, қаржылық себептерге байланысты Риминидегі Istituto Tecnico Industriale di Rimini техникалық мектебіне түсті. Римини қаласы жариялаған өмірбаянында айтылғандай, ол денсаулығына байланысты техникалық білімін аяқтамады және 18 жасында жылыту жүйесінің құбырларын монтаждау жұмысына кірісті.

Мансап

Тамбурини: "Менің мотоциклге деген құштарлығым әрқашан зор болды – менде басқа бір нәрсені жасау ниеті болған емес! Менің анам кішкентай кезімде осы құштарлығымды кешірмей, ол менің мінезімнің бір бөлігі деп айтқан". Мотоцикл өнеркәсібімен танысуы 1961 жылы Монцада өткен әлем чемпионатының жарысына қатысқанда басталды. Провинидің MV Agusta мотоциклінің төрт тактілі қозғалтқышының дыбысына ғашы болған Тамбурини, дизайнды өзі үйреніп, өмірін мотоцикл жасауға арнады. Тамбурини өзінің туған қаласы Риминиде жылыту бизнесін жүргізгенімен, жарысқа арналған мотоциклдерді күйіндеу арқылы танымал болды, мотоциклдердің қуатын және басқаруын жақсарта отырып, оларды жеңілдетіп жасады. Римини – Benelli мотоцикл зауытына жақын және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген жол жарыстары өткен мотоциклге құмар қала болды. Мик Уокердің айтуынша, "бұрынғы ұсқынсыз және баяу тур велосипедінің жылдам және әдемі спорттық велосипедке айналуы шынымен сенсациялық болды". Тамбурини өзінің алғашқы мотоцикл дизайнын 1971 жылы жасады, MV Agusta 750 Sport мотоциклін өзі дәнекерлеп, рамасын өзгертті. 1973 жылы Тамбурини, Валерио Бьянки және Джузеппе Морри Bimota компаниясын құрды. Бұрын олар үш еу кондиционерлік құбырларын жобалап, жасап шығарған. Компанияның аты олардың тегінің бас әріптерінен құралған – Bi, Mo, Ta. Болашақтың мотоциклдері туралы сөйлегенде Тамбурини өзінің дизайн философиясын былай түйіндеді: "Идеалды мотоцикл – 750-нің қуатымен, 1000-нің қуатымен және 500-нің салмағымен бірге болуы керек. Жолдық мотоциклге үлкен қуаттың қажеті жоқ, бірақ жеңіл салмақ өте маңызды". Тамбурини Ducati ST2 мотоциклін сынап, "Менің ойымша, ST2 – жапондық концепцияны ұстанбаққа тырысады, ал мұны итальяндықтар істемеуі керек" деді. Bimota компаниясында 11 жыл жұмыс істегеннен кейін Тамбурини кетіп, қысқа уақытқа Роберто Галлинаның 500 куб.см Гран-при әлем чемпионаты командасына қосылды. Содан кейін 1985 жылдың ақпан айында Клаудио Кастильонидің Cagiva Group компаниясына жұмысқа орналасты. Cagiva сол жылы Ducati компаниясын сатып алды, ал Тамбурини Ducati және Cagiva брендтерінің мотоциклдерін жобалаумен айналысты. 1985 жылы Bimota "бақыланған басқару" режиміне түсті, яғни АҚШ-тың 11-ші тарауына ұқсас қайта ұйымдастыруға ұшырады, және Тамбурини компаниядан ресми түрде кетіп қалды, ал Джузеппе Морри Тамбуринидің Bimota акцияларын сатып алды. Bimota компаниясында Тамбуринидің бас дизайнерлігіне Федерико Мартини тағайындалды. Тамбурини Cagiva дизайн студиясының басшысы болып жаңа лауазымға тағайындалғанымен, серіктестерімен туған келіспеушілікке қарамастан, Bimota-да жұмысын жалғастырып, Ducati Pantah 750 қозғалтқышымен жабдықталған Bimota DB1 прототипін жасады, оны Милан мотоцикл көрмесінде EICMA-да көрсетуге жоспарланған. Мартини DB1 машинасының инженерлік бөліміне жауапты болды, ал Тамбурини Cagiva кеңесшісі ретінде стильдік шешімдерді жасады. Ол жобалаған алғашқы Ducati – Paso 750 болды, ол толық жабық шанақты кеңінен танымал етуге көмектесті.

Ducati 916-шы

Кейіннен Тамбурини қазіргі классикалық Ducati 916 мотоциклін жасады. Оңтүстік Африка мотоцикл дизайнері Пьер Тербланш пен Тамбурини Cagiva Research Center (CRC) орталығында жаңа үлгілер бойынша бірге жұмыс істеді, Тамбурини 916, ал Тербланш Ducati Supermono үлгісін жасады. Тербланштің Supermono мотоциклі, Тамбуринидің 916 үлгісімен бірнеше визуалды ұқсастықтары бар, 916-дан бұрын көпшілік назарына ұсынылды, соның салдарынан Тамбурини Тербланштан әсерленген деген пікір қалыптасты. Бірақ шындығында, әсер керісінше болды – Тербланш Тамбуринидің 916 үлгісінен дизайн студиясында ортақтасқан идеяларын өз дизайнына енгізді. Журналист Кевин Эш 916 стилінің бастауларын Ducati мен CRC-ден тыс жерде іздеуге болатынын айтты. Эш 1991 жылдың тамызында Honda компаниясының озық овалды поршеньді, 32 клапанды V4 қозғалтқышы бар Grand Prix жарыс мотоциклі NR750-нің көпшілік алдына таныстырылуы, NR750-нің 916 үлгісінің соңғы пішініне әсер еткенін көрсетеді, бірақ Тамбурини, Тербланш және Ducati-дегі басқалар мұны растамайды, Тамбурини тек "қазіргі үлгілерден" шабыттанғанын мәлімдеді. Эштің сөзіне қарағанда, Тамбурини NR750 дизайнерлеріне қарағанда визуалды салмақты жақсырақ түсінген, ал 916 үлгісі "оны одан әрі дамытып, жекелендіріп, Ducati стиліне бейімдеді, әсіресе өткір жиектер мен кең қисықтардың үйлесімі, бұл, көптеген жаңалықтар сияқты, бұрынғы қағидаларды бұзды".

Ducati-ден кейін

Кастильони ағайындылары 1996 жылы Ducati-ді сатқанда, Тамбурини Cagiva компаниясында қалды, онда ол MV Agusta F4 моделін жобалады, ол үлкен табысқа ие болды. 1996 жылы F4-ті жобалау кезінде оған простата қатерлі ісігі диагнозы қойылды; оның ұлы Андреа, ол F4-ті аяқтау және MV Agusta-ны құтқару үшін осы аурудан жеткілікті уақыт тірі қалуды қалағанын айтты. Оның соңғы мотоциклі MV Agusta F3 675 болды. Cycle World журналынан Брайан Кэттерсон 2001 жылы өткен Motogiro d'Italia кезінде Тоскана төбелерінде Тамбуринидің өзі жасаған F4 мотоциклімен жүргенін көрді. Тамбурини 2008 жылдың желтоқсан айында Cagiva компаниясынан зейнеткерлікке шықты.

Ауру және өлім

Тамбуриниге 2013 жылдың қараша айында өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылды және ол Сан-Маринодағы үйіне жақын жерде химиотерапиядан өтті. Оның денсаулығы нашарлай берді және 2014 жылдың 6 сәуірінде 70 жасында қайтыс болды. 9 сәуірде Риминиде өткен қоштасу рәсіміне шамамен 500 адам қатысты, оның ішінде қала әкімі де ресми түрде болды.

Марапаттар

Тамбурини 2012 жылы Римини қаласының ең жоғары наградасы – Sigismondo d'Oro сыйлығымен марапатталды.