Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұлдызшаның түрі. Қарапайым жұлдызша. Балама атауы (төменде қараңыз) – тау жұлдызшасы.
Species of dragonfly
Common darter. An alternate name (see below) is highland darter
Қарапайым жұлдызша (Sympetrum striolatum) – либеллидтер тұқымдасына жататын және Еуразияға тән жұлдызша. Бұл Еуропадағы ең көп кездесетін жұлдызшалардың бірі, ол әртүрлі су қоймаларында кездеседі, бірақ көлдер мен тоғандар сияқты тыныш суларда көбейеді. Оның таралу аймағының оңтүстігінде ересек жұлдызшалар жыл бойы ұшып жүреді.
The common darter (Sympetrum striolatum) is a dragonfly of the family Libellulidae native to Eurasia. It is one of the most common dragonflies in Europe, occurring in a wide variety of water bodies, though with a preference for breeding in still water such as ponds and lakes. In the south of its range adults are on the wing all year round.
Сыртқы келбеті
Симпетрум түрлерін бір-бірінен ажырату қиын, және көптеген аймақтарда бірден бірнеше Симпетрум түрі кездеседі. Ұрғашылар мен жас дарақтардың кеудесі мен қарыны ашық сары түсті болады. Еркектер жетілгенде қызыл түске өтеді. Ұрғашылар жасы ұлғайған сайын қою түске айналады, кейде қарының төменгі жағы көгілдір түске боялады. Қанаттары да қартайған сайын қоңырланады. Барлық жағдайда аяқтары қара фонда қаймақ немесе сары жолақты болады – бұл осы түрдің анықтамалық белгісі. Ұрғашылардың птеростигмасы қызыл, көк, ашық көк немесе қоңыр түсті болуы мүмкін.
Sympetrum species are not easy to tell apart and in most areas more than one Sympetrum species will occur. Females and teneral individuals have light yellow thorax and abdomen. Males turn red as they mature. Females darken with age, becoming a dark chocolate brown, and sometimes develop a blue colouration to the bottom of the abdomen. The wings also develop a brown tinge with age. In all cases the legs have a cream or yellow stripe on a black background this is a diagnostic feature of this species. The pterostigma of the females can be red, blue, pale blue or brown.
Мінез-құлық
Ересектер Оңтүстік Еуропада жыл бойы қанатта ұшып жүреді, ал солтүстік аймақтарда маусымнан қарашаға дейін кездеседі. Бұл кішкентай инелік көлдерде, тоғандарда, каналдарда және ағысы баяу өзендерде сияқты әртүрлі ортада кездеседі. Олар – қызықтама аңшылар, жапырақ немесе қақпаның үстіңгі бөлігі сияқты көзге түсетін жерде отырып, аң ұшып өткенше күтеді, сосын оның артынан ұшып шығады. Олар көбейетін суларда аумақтық болып келеді, көбінесе Оңтүстік инеліктер сияқты әлдеқайда ірі инеліктерді қуып шығаруға тырысады. Күнге толы жерге қайта-қайта оралуы олардың қайда қонатынын болжауды жеңілдетеді, сондықтан оларды суретке түсіру оңай. Дегенмен, судан алыс аң аулау аймақтарында аумақтық емес: бірнеше жүзден тұратын үлкен топтар бір далада жиналуы мүмкін, ал далалық қақпалардың үстінен жәндіктердің қатарларын көруге болады. Жұмыртқалар қойылмайды, керісінше, ауадан себіледі: аталық аналықты бірге ұстап, су үстінде төмен және алға қарай иіп береді. Дөңгелек жолдың ең шеткі нүктесінде аналық жұмыртқаларының бір бөлігін суға түсіреді.
Adults can be seen on the wing all year round in southern Europe but in northern regions they occur from June to November. This small dragonfly is seen in a wide variety of habitats, including lakes, ponds, canals and slow flowing rivers. They are ambush predators, waiting on a prominent perch such as a leaf or the top of a gate, until prey fly past, whereupon they will fly after it. They are territorial on breeding waters, often attempting to chase much bigger dragonflies away such as southern hawkers. This habit of repeatedly returning to a sunny spot allows you to easily predict where they are going to land, which is why it is one of the easiest dragonflies to photograph. In suitable hunting areas away from water, however, they are not territorial: large numbers may assemble groups of several hundred in a single field have been recorded and lines of insects can be seen along the top of field gates. Eggs are not laid, but broadcast from the air: the male holds the female in tandem and swings her down and forward over water. At the furthest point of the arc the female releases some of her eggs to fall on the water.
Қорғау мәртебесі
Бұл Еуропадағы ең көп кездесетін шілмектердің бірі, және олардың санының төмендегеніне ешқандай дәлел жоқ.
This is one of the most abundant dragonflies in Europe, and populations show no evidence of decline.
Таулы жерлердегі шұңқыр
Таулық дартер деп аталатын таксон бұрын Sympetrum nigrescens деп аталатын жеке түр деп есептелген. Ол Ирландияда, Шотландияда және Норвегияда таралған. Ол аралдық дартермен, ресми түрде S. nigrifemur, бір және сол таксон болуы мүмкін, екеуі де S. striolatum түрінің ішкі түрі саналады.
A taxon named the highland darter used to be considered a separate species, Sympetrum nigrescens. It is found in Ireland, Scotland and Norway. It may be the same taxon as the island darter, formally S. nigrifemur, both being a subspecies of S. striolatum.