Кіріспе

Гананың Вольта аймағы (немесе Вольта) – Гананың он алты әкімшілік аймағының бірі, астанасы Хо қаласы. Бұл аймақ Того Республикасының батысында және Вольта көлінің шығысында орналасқан. 25 әкімшілік ауданға бөлінген аймақ көп этностық және көп тілді, оған эве, гуан және акан халықтары кіреді. Гуан халықтарына лолоби, ликпе, акпафу, буем, нянгбо, аватим және нконя тайпалары жатады. Бұл аймақ 2018 жылдың желтоқсан айында Жаңа патриоттық партиясы тарапынан құрылды. Вольта аймағының халқы көбінесе эве тайпасы ретінде танымал. Вольта аймағының халқы бай мәдениетімен және музыкасымен әйгілі, оның ішінде агбадза, борборбор және зиги сияқты түрлері бар.

Өмірбаян

Вольта аймағы бұрынғы британдық Тоголандтың, Германияның Тоголанд протекторатының бір бөлігі болған мемлекеттік бірігуінен құрылды. Британдықтар оны Алтын жағалаудың бір бөлігі ретінде басқарды және кейіннен Транс-Волта Тоголанды деп атады.

Демография

Вольта аймағының (Тоголанд / Британдық Тоголанд) түпкі және ең ірі этникалық тобы – эве халқы (халықтың 68,5%). Олар бірнеше кіші топтардан тұрады, мысалы, Анло-эве, Тунгу-эве, Ведом-эве, Аве-эве және Авенор-эве. Басқа этностардың ішінде Гуан халқы (халықтың 9,2% құрайды), Акан халқы (8,5%) және Гурма халқы (халықтың 6,5%) бар.

Әкімшілік

Вольта аймағы өңірлік үйлестіру кеңесі (ӨҮК) және аудандық ассамблеялармен басқарылады. ӨҮК-қа саяси жетекші болып табылатын Вольта аймақтық министрі мен оның орынбасары, сондай-ақ Вольта аймақтық басшылар үйінің өкілдері, Вольта аймағының аудандық басшылары, 12 аудандық ассамблея төрағалары және Вольта аймағындағы түрлі ведомстволардың, департаменттердің және агенттіктердің өкілдері кіреді. Әр ауданды аудандық ассамблея басқарады.

Аймақтық комиссарлар мен министрлер

Қазіргі аймақтық министр Арчибальд Летса 2017 жылдың ақпанында тағайындалды.

Сайлау округтері

Өті аймағы бөлініп шыққаннан кейін аймақта 18 сайлау округі бар. Бұрын Вольта аймағында 2000 жылдың желтоқсан айында өткен сайлауда 19 сайлау округі, ал 2004 жылдың желтоқсан айында өткен парламенттік сайлауда 24 сайлау округі болды. 2012 жылғы желтоқсандағы парламенттік сайлауға дейін Сайлау комиссиясы төрт жаңа сайлау округін құрды, сайлау округтерінің саны 26-ға дейін артты.

Денсаулық

Вольта облыстық ауруханасы Хо қаласында орналасқан. Көптеген адамдар оны "Трафальгар" деп атайды. Хо қаласында Денсаулық сақтау және одақтас ғылымдар университетінің (UHAS) ашылуы 2019 жылы оны Хо оқыту ауруханасы деп қайта атауға әкелді. Аймақтың орталығындағы басқа да мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелері – Хо қалалық ауруханасы және Хо поликлиникасы. Аймақтағы ауруханалар:

+Вольта аймағындағы ірі ауруханалар тізімі | Аудан | Орналасқан жер | Аурухана
---|---|---|---
Акатси Оңтүстік | Акатси | Акатси аудандық ауруханасы
| | | Сент-Пол ауруханасы
Хо қалалық | Хо | Хо оқыту ауруханасы
| | | Хо қалалық ауруханасы
| | | Хо поликлиникасы
Хо Хо | Хо | Хо қалалық ауруханасы
Кета қалалық | Абор | Қасиетті Жүрек ауруханасы
| | Кета | Кета мемлекеттік ауруханасы
Кету Оңтүстік қалалық | Афлао | Кету Оңтүстік қалалық ауруханасы
Кпандо қалалық | Кпандо | Маргарет Маркуарт католик ауруханасы
Солтүстік Дайи | Анфоега | Анфоега католик ауруханасы
Солтүстік Тунгу | Адидом | Адидом ауруханасы
| | Баттор | Баттор католик ауруханасы
Оңтүстік Дайи | Пеки | Пеки мемлекеттік ауруханасы
Оңтүстік Тунгу | Согакопе | Согакопе аудандық ауруханасы

Того конгресі

Тоголанд конгресі (ТКК) – 1951 жылы британдық Тоголанд пен француздық Тоголандтағы эве халқының жеке эве мемлекеті ретінде бірігуі үшін құрылған саяси партия. 1956 жылғы мамыр айындағы БҰҰ-ның британдық Тоголандтағы халыққа жүргізген сайлауында партия жеңілді, нәтижесінде британдық Транс-Волта Тоголанды Алтын жағалаумен біріктірді, ол кейін Гана мемлекеті ретінде тәуелсіздік алды. 1956 жылдың 9 мамырында британдық Тоголанд пен француздық Тоголандтың болашақ тағдырына қатысты шешімді анықтау үшін дауыс беру өтті. Эве халқы – туған және үстем этникалық топ екі Тогоның арасында бөлінді. Британдық Тоголанд тұрғындары Алтын жағалаумен мемлекеттік бірігуге қолдау көрсетті, ал Того эве мемлекеті Алтын жағалау құрамына енді. Британдық Тоголандта дауыс берген эве халқының 42 пайызы Тоголаның қазіргі Ганаға қосылуына қарсы болды, себебі эве халқы британдық Тоголанд пен француздық Тоголандтағы эве халқының бөлек эве мемлекеті (қазіргі Того) ретінде бірігуін қалаған. Соңғы кезде "Батыс Тоголанд" деп аталатын, Ганадан Вольта аймағының бір бөлігін бөліп алу науқанына "Отандық зерттеулер тобы" қоры деп танысатын бір топ жетекшілік етуде. Топтың басшысы – Чарльз Корми Кудзодзи.

Атақты жергілікті азаматтар

+ Вольтаның көрнекті тумалары # Азаматтық елді мекені 1 Эрика Него Хо 2 Джерри Роулингс Кета 3 Кофи Авунор Вхета 4 Питер Боссман Хо 5 Профессор А. К. Кума Леклеби Аве Клудзе Хохое Фифи Фиави Кветей Ногокпо 7 Дзифа Ативор Абутия 8 Ефрем Аму Абенасе 9 Комла Думор Афлау 10 Тогбе Афеде XIV Хо 11 Стоунбоуи Алакпле 12 Мз Vee Дзодзе 13 Джон Думело Хохое 14 Филипп Гбехо Водза 15 Кофи Аджорлоло Кликор 16 Эдем Дзодзе 17 Джон Питер Амеву Хохое 19 Эстер Оклуо Пеки 20 Джозеф Эдвард Мишель Атикпуи